Araştırma Makalesi

Bellek Tabanlı LSTM ve GRU Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak BIST100 Endeks Tahmini

Cilt: 36 Sayı: 2 30 Eylül 2024
PDF İndir
TR EN

Bellek Tabanlı LSTM ve GRU Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak BIST100 Endeks Tahmini

Öz

Makine öğrenmesi tabanlı tahmin yaklaşımlarının finansal piyasalarda geliştirilmesi, hızlı ve hassas karar alma, karmaşıklıkla başa çıkma, risk yönetimi, algoritmik ticaret ve duygusal etkilerin azaltılması gibi avantajlar sağlar. Bu yaklaşımlar, sürekli öğrenme ve adaptasyon yetenekleriyle finansal başarı için rekabet avantajı oluşturabilir. Bu makale çalışmasında, Borsa İstanbul (BIST) 100 endeks tahmini için bellek tabanlı makine öğrenmesi modellerine dayalı bir yaklaşım sunulmuştur. Bu amaçla, ardışık veri değerlendirmesinde popüler olan uzun kısa-süreli bellek (LSTM) ve geçitli tekrarlayan birim (GRU) mimarileri kullanılmıştır. Elde edilen model çıktılarına göre bu modellerin, eğitim ve doğrulama aşamalarında düşük kayıplar gösterdiği ve BIST100 endeksinin genel eğilimlerini başarıyla takip ettiği gözlemlenmiştir. Ancak, modeller piyasa dalgalanmaları ve ani değişimlerde gerçek değerlerden sapmalar göstermiş, bu da belirsizlikleri ve genelleme kapasitelerinin sınırlarını ortaya koymuştur. Geleceğe yönelik tahminler, eğitim veri setindeki desenlere dayanarak yapılmış ancak zamanla artan belirsizlik göstermiştir. Çalışma, makine öğrenmesi algoritmalarının finans verileri üzerindeki kullanım alanı konusunda önemli bilgiler sağlayacak potansiyele sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Goodfellow I, Bengio Y, Courville A. Deep learning. MIT Press, 2016.
  2. Sze V, Chen YH, Yang TJ, Emer JS. Efficient processing of deep neural networks: A tutorial and survey. Proc IEEE, 2017; 105(12): 2295-2329.
  3. Ozturk T, Talo M, Yildirim EA, Baloglu UB, Yildirim O, Acharya UR. Automated detection of COVID-19 cases using deep neural networks with X-ray images. Comput Biol Med, 2020; 121: 103792.
  4. He K, Zhang X, Ren S, Sun J. Deep residual learning for image recognition. In: Proc IEEE Conf Comput Vis Pattern Recognit, 2016; pp. 770-778.
  5. Ren S, He K, Girshick R, Sun J. Faster r-cnn: Towards real-time object detection with region proposal networks. Adv Neural Inf Process Syst, 2015; 28.
  6. Huang J, Chai J, Cho S. Deep learning in finance and banking: A literature review and classification. Front Bus Res China, 2020; 14(1): 1-24.
  7. Singh V, Chen SS, Singhania M, Nanavati B, Gupta A. How are reinforcement learning and deep learning algorithms used for big data based decision making in financial industries–A review and research agenda. Int J Inf Manag Data Insights, 2022; 2(2): 100094.
  8. Ahmed S, Alshater MM, El Ammari A, Hammami H. Artificial intelligence and machine learning in finance: A bibliometric review. Res Int Bus Finance, 2022; 61: 101646.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Derin Öğrenme, Makine Öğrenme (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2024

Gönderilme Tarihi

19 Aralık 2023

Kabul Tarihi

13 Mayıs 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 36 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çelik, Y. (2024). Bellek Tabanlı LSTM ve GRU Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak BIST100 Endeks Tahmini. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 36(2), 553-561. https://doi.org/10.35234/fumbd.1406688
AMA
1.Çelik Y. Bellek Tabanlı LSTM ve GRU Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak BIST100 Endeks Tahmini. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2024;36(2):553-561. doi:10.35234/fumbd.1406688
Chicago
Çelik, Yusuf. 2024. “Bellek Tabanlı LSTM ve GRU Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak BIST100 Endeks Tahmini”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 36 (2): 553-61. https://doi.org/10.35234/fumbd.1406688.
EndNote
Çelik Y (01 Eylül 2024) Bellek Tabanlı LSTM ve GRU Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak BIST100 Endeks Tahmini. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 36 2 553–561.
IEEE
[1]Y. Çelik, “Bellek Tabanlı LSTM ve GRU Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak BIST100 Endeks Tahmini”, Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 36, sy 2, ss. 553–561, Eyl. 2024, doi: 10.35234/fumbd.1406688.
ISNAD
Çelik, Yusuf. “Bellek Tabanlı LSTM ve GRU Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak BIST100 Endeks Tahmini”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 36/2 (01 Eylül 2024): 553-561. https://doi.org/10.35234/fumbd.1406688.
JAMA
1.Çelik Y. Bellek Tabanlı LSTM ve GRU Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak BIST100 Endeks Tahmini. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2024;36:553–561.
MLA
Çelik, Yusuf. “Bellek Tabanlı LSTM ve GRU Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak BIST100 Endeks Tahmini”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 36, sy 2, Eylül 2024, ss. 553-61, doi:10.35234/fumbd.1406688.
Vancouver
1.Yusuf Çelik. Bellek Tabanlı LSTM ve GRU Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak BIST100 Endeks Tahmini. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 01 Eylül 2024;36(2):553-61. doi:10.35234/fumbd.1406688

Cited By