On the 150th Anniversary of the Universal Postal Union: Revisiting Ottoman Empire’s Overlooked Position in Global Postal History

Yıl 2025, Sayı: 26, 125 - 151, 18.12.2025

Mehmet Sukru Yaman

https://doi.org/10.16947/fsmia.1739003

Öz

On 9 October 2024, the Universal Postal Union (UPU), recognized as the world’s
second-oldest intergovernmental organization, celebrated its 150th anniversary. Its
history is rich, multilayered, and marked by unique milestones. As a founding member,
the Ottoman Empire occupied a central position in this historical process, playing a
decisive role both in the organization of postal services and in shaping humanity’s shared
heritage. The bilateral relations between the Ottoman Empire and the UPU, which began
with the Bern Congress in 1874 and continued until the proclamation of the Republic,
encompassed highly significant phases that have often been overlooked in the literature,
with insufficient systematic scholarly attention devoted to them. The scope of this article
is limited to an analysis, taking into account the historical significance of postal services,
of Western approaches shaped by the attitudes faced and postal realities experienced by
the Ottoman Empire at the Bern Congress. Given the international character of the Bern
Congress, the study aims to provide a comprehensive background demonstrating how, and to what extent, the salient aspects of the Ottoman Empire’s engagement within the
UPU were addressed in external scholarship.

Anahtar Kelimeler

Ottoman Empire , Universal Postal Union , literature , foreign posts

UPU’nun 150. Yılında Osmanlı Devleti’nin Küresel Posta Tarihinde Gözden Kaçırılmış Konumuna Yeni Bir Bakış

Öz

9 Ekim 2024 tarihinde 150. kuruluş yıl dönümünü idrak eden ve dünyanın en
eski ikinci hükûmetler arası kuruluşu olarak bilinen Evrensel Posta Birliği’nin tarihi;
zengin, çok katmanlı ve eşsiz dönüm noktalarıyla örülü bir geçmişe sahiptir. Osmanlı
Devleti, kurucu üye sıfatıyla, bu tarihî sürecin merkezinde yer almış; posta hizmetlerinin
örgütlenmesinde ve insanlığın ortak mirasının şekillenişinde de kilit bir aktör olarak
belirleyici rol oynamıştır. 1874 yılında Bern Kongresi ile başlayan ve Cumhuriyet’in
ilanına kadar uzanan Osmanlı-Evrensel Posta Birliği ilişkileri, son derece önemli
aşamalar barındırmakla birlikte, literatürde çoğu kez göz ardı edilmiş, üzerine sistemli
biçimde eğilme ihtiyacı yeterince hissedilmemiş bir alandır. Bu makalenin kapsamı,
posta hizmetlerinin tarihsel önemini göz önünde bulundurarak, özellikle Osmanlı
Devleti’nin Bern Kongresi’nde maruz kaldığı tutum ve tecrübe ettiği posta gerçekliğinin
şekillendirdiği Batılı yaklaşımları tahlil ile sınırlıdır. İkili ilişkilerin başlangıcı olan Bern
Kongresi, uluslararası nitelik arz ettiğinden, çalışmanın amacı Osmanlı Devleti’nin
Evrensel Posta Birliği bağlamında dikkat çektiği hususların dış literatürde ne şekilde ve
hangi ölçüde ele alındığını kapsamlı bir arka planla ortaya koymaktır.

Anahtar Kelimeler

Osmanlı Devleti , Evrensel Posta Birliği , literatür , yabancı postalar

Kaynakça

• Adolphe de Plason - Leopold Neumann, Recueil des Traites et Conventions Conclues par l’Autriche avec les Puissances Étrangères, depuis 1763 jusqu’à nos Jours, Convention Postale entre l’Autriche et la France conclue à Paris – Ratifications échangées le 30 Octobre 1857, Vienne, Imprimerie I. et R. de la Cour et de l’Etat, 1877.
• Akten zur internationalen Postkonferenz von 1874 in Bern und zum Beschluss der Gründung des Weltpostvereins: Materialien zum Postverkehr in der Schweiz und mit dem Ausland; Korrespondenzen, Protokolle und Beschlüsse des Postdepartementes und des Bundesrates, P-00 A_PAA 00969.
• Angell, James B., “The Turkish Capitulations”, The American Historical Review, vol. 6, no. 2, 1901.