Araştırma Makalesi

Metal Eklemeli ve Geleneksel İmalat Yöntemleriyle Üretilen Alüminyum Profillerin Sıcaklık Davranışının Bulanık Mantık ve Yapay Zekâ Tabanlı Modellemesi

Cilt: 37 Sayı: 2 30 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Metal Eklemeli ve Geleneksel İmalat Yöntemleriyle Üretilen Alüminyum Profillerin Sıcaklık Davranışının Bulanık Mantık ve Yapay Zekâ Tabanlı Modellemesi

Öz

Çalışmada, alüminyum ekstrüzyon profillerinin sıcaklık özellikleri üzerinde üretim teknolojilerinin etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Mevcut geleneksel imalat yöntemlerinin üretim kısıtlamalarını aşmak amacıyla, metal eklemeli imalat yöntemiyle üretilen kalıplar kullanılarak profil çıkış sıcaklıkları değerlendirilmiştir. Eklemeli imalat teknolojisinin sunduğu tasarım esnekliği sayesinde, alüminyum profillerin termal analizleri gerçekleştirilmiş ve böylece üretim teknolojisinin süreç performansı üzerindeki etkileri ortaya konmuştur. Çalışma kapsamında, alüminyum ekstrüzyon kalıpları hem geleneksel imalat yöntemiyle hem de EOS© tarafından sağlanan maraging çeliği (MS1) metal tozu kullanılarak Doğrudan Metal Lazer Sinterleme (DMLS) yöntemiyle üretilmiştir. Alüminyum profillerin termal davranışlarını belirlemek amacıyla saha testleri gerçekleştirilmiş ve profil çıkış sıcaklıkları ölçülmüştür. Elde edilen bu deneysel verilere dayanarak, hız ve üretim teknolojileri giriş değişkenleri ile çıkış değişkeni olarak sıcaklık değerleri kullanılarak bulanık mantık ve yapay zeka tabanlı bir modelleme gerçekleştirilmiştir. Bulanık mantık tabanlı model, hız ve üretim teknolojisi parametrelerine bağlı sıcaklık tahminlerinde deneysel verilerle %95’in üzerinde gerçekleşmiştir. Çalışmanın son aşamasında, bu çalışmaya özgü hazırlanan veri seti yapay sinir ağları modeli ile eğitilmiş ve elde edilen sonuçlara göre R² performans değerlendirme metriğinde %93 doğruluk oranına ulaşılmıştır. Sonuçlar, metal eklemeli imalat yöntemiyle üretilen kalıplar kullanılarak elde edilen alüminyum profillerin çıkış sıcaklıklarının, geleneksel imalatla üretilen profillere kıyasla daha düşük olduğunu ortaya koymuştur. Bu durum, özellikle maraging çeliğinden üretilen kalıp bileşenlerinin termal yük altında daha uzun ömürlü olabileceğini ve kalıp verimliliğinin önemli ölçüde artırılabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Yazarlar saha destekleri verdikleri için Eksen Aluminium Extrusion Technologies Co. Ltd Araştırma Arfem Aluminium Extrusion Ltd için teşekkür eder.

Kaynakça

  1. Aslantas K, Hasçelik A, Erçetin A, Danish M, Alatrushi LK, Rubaiee S, Mahfouz AB. Effect of cutting conditions on tool wear and wear mechanism in micro-milling of additively manufactured titanium alloy. Tribol Int 2024;193:109340.
  2. Özsoy K. Examining mechanical properties of profiles manufactured aluminium extrusion dies using powder bed fusion. Meas 2021;177, 109266.
  3. Li D, He J, Tian X, Liu Y, Zhang A, Lian Q, Lu B. Additive manufacturing: integrated fabrication of macro/microstructures. Chin J Mech Eng 2013; 49(6): 129-135.
  4. Lu B. Additive manufacturing—Current situation and future. Chin Mech Eng 2020; 31(01): 19.
  5. Katz-Demyanetz A, Popov Jr VV, Kovalevsky A, Safranchik D, Koptioug A. Powder-bed additive manufacturing for aerospace application: Techniques, metallic and metal/ceramic composite materials and trends. Manuf Rev 2019; 6.
  6. Xiao Y, Yang Y, Wang D, Zhou H, Liu Z, Liu L, Song C. In-situ synthesis of spatial heterostructure Ti composites by laser powder bed fusion to overcome the strength and plasticity trade-off. Int J Mach Tools and Manuf, 2024; 196: 104117.
  7. Yang Y, Jiang R, Han C, Chen J, Li H, Wang Y, Wang D. Frontiers in laser additive manufacturing technology. Addit. Manuf Front 2024; 200160.
  8. Dong Z, Han C, Zhao Y, Huang J, Ling C, Hu G, Yang Y. Role of heterogenous microstructure and deformation behavior in achieving superior strength-ductility synergy in zinc fabricated via laser powder bed fusion. Int J Extreme Manuf 2024; 6(4): 045003.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mekatronik Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

