TR
EN
Tekrarlayıcı Sinir Ağları ile Mikropların Sınıflandırılması
Öz
Mikroplar insan vücudunun hem içinde hem de dışında yaşayan ve hemen hemen her yerde bulunan tek hücreli küçük canlılardır. Zararlı olabileceği gibi zararı olmayan mikroplarda bulunmaktadır. Bu yüzden mikroplar ekolojik dengenin sağlanmasında büyük bir rol üstlenmektedir. Ancak, bu mikropları birbirinden ayırt edebilmek çoğu zaman meşakkatli bir iş olmaktadır. Mikropların çeşitli özelliklerini anlayan ve taksonomi nüanslarını yorumlayabilen bir uzman bilgisinin gerekmesi ve laboratuvar ihtiyacının olması bu süreci hem maliyetli hem de zaman alıcı yapmaktadır. Bundan dolayı, bilgisayar destekli sistemlerin bu alanda önemi artmış ve günümüzde yapay zeka teknolojileri mikropların sınıflandırılmasında kullanılmaya başlanmıştır. Makine öğrenmesi ve derin öğrenme teknolojilerinin bu alana uygulanmasıyla yüksek seviyede doğruluk skorları elde edilmekte ve biyoçeşitlilikle ilgili değerlendirmeler otomatik bir şekilde yapılabilmektedir. Bu çalışmada da derin öğrenme modellerinden biri olan tekrarlayıcı sinir ağları yapıları kullanılarak, mikropların sınıflandırılması yapılmıştır. Çalışma dört aşamadan meydana gelmiştir. Birinci aşamada, veriler elde edilmiştir. İkinci aşamada bu veriler normalleştirme işlemine tabi tutulmuş ve önişlemden geçirilmiştir. Üçüncü aşamada UKSB ve TSA modelleri tasarlanmış ve sınıflandırılmıştır. Son aşamada ise sınıflandırıcıların performansları doğruluk, kesinlik, duyarlılık, F1-skor ve AUC skoru ile belirlenmiştir. Çalışmanın sonunda TSA sınıflandırıcısı ile %92.53, UKSB sınıflandırıcısıyla ise %99.85 doğruluk skoru elde edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Oka A, Sartor RB. Microbial-based and microbial-targeted therapies for inflammatory bowel diseases. Dig Dis Sci 2020; 65: 757-788.
- Boxberger M, Cenizo V, Cassir N, Scola BL. Challenges in exploring and manipulating the human skin microbiome. Microbiome 2021; 9.
- Yu K, Pieterse CMJ, Bakker PAHM, Berendsen RL. Beneficial microbes going underground of root immunity. Plant Cell Environ 2019; 42: 2860-2870.
- Schirmer M, Garner A, Vlamakis H, Xavier RJ. Microbial genes and pathways in inflammatory bowel diseases. Nat Rev Microbiol 2019; 17: 497-511.
- Björk JR, Diez-Vives C, Astudillo-Garcia C, Arcihe EA, Montaya JM. Vertical transmission of sponge microbiota is inconsistent and unfaithful. Nat Ecol Evol 2019; 3: 1172-1183.
- Buszewski B, Rogowska A, Pomastowski P, Zloch M, Railean-Plugaru V. Identification of microorganisms by modern analytical techniques. J AOAC Int 2017; 100(6): 1607-1623.
- Ganegoda S, Chinthaka SDM, Manage PM. Geosmin contamination status of raw and treated waters in Sri Lanka. J Natl Sci Found Sri Lanka 2019; 47(2): 245-259.
- Ferone M, Gowen A, Fanning S, Scannell AGM. Microbial detection and identification methods: Bench top assays to omics approaches. Compr Rev Food Sci Food Saf 2020; 19(6): 3106-3129.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Derin Öğrenme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
1 Eylül 2023
Gönderilme Tarihi
26 Mayıs 2023
Kabul Tarihi
7 Ağustos 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 35 Sayı: 2
APA
Alakuş, T. B. (2023). Tekrarlayıcı Sinir Ağları ile Mikropların Sınıflandırılması. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 35(2), 735-743. https://doi.org/10.35234/fumbd.1302903
AMA
1.Alakuş TB. Tekrarlayıcı Sinir Ağları ile Mikropların Sınıflandırılması. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2023;35(2):735-743. doi:10.35234/fumbd.1302903
Chicago
Alakuş, Talha Burak. 2023. “Tekrarlayıcı Sinir Ağları ile Mikropların Sınıflandırılması”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 35 (2): 735-43. https://doi.org/10.35234/fumbd.1302903.
EndNote
Alakuş TB (01 Eylül 2023) Tekrarlayıcı Sinir Ağları ile Mikropların Sınıflandırılması. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 35 2 735–743.
IEEE
[1]T. B. Alakuş, “Tekrarlayıcı Sinir Ağları ile Mikropların Sınıflandırılması”, Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 35, sy 2, ss. 735–743, Eyl. 2023, doi: 10.35234/fumbd.1302903.
ISNAD
Alakuş, Talha Burak. “Tekrarlayıcı Sinir Ağları ile Mikropların Sınıflandırılması”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 35/2 (01 Eylül 2023): 735-743. https://doi.org/10.35234/fumbd.1302903.
JAMA
1.Alakuş TB. Tekrarlayıcı Sinir Ağları ile Mikropların Sınıflandırılması. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2023;35:735–743.
MLA
Alakuş, Talha Burak. “Tekrarlayıcı Sinir Ağları ile Mikropların Sınıflandırılması”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 35, sy 2, Eylül 2023, ss. 735-43, doi:10.35234/fumbd.1302903.
Vancouver
1.Talha Burak Alakuş. Tekrarlayıcı Sinir Ağları ile Mikropların Sınıflandırılması. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 01 Eylül 2023;35(2):735-43. doi:10.35234/fumbd.1302903