Araştırma Makalesi

YAPAY SİNİR AĞI KULLANILARAK YASA DIŞI DÜZENSİZ GÖÇMENLERİN HUDUTLARDAN GEÇİŞ TEŞEBBÜSLERİNİN BÖLGESEL VE ZAMANSAL OLARAK TAHMİN EDİLMESİ

Cilt: 12 Sayı: 1 (Göç ve Yapay Zekâ) 6 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

YAPAY SİNİR AĞI KULLANILARAK YASA DIŞI DÜZENSİZ GÖÇMENLERİN HUDUTLARDAN GEÇİŞ TEŞEBBÜSLERİNİN BÖLGESEL VE ZAMANSAL OLARAK TAHMİN EDİLMESİ

Öz

Arka plan: Yasa dışı düzensiz göç hareketleri, kara hudutlarının güvenliği açısından giderek daha karmaşık ve öngörülmesi güç bir sorun halini almıştır. Bu süreç, coğrafi özellikler, meteorolojik koşullar, güvenlik altyapısının durumu ve zamana bağlı değişkenlerin eş zamanlı etkisiyle şekillendiği için, geleneksel analiz yöntemleri riskli bölgeleri ve kritik zaman dilimlerini önceden tespit etmede yetersiz kalmaktadır. Bu durum, veri odaklı ve öngörücü yaklaşımların önemini artırmaktadır. Amaç: Bu çalışmanın amacı, yasa dışı düzensiz göçmenlerin hudut geçiş teşebbüslerini hem bölgesel hem de zamansal boyutlarda tahmin edebilen bir yapay sinir ağı modeli geliştirmek ve söz konusu modelin karar destek sistemlerinde kullanılabilirliğini değerlendirmektir. Yöntem: Araştırmada, yaklaşık son iki yıla ait hudut olay kayıtları ile çevresel, meteorolojik, zamansal ve güvenlik altyapısı ile ilgili değişkenleri içeren bir veri seti kullanılmıştır. Modelin girdileri arasında arazi yapısı, modüler beton duvarların durumu, keşif ve gözetleme unsurları, hava koşulları (sıcaklık, yağış, rüzgâr hızı), ay fazları, mevsimsel değişkenler, güvenlik birimlerinin varlığı ve takviye durumu yer almaktadır. Çok katmanlı bir yapay sinir ağı modeli denetimli öğrenme yaklaşımıyla eğitilmiş ve performansı doğruluk, kesinlik, duyarlılık, F1 skoru ve ROC-AUC ölçütleri ile değerlendirilmiştir. Ayrıca, model tahmin sonuçları bölgesel risk yoğunluklarını göstermek amacıyla ısı haritasıyla görselleştirilmiştir. Bulgular: Analiz sonuçları, geliştirilen yapay sinir ağı modelinin yasa dışı düzensiz göçmenlerin hudutlardan geçiş teşebbüslerini öngörmede tatmin edici bir performans sağladığını göstermektedir (Doğruluk: 0.7655, Kesinlik: 0.5553, Duyarlılık: 0.9391, F1-skoru: 0.6979, ROC-AUC: 0.9078). Özellikle yüksek duyarlılık değeri, gerçekleşen olayların büyük çoğunluğunun doğru biçimde tespit edildiğini ortaya koymaktadır. Isı haritası, belirli hudut bölgeleri ve zaman dilimlerinin sistematik olarak yüksek risk taşıdığını göstermiştir. Bu alanların genellikle görüş imkânlarının kısıtlı olduğu, engebeli arazilere sahip ve fiziksel engellerin sınırlı olduğu bölgeler olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Bulgular, yapay sinir ağı tabanlı tahmin modellerinin hudut güvenliği alanında erken uyarı sistemleri ve risk analiz süreçlerinde etkin bir araç olabileceğini ortaya koymaktadır. Model çıktılarının bölgesel görselleştirilmesi, karar vericilerin durumsal farkındalığını artırmakta ve güvenlik kaynaklarının daha etkin ve rasyonel planlanmasına katkı sağlamaktadır. Bu yönüyle çalışma, hem akademik literatüre hem de uygulamaya yönelik karar destek sistemlerine değerli bir katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Beine, M., Khoudour, D., & Tarvainen, J. (2021). Can targeted interventions mitigate the adverse drivers of irregular migration and forced displacement? Development Futures Series, No. 26.
  2. Bosco, C., Minora, U., Rosińska, A., Teobaldelli, M., & Belmonte, M. (2024). A machine learning architecture to forecast irregular border crossings and asylum requests for policy support in Europe: A case study. Data & Policy, 6, e81.
  3. Cattaneo, C., Beine, M., Fröhlich, C. J., Kniveton, D., Martinez-Zarzoso, I., Mastrorillo, M., ... & Schraven, B. (2019). Human migration in the era of climate change. Review of Environmental Economics and Policy, 13(2). https://doi.org/10.1093/reep/rez008
  4. Chen, Y., & Rosenthal, S. S. (2008). Local amenities and life-cycle migration: Do people move for jobs or fun? Journal of Urban Economics, 64(3), 519–537. https://doi.org/10.1016/j.jue.2008.05.005
  5. De Haas, H. (2021). A theory of migration: The aspirations-capabilities framework. Comparative Migration Studies, 9(1), 8. https://doi.org/10.1186/s40878-020-00210-4
  6. Deniz, O., & Nargül, S. (2026). Turkey-Iran border and irregular migration from a geographical perspective. Journal of Borderlands Studies, 41(1), 57–80. https://doi.org/10.1080/08865655.2025.2488508
  7. Guven, M. (2024). An AI-based surveillance system proposal for the second line of defense against irregular migration, smuggling, and terrorism: Gendarmerie assessment. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 13(1), 63–84. https://doi.org/10.28956/gbd.1454962
  8. IOM (The International Organization for Migration). (2025). 2025 Impact Report.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yapay Zeka (Diğer), Göç, Uluslararası Göç

