Zorunlu Göç Sürecinde Uluslararası Örgütlerin Politikaları: Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği Örneği

Öz

Arka Plan: 2011 yılında başlayan Suriye iç savaşıyla birlikte ülkemize gerçekleşen göç dalgasıyla birlikte zorunlu göç olgusu toplum nezdinde dikkat çekici bir hal aldı. O tarihten günümüze kadar ülke merkezli ve uluslararası örgütler ekseninde pek çok politika üretildi fakat bu politikalar yaşanan insanı dramı çözmeye yetmedi. Bu durum da özellikle uluslararası örgütlerin başarısızlığı ve işlevsizliğini gözler önüne serdi. Bu durum da makalenin ortaya çıkmasına sebep oldu. Amaç: Zorunlu göç süreçlerinde dünyanın önde gelen kurumları olan Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği’nin yetersiz kalmasının sebeplerinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmanın ana eksenini oluşturan Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği ile ilgili veriler ve bilgiler, resmi yollardan yapılan açıklamalar ve veriler dikkate alınarak incelenmiştir. Ayrıca literatür taraması yapılarak konu ile ilgili detaylı analizler yapılmıştır. Bulgular: Zorunlu göç sürecinin tüm tarafları, göç konusunun ortaya çıkardığı olumsuz durumların çözümü hususunda ülkelerin ve uluslararası örgütlerin işleyişindeki hegemon devletlerin çıkarları ekseninde politikalar geliştirdiğinden istenilen fayda sağlanamamıştır. Başarının sağlanması için evrensel insan haklarına dayanan bütünlükçü göç politikalarının gerekliliği ortaya çıkmıştır. Çalışmada zorunlu göç süreçlerinin ana aktörlerinden olan kaynak ülke, hedef ülke ve sığınmacı ile mültecilerin durumlarına yönelik uluslararası örgütlerinin politika geliştirme süreçleri ile sonuçları Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği ekseninde incelenmiştir. Sonuç: Çalışmada, insan hak ve güvenliğinin merkeze alınmadığı ve zorunlu göç sürecinin ana aktörleri olan kaynak ülke, hedef ülke ve sığınmacı ile mültecilerin durumları ayrıntılı olarak analiz edilmediği takdirde krizlerin çözümünde başarı sağlanmasının zor olacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Zorunlu Göç
• Mülteci
• Sığınmacı
• Birleşmiş Milletler
• Avrupa Birliği

Policies of International Organizations in the Process of Forced Migration: The Case of the United Nations and the European Union

Öz

Background: With the wave of migration to our country with the Syrian civil war that started in 2011, the phenomenon of forced migration has become remarkable in the society. Since then, many policies have been produced in the context of country-centered and international organizations, but these policies have not been enough to solve the drama. This situation in particular revealed the failure and dysfunction of international organizations. This caused the article to appear. Purpose: It is aimed to investigate the reasons for the inadequacy of the UN and EU, the leading institutions in the world in compulsory migration processes. Method: The data and information related to the UN and EU, which constitute the main axis of the study, were examined by taking into account the statements and data made in official ways. In addition, a literature review was conducted and detailed analysis was made about the subject. Results: All parties to the compulsory migration process have not been provided the desired benefit as they have developed policies in the interests of hegemonic states in the functioning of countries and international organizations in the solution of the negative situations raised by the migration issue. The necessity of integrative migration policies based on universal human rights has emerged to ensure success. In the study, the policy development processes and results of the source country, target country and international organizations for the refugee and refugee situation, which are the main actors of the forced migration processes, were examined in the UN and EU axis. Conclusion: In the study, the source country, where human rights and security are not taken to the center and are the main actors of the forced migration process, is, if the situation of the target country and asylum seekers and refugees is not analyzed in detail, it is concluded that it will be difficult to achieve success in solving the crises.

Anahtar Kelimeler

• Forced Migration
• Refugee
• Asylum Seeker
• United Nations
• European Union.

