Araştırma Makalesi

TÜİK Mikro Verileri ile Çocuk İşgücü Tahmini: Makine Öğrenimi Modellerinin Performans Analizleri

Cilt: 37 Sayı: 1 27 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

TÜİK Mikro Verileri ile Çocuk İşgücü Tahmini: Makine Öğrenimi Modellerinin Performans Analizleri

Öz

Çalışma, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 2019 yılında gerçekleştirilen Çocuk İşgücü Araştırması mikro veri setini kullanarak, çocuk işçiliği konusunu makine öğrenimi modelleri ile analiz etmektedir. 5-17 yaş grubundaki çocukların çalışma durumu, eğitim faaliyetleri ve ailevi sorumlulukları gibi faktörler incelenerek çocuk işçiliğini etkileyen unsurlar belirlenmiştir. Yaş grubu, çocukların çalışma durumunu en fazla etkileyen bağımsız değişken olup, erkek çocukların çalışma oranı kızlara göre daha yüksektir. Eğitimine devam etmeyen çocukların çalışma olasılığı ise artış göstermektedir. Çocukların çalışma durumu; Random Forest, XGBoost, Gradient Boosting ve SVM makine öğrenimi modelleri kullanılarak tahmin edilmiştir. Modellerin performansları; doğruluk (accuracy), kesinlik (precision), duyarlılık (recall) ve F1 Skoru metrikleri ile değerlendirilmiştir. Random Forest ve SVM modelleri, F1 Skoru açısından en yüksek performansı göstermiştir. Elde edilen bulgular, çocuk işçiliğini etkileyen faktörlerin makine öğrenmesi modelleri ile derinlemesine anlaşılmasına katkıda bulunmakta ve uygulanacak politikaların veri temelli şekillendirilmesinin önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. T.C. Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. Çocuk İşçiliği ve Eğitim Öğretmen El Kitabı. Ankara: Genel Yayın No: 72, 2018. ISBN: 978-605-7888-00-6.
  2. Türkiye İstatistik Kurumu. Türkiye Çocuk İşgücü Mikro Veri Seti. Ankara, 2019.
  3. Eşidir KA, Gür YE. Yapay sinir ağları ile Türkiye plastik sektörü ithalat tahmini: 2023 yılı Nisan-Aralık ayları. Akad Hassasiyetler. 2023;10(23):91-114.
  4. Zhu X, Sawhney R, Upreti G. Determinates of employee voluntary turnover and forecasting in departments: A case study. Stud Eng Technol. 2016;3(1):64-73.
  5. Ji H. Robustness analysis on stock market prediction method. Highl Bus Econ Manag 2023;21:791-801.
  6. Bae CY, Im Y, Lee J, Park C, Kim M, Kwon HU, Kim J. Comparison of biological age prediction models using clinical biomarkers commonly measured in clinical practice settings: AI techniques vs. traditional statistical methods. Front Anal Sci. 2021;1.
  7. Pakarinen O, Karsikas M, Reito A, Lainiala O, Neuvonen P, Eskelinen A. Prediction model for an early revision for dislocation after primary total hip arthroplasty. PLOS ONE. 2022;17(9):e0274384.
  8. Speer AB. Empirical attrition modelling and discrimination: Balancing validity and group differences. Hum Resour Manag J. 2021;34(1):1-19.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Planlama ve Karar Verme, Yapay Zeka (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

26 Aralık 2024

Kabul Tarihi

3 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 37 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Eşidir, K. A. (2025). TÜİK Mikro Verileri ile Çocuk İşgücü Tahmini: Makine Öğrenimi Modellerinin Performans Analizleri. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 37(1), 453-466. https://doi.org/10.35234/fumbd.1607609
AMA
1.Eşidir KA. TÜİK Mikro Verileri ile Çocuk İşgücü Tahmini: Makine Öğrenimi Modellerinin Performans Analizleri. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;37(1):453-466. doi:10.35234/fumbd.1607609
Chicago
Eşidir, Kamil Abdullah. 2025. “TÜİK Mikro Verileri ile Çocuk İşgücü Tahmini: Makine Öğrenimi Modellerinin Performans Analizleri”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 37 (1): 453-66. https://doi.org/10.35234/fumbd.1607609.
EndNote
Eşidir KA (01 Mart 2025) TÜİK Mikro Verileri ile Çocuk İşgücü Tahmini: Makine Öğrenimi Modellerinin Performans Analizleri. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 37 1 453–466.
IEEE
[1]K. A. Eşidir, “TÜİK Mikro Verileri ile Çocuk İşgücü Tahmini: Makine Öğrenimi Modellerinin Performans Analizleri”, Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 37, sy 1, ss. 453–466, Mar. 2025, doi: 10.35234/fumbd.1607609.
ISNAD
Eşidir, Kamil Abdullah. “TÜİK Mikro Verileri ile Çocuk İşgücü Tahmini: Makine Öğrenimi Modellerinin Performans Analizleri”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 37/1 (01 Mart 2025): 453-466. https://doi.org/10.35234/fumbd.1607609.
JAMA
1.Eşidir KA. TÜİK Mikro Verileri ile Çocuk İşgücü Tahmini: Makine Öğrenimi Modellerinin Performans Analizleri. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;37:453–466.
MLA
Eşidir, Kamil Abdullah. “TÜİK Mikro Verileri ile Çocuk İşgücü Tahmini: Makine Öğrenimi Modellerinin Performans Analizleri”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 37, sy 1, Mart 2025, ss. 453-66, doi:10.35234/fumbd.1607609.
Vancouver
1.Kamil Abdullah Eşidir. TÜİK Mikro Verileri ile Çocuk İşgücü Tahmini: Makine Öğrenimi Modellerinin Performans Analizleri. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 01 Mart 2025;37(1):453-66. doi:10.35234/fumbd.1607609

Cited By