Kierkegaard Felsefesiyle Birlikte Ortaya Çıkan Bir Kavram Karmaşası: Endişe mi, Kaygı mı, Anksiyete mi, Korku mu?

Öz

Endişe başlangıçta Søren Kierkegaard tarafından fark edilmiş ve kavramlaştırılmıştır. Endişe kavramı fark edildikten sonra sadece felsefede değil, psikoloji, tıp, sosyoloji, tarih ve edebiyat gibi farklı alanlarda da kendine yer edinmiş; bu alanlarda yeni değerlendirmelerin, araştırma ve sonuçların ortaya çıkmasını sağlamıştır. Ancak farklı alanlarda kullanım bir kavram karmaşasını da beraberinde getirmiştir. Eski bazı kaynaklarda korku kelimesiyle karşılık bulan bu kavram, psikoloji ve tıpta daha çok kaygı ve anksiyete, sosyoloji ve tarihte kaygı ve endişe, edebiyat ve felsefede ise daha çok kaygı kelimesiyle açıklanmaya çalışılmıştır. Hâlbuki bunlar farklı anlamlara gelen farklı kavramlardır. Bu da kavram karmaşasını destekleyen başka bir faktördür. Bu çalışma Kierkegaard’un kavramının hangi kelimeyle karşılanmasının daha uygun olabileceğine dair soruya cevap aramakta ve kavram karmaşasının giderilmesine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Korku
• anksiyete
• kaygı
• endişe
• kavram

A Concept Confusion Emerging from Kierkegaard Philosophy: Is It Worry or Apprehension or Anxiety or Fear?

Öz

Anxiety was initially noticed and conceptualized by Søren Kierkegaard. After the concept of anxiety has been noticed, it has found a place for itself in various fields not only in philosophy but also in psychology, medicine, sociology, history and literature; and it has led to the emergence of new assessments, researches and results in these fields. However, the use of the concept in different fields brought a concept confusion together. In some old sources, this concept, which corresponds with the word “fear” was generally tried to be mostly explained with meaning of worry and anxiety in psychology, with the meaning of worry and apprehension in sociology and history, and with the meaning of worry in literature and philosophy. On the contrary, these are different concepts having different meanings. Another factor that supports the confusion is the translation problem. This study searches for the answer to the question about which word can best meet the concept of Kierkegaard; and aims to contribute to eliminating this concept confusion.

Anahtar Kelimeler

• Fear
• anxiety
• worry
• apprehension
• concept

Kaynakça

1. Akış, Yasemin, Søren Kierkegaard’da Kaygı Kavramı, İstanbul, Ayrıntı Yayınları, 2015.
2. Arat, Reşit Rahmeti, Eski Türk Şiiri, Ankara, Türk Tarih Kurumu, 1965.
3. Austin, Michael, Useful Fictions- Evolution, Anxiety, and the Origins of Literature, Lincoln and London, University of Nebraska Press, 2010.