Araştırma Makalesi

Türkiye’nin Sanal Su Transferi

Cilt: 38 Sayı: 2 30 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Türkiye’nin Sanal Su Transferi

Öz

Artan nüfus, değişen tüketim alışkanlıkları ve iklim değişikliği su yönetimini küresel ölçekte kritik hale getirmiştir. Uluslararası ticaret yoluyla üretimde kullanılan su ülkeler arasında dolaylı olarak transfer edilmekte, bu durum özellikle su stresi yaşayan ülkeler açısından stratejik önem taşımaktadır. Bu çalışmada, 2015–2024 döneminde Türkiye’nin 29 stratejik tarımsal ve hayvansal ürün bazında uluslararası mavi ve yeşil sanal su akışları analiz edilmiştir. Bulgular, Türkiye’nin yıllık ortalama 20 milyar m³ sanal su ihracatı ve 35,6 milyar m³ sanal su ithalatı ile net sanal su ithalatçısı olduğunu göstermiştir. İhracatın %86’sı yeşil sudan oluşurken, net dengenin %32’sini mavi su oluşturmaktadır. Bu durum, Türkiye’nin ihracatını büyük ölçüde yağışa dayalı üretimle gerçekleştirdiğini, sulama suyu gereksinimi yüksek ürünleri ise ithalat yoluyla karşıladığını göstermektedir. Sanal su ihracatının %29’u Irak’a yönelirken, ithalatın %42’si Rusya’dan yapılmaktadır. Ürün bazında buğday unu ve ayçiçeği yağı toplam sanal su ihracatının %50’sini oluştururken, pamuk lifi mavi su ithalatının %60’ından fazlasını tek başına karşılamaktadır. Sonuçlar, Türkiye’nin yeşil su ağırlıklı ticaret yapısı sayesinde avantaj sağladığını; ancak mavi su yoğun ürünler, tedarik bağımlılığı ve yıllar arası dalgalanmalar nedeniyle su ve arz güvenliği açısından potansiyel riskler barındırdığını göstermektedir. Sanal su yönetiminin dış ticaret ve tarım politikalarıyla bütüncül ele alınması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Demirbilek B, Benson D. Between emulation and assemblage: Analysing WFD policy transfer outcomes in Turkey. Water 2019; 11(2): 324. https://doi.org/10.3390/w11020324
  2. Conker A, Hussein H. Hydraulic mission at home, hydraulic mission abroad? Examining Turkey's regional 'Pax-Aquarum' and its limits. Sustainability 2019; 11(1): 228. https://doi.org/10.3390/su11010228
  3. Muratoğlu A. Sanal su: Tarım devriminden bilgi toplumuna su verimliliği. Standard Ekonomik ve Teknik Dergi 2024; 64(728-729): 66-77.
  4. Roy A, Akber S, Roy A. Impact of globalization: Prospect and challenges. Journal of Green Business School 2025. https://doi.org/10.3329/jgbs.v6i1.81443
  5. Helpman E. Understanding global trade. Harvard University Press, 2011. https://doi.org/10.5860/choice.49-1588
  6. Little SE, Go F, Poon TSC. Introduction: From international to global. In: Little S, Go F, Poon TC, editors. Global innovation and entrepreneurship. Palgrave Macmillan, 2017. pp. 1-17. https://doi.org/10.1007/978-3-319-43859-7_1
  7. Ristiyani N, Mangku D, Yuliartini N. Kedudukan hukum perdagangan internasional terhadap perekonomian Indonesia. Jurnal Komunikasi Hukum (JKH) 2022; 8(2). https://doi.org/10.23887/jkh.v8i2.52011
  8. Amani A, Yawar M. International trade and export. Global Spectrum of Research and Humanities 2025. https://doi.org/10.69760/gsrh.010120250186

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Su Kaynakları Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

16 Nisan 2026

Kabul Tarihi

6 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 38 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Demir, M. S., & Muratoğlu, A. (2026). Türkiye’nin Sanal Su Transferi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 38(2), 655-670. https://doi.org/10.35234/fumbd.1931496
AMA
1.Demir MS, Muratoğlu A. Türkiye’nin Sanal Su Transferi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;38(2):655-670. doi:10.35234/fumbd.1931496
Chicago
Demir, Muhammed Sungur, ve Abdullah Muratoğlu. 2026. “Türkiye’nin Sanal Su Transferi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 38 (2): 655-70. https://doi.org/10.35234/fumbd.1931496.
EndNote
Demir MS, Muratoğlu A (01 Eylül 2026) Türkiye’nin Sanal Su Transferi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 38 2 655–670.
IEEE
[1]M. S. Demir ve A. Muratoğlu, “Türkiye’nin Sanal Su Transferi”, Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 38, sy 2, ss. 655–670, Eyl. 2026, doi: 10.35234/fumbd.1931496.
ISNAD
Demir, Muhammed Sungur - Muratoğlu, Abdullah. “Türkiye’nin Sanal Su Transferi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 38/2 (01 Eylül 2026): 655-670. https://doi.org/10.35234/fumbd.1931496.
JAMA
1.Demir MS, Muratoğlu A. Türkiye’nin Sanal Su Transferi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;38:655–670.
MLA
Demir, Muhammed Sungur, ve Abdullah Muratoğlu. “Türkiye’nin Sanal Su Transferi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 38, sy 2, Eylül 2026, ss. 655-70, doi:10.35234/fumbd.1931496.
Vancouver
1.Muhammed Sungur Demir, Abdullah Muratoğlu. Türkiye’nin Sanal Su Transferi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 01 Eylül 2026;38(2):655-70. doi:10.35234/fumbd.1931496