Araştırma Makalesi

Derin Öğrenme ve Çeşitli Işık Spektrumları Kullanılarak Domates Bitkisi Verimliliğinin Artırılması

Cilt: 38 Sayı: 1 29 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Derin Öğrenme ve Çeşitli Işık Spektrumları Kullanılarak Domates Bitkisi Verimliliğinin Artırılması

Öz

Dünya nüfusu her geçen gün artmakta, buna karşın tarım alanları azalmaktadır. Bu nedenle tarımsal ürünlerde verimliliğin artırılması büyük önem taşımaktadır. Işık, bitki büyümesi ve gelişimini önemli ölçüde etkileyen kritik bir faktördür. Bitkiler, cins ve türlerine bağlı olarak farklı ışık yoğunluklarına uyum sağlamıştır. Işık yoğunluğu değiştiğinde bitkilerin büyüme, gelişme ve üreme fonksiyonları etkilenmektedir. Domates bitkisinin verimliliği, fide, çiçeklenme ve ürün aşamalarında farklı ışık dalga boylarına göre değişiklik göstermektedir. Bu çalışma, derin öğrenme ve farklı ışık dalga boylarını kullanarak domates bitkilerinin verimliliğini artırmayı amaçlamaktadır. Domates bitkisinin fide, çiçeklenme ve ürün aşamalarını belirlemek amacıyla bir sınıflandırma çalışması yapılmıştır. Sınıflandırma, derin öğrenmede kullanılan dört farklı mimari ile gerçekleştirilmiştir. En yüksek doğruluk oranı %99,85 ile VGGNet mimarisinde elde edilmiştir. Geliştirilen gerçek zamanlı sistem ile domates bitkisinin ışık dalga boyları, derin öğrenme sonuçlarına göre otomatik olarak ayarlanmıştır. Araştırma sonucunda, domates bitkilerinde %4,10 oranında daha erken ürün elde edilmiş ve verimde %9,85 artış sağlanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, derin öğrenme ve farklı ışık yoğunluklarının kullanımı domates bitkilerinin verimliliğini etkili bir şekilde artırmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Kim T, Lee D.H, Kim K.C, Choi T, Yu J.M. Tomato maturity estimation using deep neural network. Appl Sci 2023; 13(1): 42. https://doi.org/10.3390/app13010412
  2. Rodrigues C, Pinho J, Monteiro O, Can P. Lycopene be considered an effective protection against cardiovascular disease? Food Chem 2018; 245: 1148–1153. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2017.11.055
  3. Tarek H, Aly H, Eisa S, Abul-Soud M. Optimized deep learning algorithms for tomato leaf disease detection with hardware deployment. Electronics 2022; 11(1): 140. https://doi.org/10.3390/electronics11010140
  4. Liu W, Liu K, Chen D, Zhang Z, Li B, El-Mogy M.M, Tian S, Chen T. Solanum lycopersicum, a model plant for developmental biology, stress biology and food science. Foods 2022; 11(16): 1–15. https://doi.org/10.3390/foods11162402
  5. Knapp S, Peralta I.E, Causse J.G.M, Mondher B, Mohamed Z. The tomato (Solanum lycopersicum L., Solanaceae) and its botanical relatives. The Tomato Genome. Springer, Berlin, Heidelberg; 2016. pp. 7–21. https://doi.org/10.1007/978-3-662-53389-5_2
  6. Samarah N.H, Bany Hani M.M.I, Makhadmeh I.M. Effect of magnetic treatment of water or seeds on germination and productivity of tomato plants under salinity stress. Horticulturae 2022; 7(8): 220. https://doi.org/10.3390/horticulturae7080220
  7. Hanyu H, Shoji K. Acceleration of growth in spinach by short-term exposure to red and blue light at the beginning and end of the daily dark period. Acta Hortic 2002; 580: 145–150. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2002.580.17
  8. Liu J, van Iersel M.W. Photosynthetic physiology of blue, green, and red light: light intensity effects and underlying mechanisms. Front Plant Sci 2021; 12: 328. https://doi.org/10.3389/fpls.2021.619987

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Elektrik Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

15 Ekim 2025

Kabul Tarihi

6 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 38 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Karakan, A., Oğuz, Y., & Kesler, S. (2026). Derin Öğrenme ve Çeşitli Işık Spektrumları Kullanılarak Domates Bitkisi Verimliliğinin Artırılması. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 38(1), 267-284. https://doi.org/10.35234/fumbd.1799130
AMA
1.Karakan A, Oğuz Y, Kesler S. Derin Öğrenme ve Çeşitli Işık Spektrumları Kullanılarak Domates Bitkisi Verimliliğinin Artırılması. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;38(1):267-284. doi:10.35234/fumbd.1799130
Chicago
Karakan, Abdil, Yüksel Oğuz, ve Selami Kesler. 2026. “Derin Öğrenme ve Çeşitli Işık Spektrumları Kullanılarak Domates Bitkisi Verimliliğinin Artırılması”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 38 (1): 267-84. https://doi.org/10.35234/fumbd.1799130.
EndNote
Karakan A, Oğuz Y, Kesler S (01 Mart 2026) Derin Öğrenme ve Çeşitli Işık Spektrumları Kullanılarak Domates Bitkisi Verimliliğinin Artırılması. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 38 1 267–284.
IEEE
[1]A. Karakan, Y. Oğuz, ve S. Kesler, “Derin Öğrenme ve Çeşitli Işık Spektrumları Kullanılarak Domates Bitkisi Verimliliğinin Artırılması”, Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 38, sy 1, ss. 267–284, Mar. 2026, doi: 10.35234/fumbd.1799130.
ISNAD
Karakan, Abdil - Oğuz, Yüksel - Kesler, Selami. “Derin Öğrenme ve Çeşitli Işık Spektrumları Kullanılarak Domates Bitkisi Verimliliğinin Artırılması”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 38/1 (01 Mart 2026): 267-284. https://doi.org/10.35234/fumbd.1799130.
JAMA
1.Karakan A, Oğuz Y, Kesler S. Derin Öğrenme ve Çeşitli Işık Spektrumları Kullanılarak Domates Bitkisi Verimliliğinin Artırılması. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;38:267–284.
MLA
Karakan, Abdil, vd. “Derin Öğrenme ve Çeşitli Işık Spektrumları Kullanılarak Domates Bitkisi Verimliliğinin Artırılması”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 38, sy 1, Mart 2026, ss. 267-84, doi:10.35234/fumbd.1799130.
Vancouver
1.Abdil Karakan, Yüksel Oğuz, Selami Kesler. Derin Öğrenme ve Çeşitli Işık Spektrumları Kullanılarak Domates Bitkisi Verimliliğinin Artırılması. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 01 Mart 2026;38(1):267-84. doi:10.35234/fumbd.1799130