TÜRKİYE İLE BRICS ÜLKELERİNDE ENFLASYON, FAİZ ORANLARI VE PARA ARZI İLE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİNİN KARŞILAŞTIRMASI

Nuri Hacıevliyagil; Ahmet Şit; Berna Doğan

TÜRKİYE İLE BRICS ÜLKELERİNDE ENFLASYON, FAİZ ORANLARI VE PARA ARZI İLE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİNİN KARŞILAŞTIRMASI

Öz

Bu çalışmanın amacı, ekonomiyi etkileyen makro değişkenlerden olan enflasyon, faiz oranları ve para arzının döviz kuru üzerinde etkili olup olmadığının araştırılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda, söz konusu değişkenlerin döviz kuru üzerindeki etkilerinin Türkiye ile BRICS (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika) ülkelerinde karşılaştırması yapılmıştır. Çalışma 2002M01-2017M12 yıllarına ait 16 yıllık 192 aylık dönemde incelenmiştir. Çalışmada ADF Birim Kök testi, Johansen Eşbütünleşme Testi, VAR Analizi, FMOLS Yöntemi, VEC Hata Düzeltme Modeline dayalı Granger Nedensellik testleri kullanılmıştır. Çalışma sonucunda, Güney Afrika hariç diğer bütün BRICS-T ülkelerinde döviz kuru ile aynı yönlü bir ilişki vardır. Faiz oranı katsayılarının diğer değişkenlere nazaran fazla yüksek olmaması nedeniyle çalışmada yer alan bütün ülkelerde faiz oranı ile döviz kuru arasında güçlü bir ilişkinin olmadığını ortaya çıkmıştır. Enflasyon oranı ise Çin hariç çalışmada yer alan bütün ülkeler için döviz kuru ile ters orantılı çıkmıştır. Para arzı Çin hariç çalışmada yer alan bütün ülkelerde döviz kuru ile aynı yönlü hareket etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Enflasyon oranı,Faiz Oranı,Para Arzı,Johansen Eşbütünleşme Testi,VEC Granger Nedensellik

Kaynakça

Aksu, H. ve Emsen, Ö.S. (2018). Enflasyon, Faiz ve Döviz Kuru İlişkileri: Türkiye İçin ARDL Analizleri İle Asimetrik Eş-Bütünleşme Araştırması (2003: 01-2017: 12). Atatürk Üniversitesi. İktisadi ve İdari Bilimleri Fakültesi.33-1.
Bal, O. (2012). Döviz Kuru, Mevduat Faiz Oranı, Enflasyon ve Devlet İç Borçlanma Senetleri İlişkisi (1994–2008). Akademik Bakış Dergisi. 31, 1-20.Brailsford, T. ve Penm, J.H.W. ve Lai, C.D. (2006). Effectiveness Of High Interest Rate Policy On Exchange Rates: A Reexamination Of The Asian Financial Crisis. Journal Of Applied Mathematics and Decision Sciences. 1-9.
Çatalbaş, G.K. (2007). Türkiye’de Para Arzı İle Enflasyon Arasındaki ilişkinin Parametrik Olmayan Regresyon Analizi İle İncelenmesi. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 9 (3), 197-212.
Dünya (2018). Türkiye İçin BRICS Fırsatı. (https://www.dunya.com/ekonomi/turkiye-icin-brics-firsati-haberi-423320, 24.07.2018)
Fortune (2018). BRICS Ülkeleri Diplomasi ve Ekonomide Yükselişte. (http://fortuneturkey.com/brics-ulkeleri-diplomasi-ve-ekonomide-yukseliste-39688, 24.07.2018)Gujaratı, D.N. ve Dawn C. P. (2012). Temel Ekonometri. 5. Basım. Ekim 2012. İstanbul. (Çev). Ümit Şenesen ve Gülay Günlük Şenesen.
Gül, E. ve Ekinci, A. (2006). Türkiye’de Enflasyon ve Döviz Kuru Arasındaki Nedensellik İlişkisi: 1984 – 2003. Sosyal Bilimler Dergisi. 1, 91-106.
Granger, C. W. J., (1969). Investigating Causal Relations by Econometric Models and Cross-Spectral Methods. Econometrica. 37 (3), 424–438.
Hacıevliyagil, N. ve Demir, Y. (2016). Döviz Kurunun Temel Makro Ekonomik Değişkenlerle İlişkisi: Türkiye ve BRICS Ülkeleri Karşılaştırması. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar Dergisi. 53 (615), 41-64.