Kaynakça

1. Ağır, O., & Aksu, Z. (2017). Birleşmiş Milletler’in Suriye Krizine Yönelik Politikalarının Değerlendirilmesi. ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi, 4(9), 43-55.
2. Berdal, A. (2019). Birleşmiş Milletler ve Uluslararası Eşitsizlik, SETA Analiz, 72:1-26.
3. Demirhan, Y., & Aslan, S. (2015). Türkiye’nin sınır ötesi göç politikaları ve yönetimi. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 23-62.
4. Dinçer, S., & Eşsiz, F. P. (2021). Uluslararası Göç Olgusu ve “Arap Baharı” Sürecinde Değişime Uğrayan Avrupa Birliği Göç Politikaları Title: The International Migration Phenomenon and the European Union Migration Policies Changing During the" Arab Spring" Process. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 7(1), 70-86.
5. Duruel, M. (2017). Avrupa Birliği Göç Politikası ve Kitlesel Göç Akınları Karşısındaki Durumu. Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi, 3(3), 1-12.
6. Dürgen, B. (2015). Türkiye’deki Suriyelilerin Hukukî Durumu, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Antalya.
7. Global Trends Report (2021). UNHCR, Cenevre.
8. Gök, G. O. (2016). Kimin güvenliği? uluslararası göç-güvelik ilişkisi ve uluslararası örgütlerin rolü. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (31), 65-82.

9. Güleç, C. (2015). Avrupa Birliği’nin göç politikaları ve Türkiye’ye yansımaları. Journal of TESAM Akademy 2:81-100.
10. Güllüpınar, F. (2012). Göç Olgusunun Ekonomi-Politiği ve Uluslararası Göç Kuramları Üzerine Bir Değerlendirme. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 4:53-85.
11. IOM. (nd). Göç Terimleri Sözlüğü. Erişim adresi: https://publications.iom.int/system/files/pdf/iml31_turkish_2ndedition.pdf (Erişim tarihi: 21.06.2022).
12. IOM. (2007, Kasım 9). IOM Strategy. Erişim adresi: https://governingbodies.iom.int/system/files/jahia/webdav/shared/shared/mainsite/about_iom/en/council/94/MC_INF_287.pdf (Erişim tarihi 21.06.2022).
13. IOM. (nd). Key Migration Terms. Erişim Adresi: https://www.iom.int/key-migration-terms (Erişim Tarihi 21.06.2022).
14. IOM. (nd). IOM Strategıc Vısıon. Erişim adresi: https://governingbodies.iom.int/system/files/en/council/110/C-110-INF-1%20 %20IOM%20Strategic%20Vision.pdf (Erişim Tarihi 21.06.2022).
15. IOM. (nd). Migration Governance Framework. Erişim adresi: https://publications.iom.int/books/migration-governance-framework (Erişim Tarihi 21.06.2022).
16. İçduygu, A., & Nimer, M. (2020). The politics of return: exploring the future of Syrian refugees in Jordan, Lebanon and Turkey. Third World Quarterly, 41:415-433.
17. Kaya, D. A. (2022). Zorunlu göç ve dayanıklılık planlaması: Türkiye’nin Suriye zorunlu göçü deneyimi. METU Journal of the Faculty of Architecture, 38(2).
18. Kirişçi, K. (2003). The Question of Asylum and illegal Migration in European Union Turkish Relations. Turkish Studies, 4:79-106.
19. Köktaş, A. (2011). Sınır Güvenlik Birimi Kurma Çalışmaları. SDE Analiz, 1-27.
20. Newland, K. (2005). The Governance of International Migration: Mechanisms, Processes and Institutions. Erişim adresi: https://www.iom.int/sites/g/files/tmzbdl486/files/jahia/webdav/site/myjahiasite/shared/shared/mainsite/policy_and_research/gcim/tp/TS8b.pdf (Erişim Tarihi 21.06.2022).
21. Tavas, O. E. (2015). Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne Tam Üyelik Sürecinde Uluslararası Göç Yönetimi Stratejisi (Bir Model Önerisi). (Yayımlanmış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
22. The International Organization for Migration (IOM) and Human Rights Protection in the Field: Current Concerns (2003). Human Rights Watch, Cenevre.
23. UNDP. (1994). İnsani Gelişme Raporu: İnsani Gelişme Türkiye Ülke Profili Raporu.
24. UNHCR. (1951). Convention and Protocol Relating to the Status of Refugees. Erişim adresi: https://www.unhcr.org/3b66c2aa10 (Erişim Tarihi 21.06.2022).
25. UNHCR. (2003). Framework for Durable Solutıons for Refugees and Persons of Concern. Erişim adresi: https://www.unhcr.org/partners/partners/3f1408764/ (Erişim Tarihi 21.06.2022).
26. World Migration Report. (2022). Erişim adresi: https://worldmigrationreport.iom.int/wmr-2022-interactive/ IOM, Cenevre.