VARIOUS ISSUES THAT MAY BE ENCOUNTERED IN TERMS OF THE DETERMINATION OF THE PROCEDURAL CLAIM IN AN ACTION FOR UNQUANTIFIED DEBT

Öz

The action for unquantified debt, which was first regulated by the Code of Civil Procedure and was not recognized in judicial practice during the period of the Code of Civil Procedure Law No. 1086, has introduced various questions and different practices, especially in judicial practice, with its regulation. These questions and different practices have emerged in various ways, ranging from the conditions under which an action for unquantified debt can be filed to the procedures followed until the conclusion of the proceedings. Thus, various uncertainties have arisen throughout the process, from the beginning to the outcome, particularly concerning this type of action. As a matter of fact, the amendment to Article 107 of the Code of Civil Procedure, introduced by Law No. 7251, which made comprehensive changes to the Code of Civil Procedure, did not, by itself, resolve the questions and different practices surrounding the action for unquantified debt. In this context, the study focuses on the aspect of the action for unquantified debt that, in a sense, defines the nature of this type of lawsuit. It primarily examines various issues related to the determination of the claim result and provides explanations for five specific scenarios within the scope of the study. In this context, the applicability of amendment in action for unquantified debt, the possibility of an additional lawsuit unlike partial action, the possibility of determining the procedural claim for the second time, and finally, the determination of Article 107 of the Code of Civil Procedure specific to action for unquantified debt can be made during the appeal proceedings have been adopted, and a comparison of the action for unquantified debt with the partial action has also been provided.

Anahtar Kelimeler

• Action for Unquantified Debt
• Procedural Claim
• Amendment
• Partial Action

BELİRSİZ ALACAK DAVASINDA TALEP SONUCUNUN BELİRLİ HALE GETİRİLMESİ BAKIMINDAN KARŞILAŞILABİLECEK ÇEŞİTLİ PROBLEMLER

Öz

Hukukumuzda ilk defa Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile düzenlemeye kavuşan ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu döneminde yargı uygulamasında varlığı kabul edilmeyen belirsiz alacak davaları, gerçekleştirilen düzenlemeyle beraber, özellikle yargı uygulamasında, çeşitli soru işaretlerini ve farklı uygulamaları da beraberinde getirmiştir. Bu soru işaretleri ve farklı uygulamalar belirsiz alacak davasının hangi koşulların varlığı altında açılabileceğinden başlayarak, yargılamanın sona ermesine kadarki süreçlere yönelik olacak şekilde kendini göstermiştir. Böylelikle, ilgili dava türü özelinde başlangıçtan sonuca kadar çeşitli belirsizlikler gündeme gelmiştir. Nitekim Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda kapsamlı değişikliklerin gerçekleştirildiği 7251 sayılı Kanun sonrasında, belirsiz alacak davasına ilişkin Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.107 hükmünde yapılan değişiklik de soru işaretlerinin ve farklı uygulamaların bertaraf edilmesini, tek başına, sağlamamıştır. Bu bağlamda, çalışmada, belirsiz alacak davalarının, bir anlamda ilgili dava türüne rengini veren parçası üzerinde durularak temel olarak talep sonucunun belirli hale getirilmesi ile ilgili çeşitli problemlere değinilmiş ve çalışma kapsamında özel olarak beş farklı ihtimal özelinde açıklamalar getirilmiştir. Bu çerçevede belirsiz alacak davalarında ıslah kurumunun uygulanabilirliği, kısmi davalardan farklı olarak ek dava ihtimalinin gündeme gelmeyeceği, talep sonucunun ikinci defa belirlenmesinin mümkün olduğu ve nihayet istinaf yargılaması sırasında da belirsiz alacak davalarına özgü olarak Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.107 hükmünde yer alan belirlemenin yapılabileceği benimsenmiş, ayrıca belirsiz alacak davasının kısmi dava ile karşılaştırılması da sağlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Belirsiz Alacak Davası
• Talep Sonucu
• Islah
• Kısmi Dava

Kaynakça

1. Akil, Cenk. “Belirli Alacağın Belirsiz Alacak Davasına Konu Edilmesi Durumunda Mahkeme Ne Tür Bir Karar Vermelidir?”, Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 14/2 (2017), 195-209.
2. Akil, Cenk. “Belirsiz Alacak Davasına (HMK m. 107) İlişkin Bazı Meseleler”, Türkiye Noterler Birliği Hukuk Dergisi 6/2 (2019), 55-83.
3. Akil, Cenk. Kısmi Dava. Ankara: Yetkin Yayınları, 2013.
4. Akkaya, Tolga. Medenî Usûl Hukukunda İstinaf. Ankara: Yetkin Yayınları, 2008.
5. Anayasa Mahkemesi (AYM), K. 1999/33 (20 Temmuz 1999). https://www.anayasa.gov.tr/tr/kararlar-bilgi-bankasi/.
6. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi (BAM), K. 2021/1765 (14 Ocak 2021). https://www.lexpera.com.tr/.
7. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi (BAM), K. 2023/157 (08 Mart 2023). https://www.lexpera.com.tr/.
8. Aslan, Kudret vd. “Koşulları Oluşmadan Açılacak Belirsiz Alacak Davasında Mahkemece Verilecek Karar”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 16/Özel Sayı (2014), 975-1024.