Katusiime, L. ve Agbola, F.W. (2018). Modelling The Impact Of Central Bank InterventionOn Exchange Rate Volatility Under Inflation Targeting. Applied Economics50 (40), 4373–4386.
Kim, S. ve Lim, K. (2018). Effects Of Monetary Policy Shocks On Exchange Rate In Small Open Economies. Journal of Macroeconomics Elsevier. 56, 324-339.Kök, R., İspir, M.S. ve Arı, A.A. (2010). Zengin Ülkelerden Azgelişmiş Ülkelere Kaynak Aktarma Mekanizmasının Gerekliliği ve Evrensel Bölüşüm Parametresi Üzerine Bir Deneme. (http://kisi.deu.edu.tr/recep.kok/Zengin_ispir.pdf)
Kök, R. ve Şimşek, N. (2006). Endüstri-İçi Dış Ticaret, Patentler ve Uluslararası Teknolojik Yayılma. http://www.deu.edu.tr/userweb/recep.kok/dosyalar/ eidtpatentyayilma.pdf
Lamia, B. ve Djelassi, M. (2017). The Relationship Between Exchange Rate and Inflation Targeting In Emerging Countries. Asian Economic and Financial Review. 7 (11), 1028-1038.
Oktayer, A. (2010). Türkiye’de Bütçe Açığı, Para Arzı ve Enflasyon İlişkisi. Maliye Dergisi. 158, 431-447.Özmen, M. ve Koçak, F.İ. (2012). Enflasyon, Bütçe Açığı ve Para Arzı İlişkisinin ARDL Yaklaşımı İle Tahmini: Türkiye Örneği. Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi. 16 (1), 1-19.
Saraç, T. B. ve Karagöz, K. (2016), Impact of Short-Term Interest Rate On Exchange Rate: The Case of Turkey. Procedia Economics and Finance. 38, 195-202.Saraçoğlu, M., Kuzu, M. ve Kocaoğlu, F. (2015). Türkiye Ekonomisinde Sermaye Hareketleri, Döviz Kuru, Enflasyon ve Faiz Arasındaki Etkileşimlerin Küresel Ekonomi Politik Çerçevesinde Analizi. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi. 1 (2), 75-110.
Sever, E. ve Mızrak, Z. (2007). Döviz Kuru, Enflasyon ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkiler: Türkiye Uygulaması. Sakarya Üniversitesi İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi. 13, 265-283.
Studenmund, A.H. (2011). Using Econometrics: A Practical Guide. Pearson Publishers. New York.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Finans

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Nuri Hacıevliyagil
0000-0002-2019-3327
Türkiye

Ahmet Şit
0000-0002-0257-9023
Türkiye

Berna Doğan
0000-0001-7134-3930
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

16 Mayıs 2019

Gönderilme Tarihi

6 Mart 2019

Kabul Tarihi

18 Mart 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 1 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA32YT28BY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Hacıevliyagil, N., Şit, A., & Doğan, B. (2019). TÜRKİYE İLE BRICS ÜLKELERİNDE ENFLASYON, FAİZ ORANLARI VE PARA ARZI İLE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİNİN KARŞILAŞTIRMASI. Gaziantep Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(1), 31-50. https://izlik.org/JA32YT28BY

AMA

1.Hacıevliyagil N, Şit A, Doğan B. TÜRKİYE İLE BRICS ÜLKELERİNDE ENFLASYON, FAİZ ORANLARI VE PARA ARZI İLE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİNİN KARŞILAŞTIRMASI. GAÜNİİBF Dergisi. 2019;1(1):31-50. https://izlik.org/JA32YT28BY

Chicago

Hacıevliyagil, Nuri, Ahmet Şit, ve Berna Doğan. 2019. “TÜRKİYE İLE BRICS ÜLKELERİNDE ENFLASYON, FAİZ ORANLARI VE PARA ARZI İLE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİNİN KARŞILAŞTIRMASI”. Gaziantep Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 1 (1): 31-50. https://izlik.org/JA32YT28BY.

EndNote

Hacıevliyagil N, Şit A, Doğan B (01 Mayıs 2019) TÜRKİYE İLE BRICS ÜLKELERİNDE ENFLASYON, FAİZ ORANLARI VE PARA ARZI İLE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİNİN KARŞILAŞTIRMASI. Gaziantep Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 1 1 31–50.

IEEE

[1]N. Hacıevliyagil, A. Şit, ve B. Doğan, “TÜRKİYE İLE BRICS ÜLKELERİNDE ENFLASYON, FAİZ ORANLARI VE PARA ARZI İLE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİNİN KARŞILAŞTIRMASI”, GAÜNİİBF Dergisi, c. 1, sy 1, ss. 31–50, May. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA32YT28BY

ISNAD

Hacıevliyagil, Nuri - Şit, Ahmet - Doğan, Berna. “TÜRKİYE İLE BRICS ÜLKELERİNDE ENFLASYON, FAİZ ORANLARI VE PARA ARZI İLE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİNİN KARŞILAŞTIRMASI”. Gaziantep Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 1/1 (01 Mayıs 2019): 31-50. https://izlik.org/JA32YT28BY.

JAMA

1.Hacıevliyagil N, Şit A, Doğan B. TÜRKİYE İLE BRICS ÜLKELERİNDE ENFLASYON, FAİZ ORANLARI VE PARA ARZI İLE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİNİN KARŞILAŞTIRMASI. GAÜNİİBF Dergisi. 2019;1:31–50.

MLA

Hacıevliyagil, Nuri, vd. “TÜRKİYE İLE BRICS ÜLKELERİNDE ENFLASYON, FAİZ ORANLARI VE PARA ARZI İLE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİNİN KARŞILAŞTIRMASI”. Gaziantep Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 1, sy 1, Mayıs 2019, ss. 31-50, https://izlik.org/JA32YT28BY.

Vancouver

1.Nuri Hacıevliyagil, Ahmet Şit, Berna Doğan. TÜRKİYE İLE BRICS ÜLKELERİNDE ENFLASYON, FAİZ ORANLARI VE PARA ARZI İLE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİNİN KARŞILAŞTIRMASI. GAÜNİİBF Dergisi [Internet]. 01 Mayıs 2019;1(1):31-50. Erişim adresi: https://izlik.org/JA32YT28BY