Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi’nde makale değerlendirme süreci, bilimsel tarafsızlığın ve niteliğin güvence altına alınması amacıyla aşağıdaki aşamalardan oluşur.
1. Ön İnceleme (Editöryal Değerlendirme)
Sisteme yüklenen her makale, hakem sürecine yönlendirilmeden önce Baş Editör ve/veya ilgili Alan Editörü tarafından ön incelemeye tabi tutulur. Bu aşamada:
- Makalenin derginin amaç ve kapsamına uygunluğu,
- Dergi yazım kuralları ve şablonuna uygunluğu,
- iThenticate, Turnitin veya intihal.net üzerinden alınan benzerlik raporunun %20'yi aşmaması,
- Etik Kurul izni gerektiren çalışmalarda ilgili belgenin eksiksiz sunulmuş olması kontrol edilir.
Bu ölçütlerden herhangi birini karşılamayan makaleler, hakem sürecine hiç gönderilmeden yazara iade edilir. Ön inceleme süreci ortalama 5 gün içinde sonuçlandırılır.
2. Hakem Atama ve Çift Kör Değerlendirme
Ön incelemeyi geçen her makale, ilgili Alan Editörü tarafından konusuyla doğrudan ilgili en az iki bağımsız hakeme, çift kör (double-blind) ilkesiyle gönderilir. Yazar ve hakem kimlikleri karşılıklı olarak gizli tutulur. Hakemlere davet için 30 gün (gerektiğinde 5 gün ek süre), değerlendirme için 15 gün (gerektiğinde 5 gün ek süre) tanınır.
3. Değerlendirme Ölçütleri
Hakemlerden yalnızca biçimsel değil, bilimsel bir değerlendirme yapmaları istenir; bu değerlendirme standart bir hakem formu üzerinden alınır ve en az şu ölçütleri kapsar:
- Özgünlük ve bilimsel katkı
- Yöntemin bilimsel geçerliliği ve tekrarlanabilirliği
- Bulguların yorumlanması ve sonuçlarla tutarlılığı
- İlgili literatürle ilişkilendirme ve kaynakça yeterliliği
- Sunum ve yazım kalitesi
Her hakem, makale için gerekçeli yorumlarıyla birlikte “Kabul”, “Minor Revizyon”, “Major Revizyon” veya “Ret” kararlarından birini bildirir.
4. Karar Süreci
İki hakemin görüşü örtüştüğünde Alan Editörü bu doğrultuda karar verir. Hakem görüşleri birbiriyle çeliştiğinde (örn. biri kabul, diğeri ret önerdiğinde), makale üçüncü bir hakeme gönderilir veya Baş Editör/Alan Editörü makaleyi bizzat inceleyerek nihai kararı verir; bu ek değerlendirme de makale dosyasına eklenir.
5. Revizyon ve Yeniden Değerlendirme
Revizyon istenen makalelerde yazarlara düzeltmelerini tamamlamaları için 30 gün (gerektiğinde 5 gün ek süre) tanınır. Düzeltilmiş makale, talep eden hakem(ler)e yeniden gönderilerek değişikliklerin yeterliliği teyit edilir.
6. Belgeleme ve Arşivleme
Her makaleye ait ilk başvuru metni, hakem raporları, varsa üçüncü hakem/editör değerlendirmesi, yazar-hakem yazışmaları ve nihai karar dergi arşivinde kayıt altına alınır ve TÜBİTAK ULAKBİM TR Dizin’in incelemesine sunulmak üzere süresiz olarak saklanır.