Pilgrimage and Power: Reconstraction Activities of the Two Sacred Cities of Macca and Medinah under the The Early Ottoman Rule

Öz

The Hedjaz region comprising the two sacred cities for the Muslims was annexed to

the Ottoman territories in 1517. However, even before that date, the Ottomans paid attention

to Hedjaz region. With such interest emerged in an early period, the Ottomans sent

aid and presents to the people of Hedjaz in many occassions. After Sultan Selim I, this

interest changed its scope and the Ottoman sultans took the responsibility of the whole

Hedjaz region. In order to provide good conditions to the pilgrims to Mecca, the Sultans

repaired and maintained the roads, ensured security as their primary responsibilities. The

Sultans also personally interested in these processes and they invested in these regions

with an attemp to perpetuate their power and prestige. This study attempts to examine the

reconstruction works accomplished by the Ottomans in Hejaz in the early period (16th

century) and analyze the sensibility of the Ottoman sultans shown towards the region.

Anahtar Kelimeler

• Haremeyn,Mecca,Madinah,Ottoman sultans.

Hac ve İktidar: Haremeyn’de Erken Dönem Osmanlı İmar Faaliyetleri

Öz

Müslümanların iki kutsal kentini (Haremeyn) içine alan Hicaz bölgesi 1517 yılında

Osmanlı topraklarına katılmıştır. Ancak Osmanlı sultanları bu tarihten önce de Haremeyn’e

yakın ilgi göstermişlerdir. Erken dönemde başlayan bu ilgileri, her yıl Haremeyn

ahalisine yardımlar göndermek tarzında gelişmiştir. Sultan I. Selim’den sonra ise durum

değişecek ve Osmanlı Sultanları Hicaz bölgesinin bütün sorumluluğunu üstleneceklerdir.

Hac ibadetinin sağlıklı yerine getirilmesi için, yol güzergâhlarının bakım ve onarımı,

güvenliğin sağlanması Sultanların temel vazifeleri arasına girecektir. Ancak Osmanlı

Sultanları bölgenin imar ve gelişmesi için de özel olarak ilgilenmişlerdir. Başka bir ifade

ile bölgeyi imar ederek, yatırım yaparak kendi güç ve iktidarları ile hilafet prestijlerini

sürekli kılmışlardır. Bu makalede Osmanlı Devleti’nin erken dönemde (16. yüzyıl)

Haremeyn’de hayata geçirdiği imar faaliyetleri ve bu konuda Sultanların gösterdikleri

hassasiyetler ele alınmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Haremeyn,Mekke,Medine,Osmanlı sultanları.

Kaynakça

1. Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Mühimme Defterleri (MD) 3,5, 6, 7, 10, 12, 21, 29, 31, 35, 36, 47, 48, 64, 67, 70.