Araştırma Makalesi

IMU ve Enkoder Geri Beslemeli Çift Rotorlu Aerodinamik bir Sistemin Tasarımı ve Gerçek Zamanlı Konum Kontrolü

Cilt: 38 Sayı: 1 29 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

IMU ve Enkoder Geri Beslemeli Çift Rotorlu Aerodinamik bir Sistemin Tasarımı ve Gerçek Zamanlı Konum Kontrolü

Öz

Bu çalışma, çift rotorlu aerodinamik bir sistemin tasarımını ve sistemin yunuslama (pitch) ile yalpalama (yaw) eksenlerinde kararlı konum kontrolünün sağlanmasına yönelik kontrol yapısının geliştirilmesini konu almaktadır. Fırçasız Doğru Akım (FDA) motorlarla tahrik edilen sistemde, pitch ekseninin kontrolü için MPU6050 Ataletsel Ölçüm Birimi (Inertial Measurement Unit, IMU) sensörü, yaw ekseninin kontrolü için ise artımsal döner (rotary) enkoder kullanılmıştır. IMU sensöründen elde edilen veriler filtrelenerek açısal konum bilgisine dönüştürülmüş, enkoder verileri ise kesme yapısı üzerinden işlenerek açı hesaplanmıştır. Kontrol algoritması gerçek zamanlı olarak çalıştırılmış ve motorlara darbe genişlik modülasyonu (Pulse Width Modulation, PWM) sinyalleri aracılığıyla komutlar uygulanmıştır. Kontrol yapısında yer alan oransal, integral ve türev (Proportional, Integral, Derivative, PID) parametreleri Ziegler–Nichols yöntemi ile ayarlanmış ve sistemin her iki eksende de hızlı, kararlı ve düşük aşma oranına sahip bir konum tepkisi sergilemesi sağlanmıştır. Geliştirilen kontrol yapısı, gerçek dünyadaki drone, sabit kanatlı ve döner kanatlı insansız hava aracı (İHA) sistemlerine benzer koşullarda test edilip modellenebilmesi amacıyla tasarlanmıştır. Bu kapsamda IMU sensörünün kullanımı, sistemin aerodinamik açıdan gerçek uygulamalara yakın bir senaryoda değerlendirilmesini sağlamış ve sensör tabanlı kontrol sistemleri alanındaki çalışmalara katkı sunmuştur. 10 ms örnekleme süresiyle yürütülen deneysel analizler, tasarlanan sistemin statik ve dinamik koşullarda kararlılığını koruyabildiğini ve dışsal bozuculara karşı dirençli olduğunu göstermiştir. Ayrıca, IMU ve enkoder tabanlı ölçüm sistemlerinin karşılaştırmalı performans analizi gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmad U., Anjum W., Bukhari S. M. A. H2 and H∞ Controller Design of Twin Rotor System (TRS). Intelligent Control and Automation, 2023; 4(1), 55–62.
  2. Chalupa P., Přikryl J., Novák J. Modelling of Twin Rotor MIMO System. Procedia Engineering, 2015; 100, 249–258.
  3. Haruna A., Mohamed Z., Abdullahi A. M., Basri M. A. M. A Review of Control Algorithms for Twin Rotor Systems. Applications of Modelling and Simulation, 2023; 7, 93–99.
  4. Kelekci E., Kizir S., Bingul Z. İki Serbestlik Dereceli Dört Rotor Sisteminin Tasarımı, Modellenmesi ve Kontrolü. International Symposium on Intelligent Technologies in Engineering and Science (ISITES), 2017; Baku – Azerbaijan, 1623–1631.
  5. Doğruer T., Tan N. Real Time Control of Twin Rotor MIMO System with PID and Fractional Order PID Controller. Muğla Journal of Science and Technology, 2020; 6(1), 1–5.
  6. Åström K. J., Hägglund T. PID Controllers: Theory, Design, and Tuning. Instrument Society of America, 1995.
  7. Yücel A., Buğday Y., Efe M. Ö. Bir DC Motorun Gerçek Zamanlı Kontrolünde Üç Yöntem. Otomatik Kontrol Ulusal Toplantısı (TOK-2008), 1, 280–285.
  8. Lee J., Kim H. Self-Tuning PID Control via a Hybrid Actor-Critic-Based Neural Structure for Quadcopter Control. Journal of Intelligent & Robotic Systems, 2019; 95(4), 1023–1037.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kontrol Mühendisliği, Mekatronik Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

27 Ekim 2025

Kabul Tarihi

6 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 38 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Özay, D., Özdemircan, M., & Kelekçi, E. (2026). IMU ve Enkoder Geri Beslemeli Çift Rotorlu Aerodinamik bir Sistemin Tasarımı ve Gerçek Zamanlı Konum Kontrolü. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 38(1), 299-312. https://doi.org/10.35234/fumbd.1810179
AMA
1.Özay D, Özdemircan M, Kelekçi E. IMU ve Enkoder Geri Beslemeli Çift Rotorlu Aerodinamik bir Sistemin Tasarımı ve Gerçek Zamanlı Konum Kontrolü. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;38(1):299-312. doi:10.35234/fumbd.1810179
Chicago
Özay, Deniz, Mert Özdemircan, ve Ethem Kelekçi. 2026. “IMU ve Enkoder Geri Beslemeli Çift Rotorlu Aerodinamik bir Sistemin Tasarımı ve Gerçek Zamanlı Konum Kontrolü”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 38 (1): 299-312. https://doi.org/10.35234/fumbd.1810179.
EndNote
Özay D, Özdemircan M, Kelekçi E (01 Mart 2026) IMU ve Enkoder Geri Beslemeli Çift Rotorlu Aerodinamik bir Sistemin Tasarımı ve Gerçek Zamanlı Konum Kontrolü. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 38 1 299–312.
IEEE
[1]D. Özay, M. Özdemircan, ve E. Kelekçi, “IMU ve Enkoder Geri Beslemeli Çift Rotorlu Aerodinamik bir Sistemin Tasarımı ve Gerçek Zamanlı Konum Kontrolü”, Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 38, sy 1, ss. 299–312, Mar. 2026, doi: 10.35234/fumbd.1810179.
ISNAD
Özay, Deniz - Özdemircan, Mert - Kelekçi, Ethem. “IMU ve Enkoder Geri Beslemeli Çift Rotorlu Aerodinamik bir Sistemin Tasarımı ve Gerçek Zamanlı Konum Kontrolü”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 38/1 (01 Mart 2026): 299-312. https://doi.org/10.35234/fumbd.1810179.
JAMA
1.Özay D, Özdemircan M, Kelekçi E. IMU ve Enkoder Geri Beslemeli Çift Rotorlu Aerodinamik bir Sistemin Tasarımı ve Gerçek Zamanlı Konum Kontrolü. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;38:299–312.
MLA
Özay, Deniz, vd. “IMU ve Enkoder Geri Beslemeli Çift Rotorlu Aerodinamik bir Sistemin Tasarımı ve Gerçek Zamanlı Konum Kontrolü”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 38, sy 1, Mart 2026, ss. 299-12, doi:10.35234/fumbd.1810179.
Vancouver
1.Deniz Özay, Mert Özdemircan, Ethem Kelekçi. IMU ve Enkoder Geri Beslemeli Çift Rotorlu Aerodinamik bir Sistemin Tasarımı ve Gerçek Zamanlı Konum Kontrolü. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 01 Mart 2026;38(1):299-312. doi:10.35234/fumbd.1810179