YAŞLI NÜFUSUN İŞ GÜCÜNE KATILIM, İSTİHDAM VE İŞSİZLİK ORANLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME
Öz
Bu çalışma, Türkiye’de 2019-2024 yılları arasında yaşlı nüfusun iş gücüne katılım, istihdam ve işsizlik oranlarını incelemektedir. TÜİK verilerine dayanan araştırma bulgularına göre, yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı %9,1’den %10,2’ye yükselmiş olup, bu durum demografik yaşlanma sürecinin devam ettiğini göstermektedir. Yaşlı nüfusun cinsiyet dağılımında kadınların oranı (%55,5-55,8) erkeklerin oranından (%44,2-44,5) daha yüksektir. Bu farklılık, kadınların ortalama yaşam süresinin erkeklere kıyasla daha uzun olmasından kaynaklanmaktadır.
Yaşlı nüfusun iş gücüne katılım oranı 2019 yılında %12,5 iken 2021’de %10’a gerilemiş, 2023 yılında ise yeniden %12,2’ye yükselmiştir. Bu dalgalanmalar, COVID-19 pandemisinin etkileri ve ekonomik koşullarda yaşanan değişimlerle ilişkilendirilebilir. Cinsiyet bazında incelendiğinde, yaşlı erkek nüfusun iş gücüne katılım oranı (%16,8-20,9) yaşlı kadınlara (%4,6-6,1) kıyasla belirgin biçimde daha yüksektir. İstihdam oranları da benzer bir eğilim göstermekte olup, erkeklerde (%16,2-20,2) kadınlara (%4,6-6) göre daha yüksektir. İşsizlik oranı ise 2019-2023 yılları arasında %2,7 ile %3,1 arasında değişmiş; erkeklerde (%3,1-3,9) kadınlara (%0,8-1,7) göre daha yüksek seyretmiştir.
Elde edilen bulgular, yaşlı nüfusun iş gücü piyasasındaki konumunun belirgin cinsiyet temelli farklılıklar gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bu durum, yaşlanan nüfusa yönelik istihdam politikalarında toplumsal cinsiyet eşitliğini gözeten, kapsayıcı ve sürdürülebilir yaklaşımların geliştirilmesi gerekliliğine işaret etmektedir. Çalışma, yaşlı nüfusun iş gücündeki konumunu analiz ederek, geleceğe yönelik sosyal politika ve istihdam stratejilerine katkı sağlayacak öneriler sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akgül, H. (2016). Yalnızlığı azaltma psiko-eğitim programının yaşlıların yalnızlık düzeyine etkisi (Doktora Tezi). Ankara: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
- Avery, P., Barzilai, N., Benetos, A., Bilianou, H., Capri, M., Caruso, C., & Kolovou, G. (2014). Ageing, longevity, exceptional longevity and related genetic and non-genetics markers: Panel statement. Current Vascular Pharmacology, 12(5), 659–661.
- Baybora, D. (2010). Çalışma yaşamında yaş ayrımcılığı ve Amerika Birleşik Devletleri’nde yaş ayrımcılığı düzenlemesi üzerine. Çalışma ve Toplum, 1(24), 1–30.
- Brown, P., & Hesketh, A. (2021). The changing nature of work in the digital age: A review. Work, Employment and Society, 35(1), 3–17. https://doi.org/10.1177/0950017020971234
- Butler, R. N. (1969). Age-ism: Another form of bigotry. Gerontologist, 9(4), 243–246.
- Buz, S. (2015). Yaşlı bireylere yönelik yaş ayrımcılığı. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(53), 270.
- Calasanti, T. M., & Slevin, K. F. (Eds.). (2006). Age matters: Re-aligning feminist thinking. Routledge. https://www.routledge.com/Age-Matters-Re-Aligning-Feminist-Thinking/Calasanti-Slevin/p/book/9780415952248
- Castells, M. (2013). Enformasyon çağı: Ekonomi, toplum ve kültür ağ toplumunun yükselişi (E. Kılıç, Çev.). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
- Costa I. P., Bezerra V. P., Pontes M. L. F., Moreira M. A. S. P., Oliveira F. B., Pimenta C. J. L., Silva C. R. R., & Silva, A. O. (2018). Quality of life of the elderly people and its association with work. Rev Gaúcha Enferm. 39:e2017-0213. doi: https:// doi.org/10.1590/1983-1447.2018.2017- 0213.
- Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2018). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (5th ed.). Sage Publications.