Performans Arttırma Tutum Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Rabia Yıldız; Turhan Toros

doi:10.31680/gaunjss.464612

Performans Arttırma Tutum Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Performans Arttırma Tutum Ölçeği (PAT-Ö) ilk 97 madde 4 lü likert tipi olup son olarak Petroczi (2002)’nin çalışmasıyla 17 maddeye 6 lı likert tipi şeklinde oluşturulmuş ve literatüre kazandırılmış bir ölçektir. Ülkemizde yaşayan bireylerin, performans arttırma tutumlarını görmek açısından kullanılabilecek bir ölçeği, Türk literatürüne kazandırmak oldukça yararlı sonuçlar taşıyacaktır. Bu bilgiler ışığında araştırmanın amacı; uluslararası düzeyde kabul gören performans arttırma tutum ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanmasıdır. Ölçek uyarlama çalışması için araştırmaya 114 erkek (_yaş=21,52±3,11) ve 214 kadın (_yaş=21,95±2,65) olmak üzere toplam 328 lisanslı sporcu katılmıştır. Verilerin analizinde ölçek maddelerini belirlemek amacıyla açıklayıcı faktör analizi, model ile veri arasındaki uyumu test etmek amacıyla ise doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Güvenirlik için Cronbach Alpha güvenirlik testi, madde korelasyon testi için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Testi ve test-tekrar test değerlerine bakılmıştır. Ölçeğin orijinalinde olduğu gibi tek alt faktörde toplandığı görülmüştür. Çalışmamızda Performans Arttırma Tutum Ölçeği’nin iç tutarlılık katsayısı .87 olarak, faktör yüklerinin .40 ile .65 arası değer aldığı, test-tekrar test korelasyonun ise .76 olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

performans arttırma,tutum,doping,ölçek uyarlama

Kaynakça

Abourashed, A. E., El-Alfy, T. A., Khan, A. I., & Walker, L. (2003). Ephedra in Perspective-a Current Review. Phytotherapy Research, 17(7), 703-712.
Anshel, M. H. (1991). A survey of elite athletes on the perceived causes of using banned drugs in sport. Journal of Sport Behavior, 14, 283-307.
Baysaling, Ö. (2000). Spor'da Her Yönüyle Doping: Zararları, Doping ve Kürler, Dopingle Mücadele. İstanbul: İlpress Basım ve Yayın.
Burstin, S. (1963). La Lucha Contra el Dopage. Revista de Derecho Sportiva, 3(8-9), 583-636.
de Jong, E. G., Maes, R. A., & van Rossum, J. M. (1988). Doping Control of Athletes. Trends in Analytical Chemistry, 7(10), 375-382.
Erkiner, K. (2008, Mayıs 17). Sporda Doping Gerçeği. Spor Hukuku Enstitüsü: http://www.sporhukuku.org/makaleler/107-sporda-doping-gercei-av-ksmet-erkner.html adresinden alınmıştır
Eröz, M. F. (2007). Milli Düzeyde, Atletizm, Güreş, Judo ve Halter Yapan Sporcuların Doping ve Ergojenik Yardım Hakkındaki Görüşlerinin ve Bilgi Düzeylerinin Belirlenmesi. Kütahya.
Fuller, J. R., & La Fountain, M. J. (1987). Performance-enhancing drugs in sport. Adolescence(22), 969-976.

