Sultan II. Abdülhamid’e Ermeni Komiteleri ve Faaliyetleriyle İlgili Sunulan Bir Fezleke (1895)

Ermeni Meselesinin kırılma noktalarından olan Sultan II. Abdülhamid dönemi, Anadolu’da meydana gelen olaylar, Ermeni komitelerinin teşkilatlanmaları ve uluslararası boyutu itibariyle üzerinde durulması gereken önemli bir süreçtir. Olayların nasıl planlandığı, gerçekleştirildiği ve uluslararası propaganda¬ya dönüştürüldüğü ile ilgili olarak dönemin kaynakları geniş bilgiler vermektedir. Soykırım iddialarının doğuş dönemi olarak nitelendireceğimiz gelişmeler de bu dönemde inşa edilerek herhangi bir yöntem de¬ğişikliğine uğramadan günümüze kadar gelmiştir. Dâhili ve harici olayların baskısını da önemli ölçüde hisseden Sultan II. Abdülhamid, haksız iddialar ve kanlı eylemler karşısında bazı tedbirler alarak devletin bütünlüğünü korumaya çalışmıştır. Sultan Abdülhamid, 1890-1894 yıllarında Anadolu’da ve başkent İstanbul’da Ermeni komiteleri tarafından gerçekleştirilen olayların aydınlatılması ve her yönüyle ortaya konulması için bir komisyon kurdurmuştur. Bu çalışmada, kurulan özel komisyon tarafından Ermeni komiteleri ile ilgili Sultan Abdülhamid’e 4 Şubat 1895 tarihinde sunulan, Ermeni propagandalarına karşı bir cevap olmak üzere kitaba dönüştürülmesi düşünülen fezleke ve içeriği üzerinde durulacaktır.