Araştırma Makalesi

Makine Öğrenmesi Algoritmalarının Performansını Artırmak için Metasezgisel Algoritma Tabanlı Öznitelik Seçimi

Cilt: 37 Sayı: 1 27 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

Makine Öğrenmesi Algoritmalarının Performansını Artırmak için Metasezgisel Algoritma Tabanlı Öznitelik Seçimi

Öz

Artan veri dünyasında, makine öğrenmesi (ML) algoritmalarının başarısı büyük ölçüde öznitelik seçimi süreçlerine bağlıdır. Öznitelik seçimi, gereksiz, etiketsiz veya gürültülü öznitelikleri eleyerek daha küçük ve anlamlı bir öznitelik kümesi oluşturmayı hedefler. Bu çalışmanın amacı, metasezgisel algoritmalar sayesinde veri kümelerinden en anlamlı öznitelikleri elde ederek ML algoritmalarının farklı kıyaslama ölçütlerine göre daha iyi performans elde etmesini sağlamaktır. Bu kapsamda, öznitelik seçimi için metasezgisel algoritmalardan İkili Parçacık Sürü Optimizasyonu ve Genetik Algoritma kullanılarak iki farklı veri seti üzerinde deneysel araştırmalar gerçekleştirilmiştir. Sonar ve Meme Kanseri veri setlerinde, K-En Yakın Komşu, Destek Vektör Makinesi ve Karar Ağaçları sınıflandırma algoritmaları amaç fonksiyonu olarak kullanılmıştır. Her iki algoritma için de farklı popülasyon büyüklüğünde yüksek iterasyonlarda öznitelik seçimi yapılmış, ardından seçilen en iyi öznitelikler farklı ML modeli (Lojistik Regresyon, Naive Bayes, Aşırı Gradyan Arttırma, Yapay Sinir Ağları, Evrişimsel Sinir Ağları ve Uzun Kısa Süreli Bellek) ile değerlendirilmiştir. Sonuçlar, İkili Parçacık Sürü Optimizasyon ve Genetik Algoritma yöntemlerinin öznitelik seçimi sonrası model doğruluklarında anlamlı artışlara yol açtığını göstermiştir. Elde edilen sonuçların metasezgisel algoritmalar kullanarak özellik seçim sürecini geliştiren araştırmacılara katkı sağlaması amaçlanmaktadır. Bu bulgular, metasezgisel algoritmaların öznitelik seçimi sürecinde etkinliğini ve çeşitli ML modelleri ile birleşmesinin performans iyileştirmedeki potansiyelini desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akinola OO, Ezugwu AE, Agushaka JO, Zitar RA, Abualigah L. Multiclass feature selection with metaheuristic optimization algorithms: a review. Neural Comput Appl 2022; 34(22): 19751-19790.
  2. Kaur S, Kumar Y, Koul A, Kamboj SK. A systematic review on metaheuristic optimization techniques for feature selections in disease diagnosis: open issues and challenges. Arch Comput Methods Eng 2023; 30(3): 1863-1895.
  3. El-Kenawy EM, Mirjalili S, Alassery F, Zhang Y, Eid MM, El-Mashad SY, Aloyaydı BA, Ibrahim A ve diğerleri. Novel meta-heuristic algorithm for feature selection, unconstrained functions and engineering problems. IEEE Access 2022; 10: 40536-40555.
  4. Nssibi M, Manita G, Korbaa O. Advances in nature-inspired metaheuristic optimization for feature selection problem: A comprehensive survey. Comput Sci Rev. 2023; 49: 100559.
  5. Sharma M, Kaur P. A comprehensive analysis of nature-inspired meta-heuristic techniques for feature selection problem. Arch Comput Methods Eng 2021; 28: 1103-1127.
  6. Kumar L, Bharti KK. A novel hybrid BPSO–SCA approach for feature selection. Natural Computing 2021; 20(1): 39-61.
  7. Yılmaz Ö, Gumustas E, Pehlivanlı AÇ. A Hybrid Metaheuristic based Feature Selection Framework for In-silico Mutagenicity Prediction. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 2024; 7(2); 116-128.
  8. Efeoğlu E. An Artificial Intelligence-Based Hybrid Approach to Detect the Type of Buried Objects with Broad Frequency Band Antenna Systems. Firat University Journal of Experimental and Computational Engineering 2024: 3(3); 362-378.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yapay Zeka (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

4 Şubat 2025

Kabul Tarihi

10 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 37 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Balıbey, S., Altunbey Özbay, F., & Tanyıldızı, E. (2025). Makine Öğrenmesi Algoritmalarının Performansını Artırmak için Metasezgisel Algoritma Tabanlı Öznitelik Seçimi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 37(1), 509-522. https://doi.org/10.35234/fumbd.1632540
AMA
1.Balıbey S, Altunbey Özbay F, Tanyıldızı E. Makine Öğrenmesi Algoritmalarının Performansını Artırmak için Metasezgisel Algoritma Tabanlı Öznitelik Seçimi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;37(1):509-522. doi:10.35234/fumbd.1632540
Chicago
Balıbey, Sinan, Feyza Altunbey Özbay, ve Erkan Tanyıldızı. 2025. “Makine Öğrenmesi Algoritmalarının Performansını Artırmak için Metasezgisel Algoritma Tabanlı Öznitelik Seçimi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 37 (1): 509-22. https://doi.org/10.35234/fumbd.1632540.
EndNote
Balıbey S, Altunbey Özbay F, Tanyıldızı E (01 Mart 2025) Makine Öğrenmesi Algoritmalarının Performansını Artırmak için Metasezgisel Algoritma Tabanlı Öznitelik Seçimi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 37 1 509–522.
IEEE
[1]S. Balıbey, F. Altunbey Özbay, ve E. Tanyıldızı, “Makine Öğrenmesi Algoritmalarının Performansını Artırmak için Metasezgisel Algoritma Tabanlı Öznitelik Seçimi”, Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 37, sy 1, ss. 509–522, Mar. 2025, doi: 10.35234/fumbd.1632540.
ISNAD
Balıbey, Sinan - Altunbey Özbay, Feyza - Tanyıldızı, Erkan. “Makine Öğrenmesi Algoritmalarının Performansını Artırmak için Metasezgisel Algoritma Tabanlı Öznitelik Seçimi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 37/1 (01 Mart 2025): 509-522. https://doi.org/10.35234/fumbd.1632540.
JAMA
1.Balıbey S, Altunbey Özbay F, Tanyıldızı E. Makine Öğrenmesi Algoritmalarının Performansını Artırmak için Metasezgisel Algoritma Tabanlı Öznitelik Seçimi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;37:509–522.
MLA
Balıbey, Sinan, vd. “Makine Öğrenmesi Algoritmalarının Performansını Artırmak için Metasezgisel Algoritma Tabanlı Öznitelik Seçimi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 37, sy 1, Mart 2025, ss. 509-22, doi:10.35234/fumbd.1632540.
Vancouver
1.Sinan Balıbey, Feyza Altunbey Özbay, Erkan Tanyıldızı. Makine Öğrenmesi Algoritmalarının Performansını Artırmak için Metasezgisel Algoritma Tabanlı Öznitelik Seçimi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 01 Mart 2025;37(1):509-22. doi:10.35234/fumbd.1632540