Araştırma Makalesi

CBMIR_SMEr: Kolorektal Histopatolojik Görüntüler için Öznitelik Seçimi Destekli ve Çok Alanlı İçerik Tabanlı Görüntü Geri Getirme Yaklaşımı

Cilt: 38 Sayı: 1 29 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

CBMIR_SMEr: Kolorektal Histopatolojik Görüntüler için Öznitelik Seçimi Destekli ve Çok Alanlı İçerik Tabanlı Görüntü Geri Getirme Yaklaşımı

Öz

Kolorektal kanser tanısında kullanılan histopatolojik görüntüler, içerik tabanlı medikal görüntü geri getirme (CBMIR) sistemleriyle desteklenerek klinik süreçlerin etkinliğini artırabilir. Bu çalışmada, düşük parametreli ve hesaplama açısından verimli derin öğrenme mimarilerine dayanan CBMIR_SMEr adlı bir yöntem önerilmektedir. Yöntem, histopatolojik kolorektal görüntülere yönelik bir CBMIR yaklaşımı olarak EBHI-Seg veri seti üzerinde uygulanmıştır. ShuffleNet, MobileNetV2 ve EfficientNet-B0 mimarilerinden çıkarılan öznitelikler birleştirilmiş, ardından ReliefF algoritmasıyla en ayırt edici öznitelikler seçilmiştir. Görüntü benzerlikleri Öklidyen (Euclidean) ve Kosinüs (Cosine) ölçüm yöntemleriyle hesaplanmıştır. EBHI-Seg veri seti üzerinde, Kosinüs benzerliği kullanıldığında 800 öznitelik için mAP@5 = 0.9511 ve Precision@5 = 0.9141, Öklidyen benzerliği kullanıldığında ise 800 öznitelik için mAP@5 = 0.9353 ve 600 öznitelik için Precision@5 = 0.9109 değerleri elde edilmiştir. Yöntemin kararlılığı UC Merced görüntü veri kümesi üzerinde test edilmiş, Öklidyen benzerliği ile 600 öznitelikte mAP@5 = 0.9461 ve 800 öznitelikte Precision@5 = 0.9259, Kosinüs benzerliği ile 600 öznitelikte mAP@5 = 0.9577 ve 800 öznitelikte Precision@5 = 0.9340 değerleri elde edilmiştir. Bu sonuçlar, her iki veri kümesi için de elde edilen en yüksek geri getirme performanslarını göstermektedir. Deneysel bulgular, önerilen CBMIR_SMEr yönteminin hem histopatolojik hem de genel görüntü veri kümelerinde yüksek doğruluk ve kararlılıkla çalıştığını ortaya koymakta ve kolorektal görüntü analizi alanında literatüre önemli bir katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışmada açık erişimli ve anonim veri setleri kullanılmış olup etik kurul onayı gerekmemektedir.

Kaynakça

  1. B. Ozogul, A. Kisaoglu, G. Ozturk, S. S. Atamanalp, M. İ. Yıldırgan, and B. Aydinli, “Perfore kolon kanserinin tedavisi,” European Journal of General Medicine, vol. 11, no. 3, pp. 164–168, 2014, doi: 10.15197/sabad.1.11.63.
  2. M. T. Bostancı, I. Yilmaz, Y. Akturk, A. Gökçe, M. Saydam, and I. Esen Bostancı, “Accuracy of Preoperative Computed Tomography for Lymph Node Status Screening in Colon Cancer,” Acta Oncologica Turcica, vol. 54, no. 3, pp. 328–334, 2021, doi: 10.5505/aot.2021.37790.
  3. V. C. Özcan et al., “Comparison of Clavien-Dindo and Common Terminology Criteria for Adverse Events Classifications in Postoperative Early-Stage Complications of Patients with Colorectal Cancer,” Acta Oncologica Turcica, vol. 55, no. 2, pp. 165–173, 2022, doi: 10.5505/aot.2022.67699.
  4. A. ULGEN, Ş. ÇETİN, and İ. DEDE, “Survival Analysis in Colon Cancer Patients,” Journal of Contemporary Medicine, vol. 11, no. 3, pp. 374–379, May 2021, doi: 10.16899/jcm.902588.
  5. O. M. Celayir, “Evaluation of HER2 overexpression, clinicopathological characteristics, and factors affecting survival in gastric cancer,” SiSli Etfal Hastanesi Tip Bulteni / The Medical Bulletin of Sisli Hospital, 2021, doi: 10.14744/semb.2021.23356.
  6. W. Hu et al., “EBHI: A new Enteroscope Biopsy Histopathological H&E Image Dataset for image classification evaluation,” Physica Medica, vol. 107, Mar. 2023, doi: 10.1016/j.ejmp.2023.102534.
  7. U. A. Khan, A. Javed, and R. Ashraf, “An effective hybrid framework for content based image retrieval (CBIR),” Multimed Tools Appl, vol. 80, no. 17, pp. 26911–26937, Jul. 2021, doi: 10.1007/s11042-021-10530-x.
  8. R. Shetty, V. S. Bhat, and J. Pujari, “Content-based medical image retrieval using deep learning-based features and hybrid meta-heuristic optimization,” Biomed Signal Process Control, vol. 92, Jun. 2024, doi: 10.1016/j.bspc.2024.106069.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Evrimsel Hesaplama