9. Atalı, Murat vd. Medenî Usûl Hukuku. Ankara: Yetkin Yayınları, 4. Baskı, 2021.
10. Aykutalp, Aslı. İstinaf Yargılamasında Yapılamayacak Taraf Usul İşlemleri (Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 357. Maddesi Bağlamında). İstanbul: Onikilevha Yayıncılık, 2021.
11. Basım, Aybüke. “Kısmi Dava, Belirsiz Alacak Davası ve Manevi Tazminat Taleplerinin Bu Davalara Konu Olup Olamayacağı Sorunu”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 65/4 (2016), 2685-2723.
12. Budak, Ali Cem - Karademir, Dilek. “Şartları Oluşmadığı Halde Belirsiz Alacak Davası Açılırsa Hâkim Nasıl Karar Vermelidir?”, Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 13/1 (2016), 130-142.
13. Budak, Ali Cem. “Belirsiz Alacak Davası”, Bankacılar Dergisi Özel Sayı (Ocak 2013), 82-86.
14. Budak, Ali Cem. Medenî Usul Hukukunda Kavram İçtihadı ve Menfaat İçtihadı. İstanbul: Filiz Kitabevi, 2021.
15. Ercan Özler, Meltem. Medenî Usûl Hukukunda Dava Konusu. İstanbul: Onikilevha Yayıncılık, 2019.
16. Eroğlu, Orhan. “Koşulları Oluşmadan Açılan Belirsiz Alacak Davasına Kısmi Dava Olarak Devam Edileceğine İlişkin Yargıtay Karar İncelemesi”, Terazi Hukuk Dergisi 15/161 (Ocak 2020), 52-65.
17. Eroğlu, Orhan. Islah. Ankara: Seçkin Yayınları, 5. Baskı, 2023. Erzurumlu Işık, Nurbanu. “Davanın Belirsiz Alacak Davası Olarak Açıldığının Dava Dilekçesinde Gösterilmesi Gerekip Gerekmediği Meselesi”, Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi 2 (2024), 179-221.
18. Görgün, Şanal vd. Medenî Usûl Hukuku. Ankara: Yetkin Yayınları, 11. Baskı, 2022.
19. Gül, Mehmet Akif. Medenî Usûl Hukukunda Dava Değeri. İstanbul: Onikilevha Yayıncılık, 2022.
20. Gündüz, Okan. “Islahla Dava Değerinin Artırılması Sonucunda Ortaya Çıkan Bazı Meseleler”, Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi 1 (2017), 193-214.
21. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi (BAM), K. 2021/47 (21 Ocak 2021). https://www.lexpera.com.tr/.
22. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi, K. 2021/47 (21 Ocak 2021). https://www.lexpera.com.tr/.
23. Karaaslan, Varol. “Belirsiz Alacak Davası/Kısmi Dava – Bir Madalyonun İki Yüzü Mü?” Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 13/1 (2016), 213-242.
24. Karaaslan, Varol. “Manevi Tazminat Davaları Belirsiz Alacak Davası Olarak Açılabilir Mi?”, Medeni Usul ve İcra İflas Hukuku Dergisi 10/29 (2014), 39-59.
25. Karamercan, Fatih. “Belirsiz Alacak Davasından Sonra Ek Dava Açılabilir Mi?”, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 7/12 (2022), 83-107.
26. Kılıçoğlu, Ahmet. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Turhan Kitabevi, 28. Bası, 2024.
27. Kiraz, Taylan Özgür. “Belirsiz Alacak Dâvası”, TMSF Çatı Dergisi 30 (2012), 16-19.
28. Kuru, Baki - Aydın, Burak. Medenî Usûl Hukuku El Kitabı. C. I. Ankara: Yetkin Yayınları, 2. Baskı, 2021.
29. Küçük, Alper Tunga. “Medenî Usûl Hukukunda Davacının Talep Sonucunu Genişletmesi veya Değiştirmesi”, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi 18 (2021), 213-252.
30. Özekes, Muhammet - Bulut, Uğur. “Kısmî ve Belirsiz Alacak Taleplerinde Islah Sorunu (Bir HGK Kararı Işığında İnceleme)”, Medeni Usul ve İcra İflas Hukuku Dergisi 3/38 (2017), 685-717.
31. Özekes, Muhammet. “Anayasa Mahkemesinin Kararı Karşısında Kısmi Dava ile Belirsiz Alacak Davası Arasındaki Sınırın Belirlenmesi Sorunu (Belirli-Belirsiz-Belirlenebilir Alacak Ayrımı)”. Prof. Dr. Ejder Yılmaz’a Armağan C. II. ed. Emel Hanağası, Mustafa Göksu. Ankara: Yetkin Yayınları, 2014.
32. Özekes, Muhammet. Pekcanıtez Usûl Medenî Usûl Hukuku C. II. ed. Hakan Pekcanıtez, Muhammet Özekes, Mine Akkan, Hülya Taş Korkmaz. İstanbul: Onikilevha Yayıncılık, 15. Bası, 2017.
33. Öztek, Selçuk. Türk Medeni Yargılama Hukukunda İstinaf ve Temyiz (6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.341-m.373 Şerhi). Ankara: Yetkin Yayınları, 2021.
34. Pekcanıtez, Hakan vd. Medenî Usûl Hukuku. İstanbul: Onikilevha Yayıncılık, 11. Bası, 2023.
35. Pekcanıtez, Hakan. “Belirsiz Alacak Davasının İş Hukukunda Uygulanması”. Makaleler C. II. İstanbul: Onikilevha Yayıncılık, 1. Baskı, 2016.
36. Pekcanıtez, Hakan. “Manevi Tazminat Alacakları Belirsiz Alacak Davası Olarak Açılabilir Mi?”. Makaleler C. II. İstanbul: Onikilevha Yayıncılık, 1. Baskı, 2016.
37. Pekcanıtez, Hakan. Belirsiz Alacak Davası (HMK m. 107). Ankara: Yetkin Yayınları, 2011.
38. Pekcanıtez, Hakan. Pekcanıtez Usûl Medenî Usûl Hukuku C. II. ed. Hakan Pekcanıtez, Muhammet Özekes, Mine Akkan, Hülya Taş Korkmaz. İstanbul: Onikilevha Yayıncılık, 15. Bası, 2017.
39. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi (BAM), K. 2020/48 (15 Ocak 2020). https://www.lexpera.com.tr/.
40. Simil, Cemil. Belirsiz Alacak Davası. İstanbul: Onikilevha Yayıncılık, 2013.
41. Tanrıver, Süha. Medenî Usûl Hukuku. Cilt I. Ankara: Yetkin Yayınları, 4. Baskı, 2021.