9 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

7 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 37 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Özsoy, K., & Aksoy, B. (2025). Metal Eklemeli ve Geleneksel İmalat Yöntemleriyle Üretilen Alüminyum Profillerin Sıcaklık Davranışının Bulanık Mantık ve Yapay Zekâ Tabanlı Modellemesi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 37(2), 863-875. https://doi.org/10.35234/fumbd.1739022
AMA
1.Özsoy K, Aksoy B. Metal Eklemeli ve Geleneksel İmalat Yöntemleriyle Üretilen Alüminyum Profillerin Sıcaklık Davranışının Bulanık Mantık ve Yapay Zekâ Tabanlı Modellemesi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;37(2):863-875. doi:10.35234/fumbd.1739022
Chicago
Özsoy, Koray, ve Bekir Aksoy. 2025. “Metal Eklemeli ve Geleneksel İmalat Yöntemleriyle Üretilen Alüminyum Profillerin Sıcaklık Davranışının Bulanık Mantık ve Yapay Zekâ Tabanlı Modellemesi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 37 (2): 863-75. https://doi.org/10.35234/fumbd.1739022.
EndNote
Özsoy K, Aksoy B (01 Eylül 2025) Metal Eklemeli ve Geleneksel İmalat Yöntemleriyle Üretilen Alüminyum Profillerin Sıcaklık Davranışının Bulanık Mantık ve Yapay Zekâ Tabanlı Modellemesi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 37 2 863–875.
IEEE
[1]K. Özsoy ve B. Aksoy, “Metal Eklemeli ve Geleneksel İmalat Yöntemleriyle Üretilen Alüminyum Profillerin Sıcaklık Davranışının Bulanık Mantık ve Yapay Zekâ Tabanlı Modellemesi”, Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 37, sy 2, ss. 863–875, Eyl. 2025, doi: 10.35234/fumbd.1739022.
ISNAD
Özsoy, Koray - Aksoy, Bekir. “Metal Eklemeli ve Geleneksel İmalat Yöntemleriyle Üretilen Alüminyum Profillerin Sıcaklık Davranışının Bulanık Mantık ve Yapay Zekâ Tabanlı Modellemesi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 37/2 (01 Eylül 2025): 863-875. https://doi.org/10.35234/fumbd.1739022.
JAMA
1.Özsoy K, Aksoy B. Metal Eklemeli ve Geleneksel İmalat Yöntemleriyle Üretilen Alüminyum Profillerin Sıcaklık Davranışının Bulanık Mantık ve Yapay Zekâ Tabanlı Modellemesi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;37:863–875.
MLA
Özsoy, Koray, ve Bekir Aksoy. “Metal Eklemeli ve Geleneksel İmalat Yöntemleriyle Üretilen Alüminyum Profillerin Sıcaklık Davranışının Bulanık Mantık ve Yapay Zekâ Tabanlı Modellemesi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 37, sy 2, Eylül 2025, ss. 863-75, doi:10.35234/fumbd.1739022.
Vancouver
1.Koray Özsoy, Bekir Aksoy. Metal Eklemeli ve Geleneksel İmalat Yöntemleriyle Üretilen Alüminyum Profillerin Sıcaklık Davranışının Bulanık Mantık ve Yapay Zekâ Tabanlı Modellemesi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 01 Eylül 2025;37(2):863-75. doi:10.35234/fumbd.1739022