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

6 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

6 Şubat 2026

Kabul Tarihi

31 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 1 (Göç ve Yapay Zekâ)

Kaynak Göster

APA
Şengül, Z. (2026). YAPAY SİNİR AĞI KULLANILARAK YASA DIŞI DÜZENSİZ GÖÇMENLERİN HUDUTLARDAN GEÇİŞ TEŞEBBÜSLERİNİN BÖLGESEL VE ZAMANSAL OLARAK TAHMİN EDİLMESİ. Göç Araştırmaları Dergisi, 12(1 (Göç ve Yapay Zekâ), 114-134. https://doi.org/10.70972/gad.1883558
AMA
1.Şengül Z. YAPAY SİNİR AĞI KULLANILARAK YASA DIŞI DÜZENSİZ GÖÇMENLERİN HUDUTLARDAN GEÇİŞ TEŞEBBÜSLERİNİN BÖLGESEL VE ZAMANSAL OLARAK TAHMİN EDİLMESİ. Göç Araştırmaları Dergisi. 2026;12(1 (Göç ve Yapay Zekâ):114-134. doi:10.70972/gad.1883558
Chicago
Şengül, Zafer. 2026. “YAPAY SİNİR AĞI KULLANILARAK YASA DIŞI DÜZENSİZ GÖÇMENLERİN HUDUTLARDAN GEÇİŞ TEŞEBBÜSLERİNİN BÖLGESEL VE ZAMANSAL OLARAK TAHMİN EDİLMESİ”. Göç Araştırmaları Dergisi 12 (1 (Göç ve Yapay Zekâ): 114-34. https://doi.org/10.70972/gad.1883558.
EndNote
Şengül Z (01 Ağustos 2026) YAPAY SİNİR AĞI KULLANILARAK YASA DIŞI DÜZENSİZ GÖÇMENLERİN HUDUTLARDAN GEÇİŞ TEŞEBBÜSLERİNİN BÖLGESEL VE ZAMANSAL OLARAK TAHMİN EDİLMESİ. Göç Araştırmaları Dergisi 12 1 (Göç ve Yapay Zekâ) 114–134.
IEEE
[1]Z. Şengül, “YAPAY SİNİR AĞI KULLANILARAK YASA DIŞI DÜZENSİZ GÖÇMENLERİN HUDUTLARDAN GEÇİŞ TEŞEBBÜSLERİNİN BÖLGESEL VE ZAMANSAL OLARAK TAHMİN EDİLMESİ”, Göç Araştırmaları Dergisi, c. 12, sy 1 (Göç ve Yapay Zekâ), ss. 114–134, Ağu. 2026, doi: 10.70972/gad.1883558.
ISNAD
Şengül, Zafer. “YAPAY SİNİR AĞI KULLANILARAK YASA DIŞI DÜZENSİZ GÖÇMENLERİN HUDUTLARDAN GEÇİŞ TEŞEBBÜSLERİNİN BÖLGESEL VE ZAMANSAL OLARAK TAHMİN EDİLMESİ”. Göç Araştırmaları Dergisi 12/1 (Göç ve Yapay Zekâ) (01 Ağustos 2026): 114-134. https://doi.org/10.70972/gad.1883558.
JAMA
1.Şengül Z. YAPAY SİNİR AĞI KULLANILARAK YASA DIŞI DÜZENSİZ GÖÇMENLERİN HUDUTLARDAN GEÇİŞ TEŞEBBÜSLERİNİN BÖLGESEL VE ZAMANSAL OLARAK TAHMİN EDİLMESİ. Göç Araştırmaları Dergisi. 2026;12:114–134.
MLA
Şengül, Zafer. “YAPAY SİNİR AĞI KULLANILARAK YASA DIŞI DÜZENSİZ GÖÇMENLERİN HUDUTLARDAN GEÇİŞ TEŞEBBÜSLERİNİN BÖLGESEL VE ZAMANSAL OLARAK TAHMİN EDİLMESİ”. Göç Araştırmaları Dergisi, c. 12, sy 1 (Göç ve Yapay Zekâ), Ağustos 2026, ss. 114-3, doi:10.70972/gad.1883558.
Vancouver
1.Zafer Şengül. YAPAY SİNİR AĞI KULLANILARAK YASA DIŞI DÜZENSİZ GÖÇMENLERİN HUDUTLARDAN GEÇİŞ TEŞEBBÜSLERİNİN BÖLGESEL VE ZAMANSAL OLARAK TAHMİN EDİLMESİ. Göç Araştırmaları Dergisi. 01 Ağustos 2026;12(1 (Göç ve Yapay Zekâ):114-3. doi:10.70972/gad.1883558