Bedensel Esneklikten Ruhsal Dengeye: Yoga Egzersizlerinin Yaşam Kalitesi Üzerine Etkisinin İncelenmesi

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 2 , 173 - 185 , 28.12.2025

Deniz Coşkun , Beyza Öğe Ertan , Mücahit Sarikaya

https://doi.org/10.31680/gaunjss.1808094

https://izlik.org/JA29GU54UA

Öz

Bu çalışmanın amacı bedensel esneklikten ruhsal dengeye: yoga egzersizlerinin yaşam kalitesi üzerine etkisinin incelenmesidir.
Bu çalışmanın evrenini, Van ilinde ikamet eden 25–40 yaş aralığındaki toplam 40 (deney=20, kontrol=20) katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcılara Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Formu uygulanmış ve esneklik ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri SPSS 20 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin dağılımı Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testleri ile, ayrıca Skewness ve Kurtosis değerleri incelenerek değerlendirilmiştir. Analizlerde tanımlayıcı istatistikler, iki grup karşılaştırmaları için Bağımsız Örneklem T Testi, çoklu grup karşılaştırmaları için ANOVA testi, değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek için ise Pearson korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Deney grubunun yaş ortalaması 30.85 ± 3.60 yıl iken, kontrol grubunun yaş ortalaması 31.10 ± 3.30 yıldır. Deney grubunun ortalama esneklik değeri 33.85 ± 2.58 cm, kontrol grubunun ortalama esneklik değeri ise 25.75 ± 4.67 cm olarak bulunmuştur. Eğitim düzeyine göre yaşam kalitesi incelendiğinde, fiziksel sağlık ve sosyal ilişkiler alt boyutlarında anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Deney ve kontrol grupları karşılaştırıldığında ise fiziksel sağlık ve psikolojik alt boyutlarında deney grubu lehine anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Bu sonuç, uygulanan egzersiz programının katılımcıların fiziksel ve psikolojik iyi oluşlarını artırdığını göstermektedir. Deney grubunda esneklik ile yaşam kalitesi alt boyutları arasında anlamlı ilişki bulunmazken (p>0.05), esneklik ile fiziksel sağlık arasında pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki (r=0.359) saptanmıştır. Kontrol grubunda ise esneklik ile psikolojik boyut arasında anlamlı ve negatif bir ilişki belirlenmiştir (p<0.05).
Sonuç olarak, düzenli yoga egzersizlerinin bireylerin esneklik ve yaşam kalitesi üzerinde olumlu etkiler yarattığı belirlenmiştir. Deney grubunun daha yüksek esneklik değerleri, yoga temelli egzersizlerin fiziksel uygunluğu geliştirmede etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca, fiziksel sağlık ve psikolojik alt boyutlardaki farklar, egzersizin hem bedensel hem de ruhsal iyi oluşu desteklediğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

: Yoga , Esneklik , Yaşam Kalitesi

From Physical Flexibility to Mental Balance: An Examination of the Effects of Yoga Exercises on Quality of Life

https://izlik.org/JA29GU54UA

Öz

From Physical Flexibility to Mental Balance: An Examination of the Effects of Yoga Exercises on Quality of Life

The aim of this study is to examine the effects of yoga exercises on quality of life, from physical flexibility to mental balance.
The study population consists of a total of 40 participants (experimental group = 20, control group = 20) aged between 25 and 40 years and residing in Van, Türkiye. The World Health Organization Quality of Life Scale–Short Form (WHOQOL-BREF) was administered to the participants, and flexibility measurements were taken.

The statistical analyses of the obtained data were conducted using the SPSS 20 software package. The distribution of the data was evaluated through the Kolmogorov–Smirnov and Shapiro–Wilk tests, as well as Skewness and Kurtosis values. Descriptive statistics were used, and the Independent Samples t-test was applied for comparisons between two groups, the ANOVA test for multiple group comparisons, and the Pearson correlation coefficient to determine relationships among variables. The significance level was set at p < 0.05.

The mean age of the experimental group was 30.85 ± 3.60 years, while that of the control group was 31.10 ± 3.30 years. The mean flexibility value of the experimental group was 33.85 ± 2.58 cm, compared to 25.75 ± 4.67 cm in the control group. When quality of life was examined by educational level, significant differences were found in the physical health and social relationships sub-dimensions (p < 0.05). Comparing the experimental and control groups revealed significant differences in favor of the experimental group in the physical health and psychological sub-dimensions (p < 0.05). These results indicate that the applied exercise program improved the participants’ physical and psychological well-being.

While no significant relationships were found between flexibility and the sub-dimensions of quality of life in the experimental group (p > 0.05), a moderate positive correlation was detected between flexibility and physical health (r = 0.359). In the control group, a significant negative correlation was observed between flexibility and the psychological dimension (p < 0.05).

In conclusion, it was determined that regular yoga exercises have positive effects on individuals’ flexibility and quality of life. The higher flexibility values of the experimental group indicate that yoga-based exercises are effective in improving physical fitness. Furthermore, the differences observed in the physical health and psychological sub-dimensions demonstrate that exercise supports both physical and mental well-being.