42. Umar, Bilge. Hukuk Muhakemeleri Kanunu Şerhi. Ankara: Yetkin Yayınları, 2. Baskı, 2014.
43. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2017/1111 (08 Mart 2017). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
44. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2019/3491 (07 Mayıs 2019). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
45. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2022/9506 (27 Aralık 2022). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
46. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2016/8671 (24 Mart 2016). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
47. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2021/1893 (22 Nisan 2021). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
48. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2019/6322 (20 Mayıs 2019). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
49. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2019/8286 (19 Eylül 2019). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
50. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2019/9303 (14 Ekim 2019). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
51. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2019/9303 (14 Ekim 2019). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
52. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2022/1296 (14 Şubat 2022). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
53. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2018/3167 (14 Şubat 2018). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
54. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2019/21446 (25 Kasım 2019). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
55. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2017/1150 (17 Nisan 2017). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
56. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 9845 (11 Ekim 2021). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
57. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2022/2410 (14 Şubat 2022). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
58. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, K. 2017/6251 (24 Ekim 2017). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
59. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2022/16870 (24 Kasım 2022). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
60. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2015/2112 (24 Kasım 2015). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
61. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2021/5201 (17 Haziran 2021). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
62. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2021/979 (08 Şubat 2021). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
63. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2019/19143 (05 Kasım 2019). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
64. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2019/22316 (12 Aralık 2019). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
65. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2021/11914 (15 Eylül 2021). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
66. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2021/16585 (15 Aralık 2021). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
67. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2022/3372 (14 Mart 2022). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
68. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2022/6452 (25 Şubat 2022). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
69. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi (Yargıtay), K. 2023/1371 (25 Ocak 2023). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
70. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (Yargıtay), K. 2020/907 (17 Kasım 2020). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
71. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (Yargıtay), K. 2021/971 (07 Temmuz 2021). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
72. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (Yargıtay), K. 2023/157 (01 Mart 2023). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
73. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (Yargıtay), K. 2023/641 (21 Haziran 2023). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
74. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı (Yargıtay), K. 2017/5 (15 Aralık 2017). https://karararama.yargitay.gov.tr/.
75. Yılmaz, Ejder. “Uygulamada Amacına Ulaşamayan Belirsiz Alacak Davasına İlişkin Hüküm Yürürlükten Kaldırılmalıdır”, Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 18/2 (2021), 695-726.
76. Yılmaz, Ejder. Hukuk Muhakemeleri Kanunu Şerhi C. 2. Ankara: Yetkin Yayınları, 4. Baskı, 2021.
77. Yılmaz, Ejder. Islah. Ankara: Yetkin Yayınları, 5. Baskı, 2021.