Grandjean, A. C. (1997). Diets of Elite Athletes: Has the Discipline of Sports Nutrition Made an Impact? The Journal of Nutrition, 127(5), 874-877.
Gözüm, S., & Aksayan, S. (2003). Kültürlerarası ölçek uyarlaması için rehber II: psikometrik özellikler ve kültürlerarası karşılaştırma. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi , 5 (1), 3-14.
Güler, D., Şenel, Ö., Kaya, İ., Ersoy, A., & Kürkçü, R. (2004). Farklı Ferdi Branşlardaki Üst Düzey Türk Sporcuların Ergojenik Yardımcılara Yönelik Bilgi ve Yararlanma Düzeyleri. Spormetre, 2(2), 41-47.
Hoberman, J. M., & Yesalis, C. E. (1995). The History of Synthetic Testosterone. Scientific American, 272(2), 76-81.
Holt, R. I., Erotokritou-Mulligan, I., & Sönksen, P. H. (2009). The History of Doping and Growth Hormone Abuse in Sport. Growth Hormone & IGF Research, 19, 320-326.
Kargılı, H. (2002). Spor Ahlakı ve Sporcu Açısından Doping Kullanımının Etkileri ve Dopingle Mücadele Çalışmaları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dumlupınar Üniversitesi, Kütahya.
Kearns, B., Harkness, R., Hobson, V., & Smith, A. (1942). Testosterone Pellet Implantation in the Gelding. Journal of the American Veterinary Medicine Association, C(780), 197-201.
Laties, V. G., & Weiss, B. (1981). The Amphetamine Margin in Sports. Federation Proceedings, 40(12), 2689-2692.
Laure, P. (1997). Epidemiologic approach to doping in sport. Journal of Sports Medicine and Physical Fitness, 37, 218-224.
Laure, P., Lecerf, T., Friser, A., & Binsinger, C. (2004). Drugs, recreational drug use and attitudes toward doping of high school athletes. International Journal of Sports Medicine, 25, 133-138.
Maycock, B., & Howat, P. (2005). The barriers to illegal anabolic steroid use. Drugs: Education, Prevention&Policy(12), 317-325.
Newerla, G. J. (1943). The History of the Discovery and Isolation of the Male Hormone. The New England Journal of Medicine, 228(2), 39-47.
Noakes, T. D. (2004). Tainted Glory-Doping and Athletic Performance. The New England Journal of Medicine, 351(9), 847-849.
Petroczi, A., & Aidman, E. (2009). Measuring Explicit Attitude Toward Doping: Review of the Psychometric Properties of the Performance Enhancement Attitude Scale. Psychology of Sport and Exercise, 10(3), 390-396.
Reinold, M., & Hoberman, J. (2014). The Myth of the Nazi Steroid. The International Journal of the History of Sport, 31(8), 871-883.
Sevim, Y. (2007). Antrenman Bilgisi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Scarpino, V., Arrigo, A., Benzi, B., Garratini, S., La Vecchia, C., Bernardini, at all.. (1990). Evaluation of prevalence of "doping" among Italian athletes. The Lancet, 336, 1048-1050.
Şapçı, H. A. (2010). Üniversiteler Arası Spor Müsabakalarına Katılan Öğrencilerin Doping Kullanımına Yönelik Tutumlarının İncelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Gazi Üniversitesi, Ankara.
Tezbaşaran, A. (2004). Likert tipi ölçeklere madde seçmede madde analizi tekniklerinin karşılaştırılması. Türk Psikoloji Dergisi , 19 (54), 77-90.
Toros, T., Yıldız, R., & Karaç, Y. (2016). Preliminary for Adapting the Performance Enhancement Attitude Scale to Turkish for Volleyball Players. The 10th International Conference in Physical Education, Sports and Physical Therapy (s. 215). Elazig: Firat University.
Verroken, M. (1996). Drug Use and Abuse in Sport. D. R. Mottram içinde, Drugs in Sport (2. b., s. 18-55). London: Spon Press.
Yesalis, C. E., & Bahrke, M. S. (1995). Anabolic-Androgenic Steroids. Sports Medicine, 19(5), 326-340.
Yesalis, C. E., & Bahrke, M. S. (2002). History of Doping in Sport. International Sports Studies, 24(1), 42-76.
Yıldız, R., Kurtic, N., Toros, T., & Kaçay, Z. (2016). Pre-study of Turkish Adatation Process of Performance Enhancement Attitude Scale (PEAS) on Basketball Players. International Scientific Conference Faculty of Physical Education (s. 16-17). Sharm el-Shaikh: Assiut Universty & University of Magdeburg.
Yıldız, R., & Toros, T. (2016). Performans Arttırma Tutum Ölçeği (PAT-Ö)'nin Türkçe'ye Uyarlama Sürecinin Ön Çalışması. 3. International Sports Science Tourism and Recreation Student Congress (s. 86). Gaziantep: Fırat Üniversitesi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Spor Hekimliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Rabia Yıldız ^*
Türkiye

Turhan Toros
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Aralık 2018

Gönderilme Tarihi

27 Eylül 2018

Kabul Tarihi

6 Aralık 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 3 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.31680/gaunjss.464612

IZ

https://izlik.org/JA22AA48DX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yıldız, R., & Toros, T. (2018). Performans Arttırma Tutum Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3(4), 48-59. https://doi.org/10.31680/gaunjss.464612

AMA

1.Yıldız R, Toros T. Performans Arttırma Tutum Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. GUJSS. 2018;3(4):48-59. doi:10.31680/gaunjss.464612

Chicago

Yıldız, Rabia, ve Turhan Toros. 2018. “Performans Arttırma Tutum Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 3 (4): 48-59. https://doi.org/10.31680/gaunjss.464612.

EndNote

Yıldız R, Toros T (01 Aralık 2018) Performans Arttırma Tutum Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 3 4 48–59.

IEEE

[1]R. Yıldız ve T. Toros, “Performans Arttırma Tutum Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, GUJSS, c. 3, sy 4, ss. 48–59, Ara. 2018, doi: 10.31680/gaunjss.464612.

ISNAD

Yıldız, Rabia - Toros, Turhan. “Performans Arttırma Tutum Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 3/4 (01 Aralık 2018): 48-59. https://doi.org/10.31680/gaunjss.464612.

JAMA

1.Yıldız R, Toros T. Performans Arttırma Tutum Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. GUJSS. 2018;3:48–59.

MLA

Yıldız, Rabia, ve Turhan Toros. “Performans Arttırma Tutum Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, c. 3, sy 4, Aralık 2018, ss. 48-59, doi:10.31680/gaunjss.464612.

Vancouver

1.Rabia Yıldız, Turhan Toros. Performans Arttırma Tutum Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. GUJSS. 01 Aralık 2018;3(4):48-59. doi:10.31680/gaunjss.464612

Cited By

B2 - B3 Investigación de las actitudes de los atletas de fútsal con deficiencia visual hacia el doping

Revista Iberoamericana de Ciencias de la Actividad Física y el Deporte

https://doi.org/10.24310/riccafd.2023.v12i1.15325

Aktif Sporcuların Egzersiz Bağımlılığı Düzeyleri ve Performans Arttırıcılara Yönelik Tutumlarının İncelenmesi

Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.53434/gbesbd.1193981

An examination of performance enhancement attitudes and belief levels regarding sports supplements among students receiving education on ergogenic aids and anti-doping practices

BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation

https://doi.org/10.1186/s13102-025-01209-z

Adaptation of the QAD-Fit Scale for Measuring Doping Attitudes in Fitness into Turkish: A Validity and Reliability Study

Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.25307/jssr.1896359