Araştırma Makalesi

Makine Öğrenme Tabanlı Hastane Triyaj Karar Destek Sistemi Uygulamasının Geliştirilmesi

Cilt: 38 Sayı: 2 30 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Makine Öğrenme Tabanlı Hastane Triyaj Karar Destek Sistemi Uygulamasının Geliştirilmesi

Öz

Bu çalışma ile hastanelerde yoğunluğun en fazla olduğu birim olan Acil bölümü için makine öğrenme tabanlı bir karar destek sistemi önerilmiştir. Yoğunluk, iş yükü, stres ve insan kaynaklı etkilerden dolayı çalışma alanının baskılandığı Acil birimi için hata payı azaltılarak gelen hastanın en doğru şekilde tıbbi destek alacağı birime yönlendirilme işlemleri yapılmaktadır. Acil birimlerinde gelen hastanın yeşil, sarı ve kırmızı alan olarak adlandırılan alanlara yönlendirilir. Hastaların doğru ve hızlı bir şekilde yönlendirilmesi bu alanlardaki yoğunluğun en verimli şekilde kullanılmasını ve hastaların tıbbi müdahale önceliklerine göre en doğru şekilde destek almasını sağlamaktadır. Bu çalışmada Kore’de bir bölgesel ve yerel hastanelerin acil bölümlerinden elde edilen açık kaynak veri seti kullanılmıştır. karar ağacı, Gaussian naif bayes, k-en yakın komşu, lightgbm, rasgele orman ve destek vektör makinesi kullanılarak sınıflandırma modelleri eğitilmiştir. Bu sınıflandırma modelleri ve eğitim setindeki verilerin girişinin yapıldığı ve hastanelerdeki acil birimlerinin kullanımına yönelik grafiksel arayüz Java swing kütüphanesi kullanılarak geliştirilmiştir. Sınıf modelleri ise Python ortamında derlenmiştir. Java ve Python komut satırı üzerinden haberleştirilerek uygulama bütün halinde çalıştırılarak gerçek ortam testlerine uygun hale getirilmiştir. Hastaların yeşil (under triage), sarı (normal triage) ve yeşil (over triage) alanlara doğru olarak yönlendirilmesinde geliştirilen makine öğrenme tabanlı karar destek sisteminde rasgele orman ağacı ve LGBM %96.1’luk test doğruluğuna ulaşmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu

Proje Numarası

124B804

Kaynakça

  1. N. Akyolcu, “Acil Birimlerde Triyaj,” Florence Nightingale J. Nurs., vol. 15, no. 58, 2014.
  2. H. Kırmızıgül, A. Erciyas, N. Görmeli Kurt, and Y. Kavak, “Acil Bakım Hemşirelerinin Triyaj Karar Verme Becerilerinin Değerlendirilmes,” İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Mesl. Yüksek Okulu Derg., vol. 12, no. 3, pp. 967–978, 2024.
  3. Bracken J, Triage. Newberry L (Ed). Emergency Nursing, 5th ed. 2003.
  4. D. Öner Şimşek, “TRİAJ SİSTEMLERİNE GENEL BAKIŞ VE TÜRKİYE’DE ACİL SERVİS BAŞVURULARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN LOJİSTİK REGRESYON İLE BELİRLENMESİ,” Sos. Güvence, no. 13, pp. 84–115, 2018.
  5. R. M. Williams, “Triage and emergency department services.,” Annals of emergency medicine, vol. 27, no. 4. United States, pp. 506–508, Apr-1996.
  6. Ş. Bora et al., “Machine Learning for E-triage,” Int. J. Multidiscip. Stud. Innov. Technol., vol. 6, no. 1, pp. 86–90, 2022.
  7. Y.-H. Chang et al., “Machine learning–based triage to identify low-severity patients with a short discharge length of stay in emergency department,” BMC Emerg. Med., vol. 22, no. 1, p. 88, 2022.
  8. S. Levin et al., “Machine-Learning-Based Electronic Triage More Accurately Differentiates Patients With Respect to Clinical Outcomes Compared With the Emergency Severity Index.,” Ann. Emerg. Med., vol. 71, no. 5, pp. 565-574.e2, May 2018.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Karar Desteği ve Grup Destek Sistemleri, Makine Öğrenme (Diğer), Gereksinim Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

10 Eylül 2025

Kabul Tarihi

22 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 38 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Turan, E. (2026). Makine Öğrenme Tabanlı Hastane Triyaj Karar Destek Sistemi Uygulamasının Geliştirilmesi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 38(2), 541-554. https://doi.org/10.35234/fumbd.1781412
AMA
1.Turan E. Makine Öğrenme Tabanlı Hastane Triyaj Karar Destek Sistemi Uygulamasının Geliştirilmesi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;38(2):541-554. doi:10.35234/fumbd.1781412
Chicago
Turan, Erhan. 2026. “Makine Öğrenme Tabanlı Hastane Triyaj Karar Destek Sistemi Uygulamasının Geliştirilmesi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 38 (2): 541-54. https://doi.org/10.35234/fumbd.1781412.
EndNote
Turan E (01 Eylül 2026) Makine Öğrenme Tabanlı Hastane Triyaj Karar Destek Sistemi Uygulamasının Geliştirilmesi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 38 2 541–554.
IEEE
[1]E. Turan, “Makine Öğrenme Tabanlı Hastane Triyaj Karar Destek Sistemi Uygulamasının Geliştirilmesi”, Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 38, sy 2, ss. 541–554, Eyl. 2026, doi: 10.35234/fumbd.1781412.
ISNAD
Turan, Erhan. “Makine Öğrenme Tabanlı Hastane Triyaj Karar Destek Sistemi Uygulamasının Geliştirilmesi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 38/2 (01 Eylül 2026): 541-554. https://doi.org/10.35234/fumbd.1781412.
JAMA
1.Turan E. Makine Öğrenme Tabanlı Hastane Triyaj Karar Destek Sistemi Uygulamasının Geliştirilmesi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;38:541–554.
MLA
Turan, Erhan. “Makine Öğrenme Tabanlı Hastane Triyaj Karar Destek Sistemi Uygulamasının Geliştirilmesi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 38, sy 2, Eylül 2026, ss. 541-54, doi:10.35234/fumbd.1781412.
Vancouver
1.Erhan Turan. Makine Öğrenme Tabanlı Hastane Triyaj Karar Destek Sistemi Uygulamasının Geliştirilmesi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 01 Eylül 2026;38(2):541-54. doi:10.35234/fumbd.1781412