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

20 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

17 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 38 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Muzoglu, N. (2026). CBMIR_SMEr: Kolorektal Histopatolojik Görüntüler için Öznitelik Seçimi Destekli ve Çok Alanlı İçerik Tabanlı Görüntü Geri Getirme Yaklaşımı. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 38(1), 175-191. https://doi.org/10.35234/fumbd.1769160
AMA
1.Muzoglu N. CBMIR_SMEr: Kolorektal Histopatolojik Görüntüler için Öznitelik Seçimi Destekli ve Çok Alanlı İçerik Tabanlı Görüntü Geri Getirme Yaklaşımı. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;38(1):175-191. doi:10.35234/fumbd.1769160
Chicago
Muzoglu, Nedim. 2026. “CBMIR_SMEr: Kolorektal Histopatolojik Görüntüler için Öznitelik Seçimi Destekli ve Çok Alanlı İçerik Tabanlı Görüntü Geri Getirme Yaklaşımı”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 38 (1): 175-91. https://doi.org/10.35234/fumbd.1769160.
EndNote
Muzoglu N (01 Mart 2026) CBMIR_SMEr: Kolorektal Histopatolojik Görüntüler için Öznitelik Seçimi Destekli ve Çok Alanlı İçerik Tabanlı Görüntü Geri Getirme Yaklaşımı. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 38 1 175–191.
IEEE
[1]N. Muzoglu, “CBMIR_SMEr: Kolorektal Histopatolojik Görüntüler için Öznitelik Seçimi Destekli ve Çok Alanlı İçerik Tabanlı Görüntü Geri Getirme Yaklaşımı”, Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 38, sy 1, ss. 175–191, Mar. 2026, doi: 10.35234/fumbd.1769160.
ISNAD
Muzoglu, Nedim. “CBMIR_SMEr: Kolorektal Histopatolojik Görüntüler için Öznitelik Seçimi Destekli ve Çok Alanlı İçerik Tabanlı Görüntü Geri Getirme Yaklaşımı”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 38/1 (01 Mart 2026): 175-191. https://doi.org/10.35234/fumbd.1769160.
JAMA
1.Muzoglu N. CBMIR_SMEr: Kolorektal Histopatolojik Görüntüler için Öznitelik Seçimi Destekli ve Çok Alanlı İçerik Tabanlı Görüntü Geri Getirme Yaklaşımı. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;38:175–191.
MLA
Muzoglu, Nedim. “CBMIR_SMEr: Kolorektal Histopatolojik Görüntüler için Öznitelik Seçimi Destekli ve Çok Alanlı İçerik Tabanlı Görüntü Geri Getirme Yaklaşımı”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 38, sy 1, Mart 2026, ss. 175-91, doi:10.35234/fumbd.1769160.
Vancouver
1.Nedim Muzoglu. CBMIR_SMEr: Kolorektal Histopatolojik Görüntüler için Öznitelik Seçimi Destekli ve Çok Alanlı İçerik Tabanlı Görüntü Geri Getirme Yaklaşımı. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 01 Mart 2026;38(1):175-91. doi:10.35234/fumbd.1769160