6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Sonrasında Betonarme Kolonlarda Enine Donatı Kusurlarının İncelenmesi

Öz

Türkiye’de bulunan bina stokunun büyük kısmını betonarme binalar oluşturmaktadır. Yıkıcı depremlerin yaşandığı Türkiye’de betonarme binaların hasar almasında beton kalitesinin düşük olması, donatı detaylarındaki hatalar, statik tasarım hataları ve zemin özelliklerinin iyi belirlenememesi gibi nedenler etkendir. Bu çalışma kapsamında 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında Malatya ilinde deprem kaynaklı hasar incelemeleri yapılmıştır. Enine donatı kusurlarından kaynaklı oluşan hasarlar incelenmiştir. İncelenen betonarme yapılarda tespit edilen enine donatı aralıklarının yetersiz olması, kolon kiriş birleşim bölgelerinde enine donatı kullanılmaması veya yetersiz kullanılması, enine donatı kanca boylarının yetersiz olması ve kanca boyu açısının 135o yerine 90o olması ve çiroz kullanılmaması gibi uygulama hataları görseller ile verilmiştir. Ayrıca incelenen enine donatı uygulamalarının Türkiye Deprem Yönetmeliklerinde bulunan enine donatı kuralları ile uygunlukları değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Betonarme
• deprem hasarı
• enine donatı
• kolon hasarı

Investigation of Transverse Reinforcement Defects in Reinforced Concrete Columns After the 6 February 2023 Kahramanmaraş Earthquakes

Öz

The majority of the building stock in Türkiye consists of reinforced concrete buildings. In Türkiye, where destructive earthquakes are experienced, there are reasons such as low concrete quality, defects in reinforcement details, static design mistakes and poor determination of soil properties in the damage of reinforced concrete buildings. Within the scope of this study, earthquake-related damage inspections were carried out in Malatya province after the Kahramanmaraş earthquakes of February 6, 2023. Application defects such as inadequate transverse reinforcement spacing in the examined reinforced concrete structures, not using or insufficient use of transverse reinforcement in column-beam connections, insufficient hook lengths of transverse reinforcement, hook angle of 90o instead of 135o, and not using crossties are given with figures. In addition, the compatibility of the examined transverse reinforcement applications with the transverse reinforcement rules in the Turkish Earthquake Regulations were evaluated.

Anahtar Kelimeler

• Reinforced concrete
• earthquake damage
• transverse reinforcement
• column damage

Kaynakça

1. TBDY-2018, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Anakara, Türkiye.
2. Saatcioglu M., Razvi S. R. Strength and ductility of confined concrete. Journal of Structural Engineering 1992; 118(6): 1590-1607.
3. Mander J. B., Priestley M. J., Park R. Theoretical stress-strain model for confined concrete. Journal of Structural Engineering 1988; 114(8): 1804-1826.
4. Taş Ö.F., Sayın E., Öncü M.E. Yeni betonarme binalar için etkin kesit rijitlikleri ve statik itme analizleri. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 2022; 34(2): 505-516.
5. Doǧangün A. Performance of reinforced concrete buildings during the May 1, 2003 Bingöl Earthquake in Türkiye. Engineering Structures 2004; 26(6): 841-856.
6. Taşkın B., Sezen A., Tugsal U. M., Erken A. The aftermath of 2011 Van earthquakes: evaluation of strong motion, geotechnical and structural issues. Bulletin of Earthquake Engineering 2013; 11(1): 285-312.
7. Sayın E., Yön B., Onat O., Gör M., Öncü M.E., Tuğrul Tunç E., Bakır D., Karaton M., Calayır Y. 24 January 2020 Sivrice Elazığ Turkey earthquake: geotechnical evaluation and performance of structures. Bulletin of Earthquake Engineering 2021; 19(2): 657-684.
8. İnce O. Structural damage assessment of reinforced concrete buildings in Adıyaman after Kahramanmaraş (Türkiye) Earthquakes on 6 February 2023. Engineering Failure Analysis 2024; 156, 107799.

9. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, 06 Şubat 2023 Pazarcık-Elbistan Kahramanmaraş (Mw: 7.7 – Mw: 7.6) Depremleri Raporu, 2023.
10. Atar M., İnce O., Taş Ö.F., Özmen A., Sayın E. Betonarme prefabrik endüstri yapılarının 6 Şubat 2023 depremleri sonrası hasarlarının incelenmesi. Türk Deprem Araştırma Dergisi 2023; 5(2): 291-300.
11. ABYBHY-1975, Afet Bölgelerine Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik, İmar ve İskân Bakanlığı, Ankara, Türkiye.
12. ABYBHY-1998, Afet Bölgelerine Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı, Ankara, Türkiye.
13. DBYBHY-2007, Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı, Ankara, Türkiye.