Anahtar Kelimeler

Yoga , Flexibility , Quality of Life

Kaynakça

• Akın, H. (2019). Eğitim düzeyinin yaşam kalitesi üzerindeki etkisinin incelenmesi. Sağlık ve Toplum Dergisi, 29(2), 56–64.
• Aksoy, D., Yılmaz, B., ve Demir, H. (2020). Düzenli egzersiz yapan bireylerde yaşam kalitesi ve fiziksel sağlık ilişkisi. Spor Bilimleri Dergisi, 31(2), 145–156. https://doi.org/10.26466/opus.75364
• Arpaci, I. (2019). Yoga: Beden ve zihin bütünlüğü üzerine bir inceleme. Akademi Yayıncılık.
• Arslan, M., Kaya, A., ve Şahin, E. (2021). Fiziksel aktivitenin yaşam kalitesi ve psikolojik iyi oluş üzerindeki etkisi. Uluslararası Spor Bilimleri Dergisi, 5(1), 22–35.
• Birdee, G. S., Yeh, G. Y., Wayne, P. M., Phillips, R. S., Davis, R. B., & Gardiner, P. (2017). Clinical applications of yoga for the pediatric population: A systematic review. Academic Pediatrics, 17(5), 556–567.https://doi.org/10.1016/j.acap.201 7.01.013
• Cramer, H., Lauche, R., Dobos, G., & Langhorst, J. (2022). Yoga for improving health-related quality of life: A meta-analysis. PLOS ONE, 17(3), e0264790. https://doi.org /10.1 371/journal.pone.0264790
• Demir, F., ve Kaya, Z. (2020). Eğitim düzeyine göre bireylerin sosyal destek algısı ve yaşam kalitesi ilişkisi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(1), 110–123.
• Demir, S., ve Yıldız, N. (2021). Fiziksel aktivite düzeyi ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişki: Egzersiz yapan ve yapmayan bireyler üzerine bir inceleme. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 12(3), 67–78.
• Eser, E., Fidaner, H., Fidaner, C., Eser, S. Y., Elbi, H., ve Göker, E. (1999). Psychometric properties of the WHOQOL-100 and WHOQOL-BREF. Psikiyatri Psikoloji Psikofarmakoloji Dergisi, 7(2), 23–40.
• Kara, İ. (2020). Egzersiz ve yaşam kalitesi: Eğitim düzeyinin rolü. Ankara Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 18(2), 123–136.
• Koç, E. (2022). Pilates ve yoga uygulamalarının psikolojik dayanıklılık ve yaşam doyumuna etkisi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 16(3), 87–98. https://doi.org/10.5152/besjournal.2022.03
• Koç, M. (2021). Sekiz haftalık pilates egzersizlerinin kadınlarda esneklik ve denge üzerindeki etkisi. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(1), 42– 51.
• Li, X., Zhang, Y., & Chen, H. (2024). Vinyasa yoga improves flexibility and lowers cortisol in adults with mild anxiety: A multicenter randomized trial. Complementary Therapies in Clinical Practice, 55, 102850. https://doi.org/10.1 016/j.ctcp.2024.102850
• Öğe, B., Yıldırım, İ., Gencer, Y. G., ve Eriş, F. (2021). Covid-19 pandemi döneminde sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile yaşam kalitesi ilişkisinin incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 6(4), 343–358.
• Pascoe, M. C., & Bauer, I. E. (2015). A systematic review of randomized control trials on the effects of yoga on stress measures and mood. Journal of Psychiatric Research, 68, 270–282. https://doi.org/10.1016/j.jpsychires.2015.07.013
• Patel, R., Kumar, S., & Sharma, A. (2023). Effect of yoga and mindfulness meditation on chronic low back pain: A randomized controlled trial. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy, 53(2), 120–130. https://doi.o rg/10.2519/jo spt.2023.10921
• Şahin, T. (2018). Yoga ve pilates egzersizlerinin esneklik ve kas kuvveti üzerindeki etkilerinin karşılaştırılması. Spor ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(2), 112–120.
• Tran, M. D., Holly, R. G., Lashbrook, J., & Amsterdam, E. A. (2001). Effects of Hatha yoga practice on health-related aspects of physical fitness. Preventive Cardiology, 4(4), 165–170. https://doi.org/10.1111/j.1520-037x.2001.00542.x
• Wang, S., Patel, R., & Huang, L. (2023). Twelve-week yoga intervention enhances joint flexibility and reduces state anxiety: A randomized controlled trial. Frontiers in Psychology, 14, 1187421. https://doi.org/10.3389 /fpsyg.2023.1187421
• Woodyard, C. (2011). Exploring the therapeutic effects of yoga and its ability to increase quality of life. International Journal of Yoga, 4(2), 49–54. https://doi.org/10.4103 /0973-6131.85485
• World Health Organization. (1998). WHOQOL user manual. World Health Organization.
• Yıldız, E., Arslan, H., ve Çetin, A. (2021). Sağlık okuryazarlığı ve eğitim düzeyinin yaşam kalitesi üzerindeki etkisi: Erişkin bireyler üzerine bir inceleme. Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(3), 211–219.
• Yıldız, F. (2023). Yoga egzersizlerinin stres, yaşam doyumu ve mutluluk üzerindeki etkisi. Spor ve Sağlık Araştırmaları Dergisi, 8(1), 40–52.
• Yılmaz, A. B. (2020). Sekiz haftalık yoga ve pilates egzersiz programlarının katılımcıların esneklik düzeyleri üzerindeki etkisi [Yüksek lisans tezi] Türkiye.