Osmanlı Tefsir Geleneğinde Besmele Risaleleri Literatürü

Öz

Osmanlı döneminde tefsir alanında çok sayıda eser yazılmıştır. Bu eserlerin büyük

bir bölümü sûre ve âyet tefsirlerine dairdir. Âyet tefsirleri arasında da besmeleye ayrı bir

önem verilmiştir. Şüphesiz bunda besmelenin Kur’an’ın girişi ve özeti kabul edilmesinin

ve faziletine dair çok sayıda rivayetin bulunmasının etkisi olmuştur. Bundan dolayı

ulema besmeleyi tefsir, kıraat ve fıkıh gibi ilim dallarında yazılan eserlerde ele aldıkları

gibi, onu bütün yönleriyle izah etmek üzere müstakil eserler de telif etmişlerdir. Ancak

bu eserlerin önemli bir bölümü kütüphanelerde yazmalar halindedir. Bu çalışma ile gerek

sözkonusu yazma eserlerin gün yüzüne çıkartılması, gerekse matbu risâlelerin tanıtılması

hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Osmanlı,besmele,tefsir,yazma eser,literatür

Literature of the Bismillah Risala in The Ottoman Tafsir Tradition

Öz

Many books were written in the field of tafsir in the Ottoman period. Many of these

books are related to the commentaries of the surah and the verses. Among the Qur’anic

commentaries, bismillah has a special importance because it is regarded not only as the

introduction and the summary of the Qur’an but also its virtue is confirmed by so many

narrative accounts. For this reason, scholars discuss besmele in the Works written in the

field of tafsir, qiraat and fiqh. They also produce specific Works in order to elucidate besmele

in all its aspects. However, most of these Works are present as manuscripts in the

libraries. With this study, it is aimed both to rediscover these manuscripts and to introduce

printed booklets.

Anahtar Kelimeler

• Ottoman,bismillah,tafsir,manuscripts,literature

Kaynakça

1. Abay, Muhammed, “Osmanlı Dönemi Dirayet Tefsirleri”, Türkiye AraştırmalarıLiteratür Dergisi (TALİD), cilt 9, sayı 18, 2011.