Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşiv Belgelerine Göre Hatay Meselesinin Cenevre’ye Taşınması ve Çözümlenmesi (1936-1939)
Öz
Tarihte 1918-1939 yılları arasını kapsayan, dünyada küresel olduğu gibi bölgesel etkileriyle de uzun ve kısa vadede siyasal eğilimler, dengeler ve güç merkezleri üzerinde belirleyici oranda büyük etkiler yaratmış olan süreç Türk dış politikasında da önemli bazı sorunların odağa taşınmasına yol açmıştır. Bu iki savaş arası dönemde Türk dış politikasının önemli konuları arasında Hatay meselesi de yer almıştır. Sorunun kesin çözüme kavuşmasında ulusal, yerel ve uluslararası ölçekte basın-yayın yoluyla propaganda oluşturma, kültürel etki yaratma gibi yöntemlerin yanı sıra siyasi/diplomatik anlamda da oldukça etkin ve direngen birçok çaba gösterilmiştir. Nitekim Türkiye’nin Hatay’ın önce bağımsızlığı daha sonra ise Türkiye’ye iltihakına giden süreçte gösterdiği diplomatik başarı özellikle Türk Dışişleri Bakanlığı Diplomatik Arşivinde tasnif edilmiş önemli birçok evrak üzerinden incelenebilmektedir. Hatay meselesi farklı türden arşiv belgeleri çerçevesinde ele alınmış çok sayıda akademik ve bilimsel çalışma kapsamında incelenmiş olmasına karşın bu çalışma Hatay meselesi ile ilgili daha önce ortaya konulmuş yayınlarda yer almayan Türk Dışişleri Bakanlığı Diplomatik Arşivinde bulunan belgelerin konu çerçevesinde incelenmesi ve yorumlanmasına odaklanmıştır. Çalışmada söz konusu arşiv belgeleri ekseninde Hatay meselesinin çözümü bağlamında ortaya konulması amaç edinilmiştir. Bu bağlamda sorunun çözümüne giden yolda Atatürk’ün hassasiyetle altını çizdiği yurtta sulh ve cihanda sulh mottosunun esas alındığı Türk dışişlerinin diplomatik başarısı kayıtlar üzerinden incelemeye alınacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arşiv Kaynakları: T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA)
- BCA, 490.1.0.0/594.53.1.BCA, 030.10.10.0/22.501.23.BCA, 30.10.0.0/224-510-12. BCA, 30.18.1.2/71-1-2.BCA,30.10.0.0/222.499.4.BCA,30.18.1.2/71.4.15.BCA,490.1.0.0/3.15.44.
- BCA,030.10.10.0/22.501.23.BCA, 030.10.0.0/223.502.5.BCA, 30.10.0.0/224-510-12.
- Cumhurbaşkanlığı Arşivi (CA): CA A IV-18-C, D 74-1, F-33-15.CA A IV-18-C, D 74-1, F-27.CA A IV-18-C, D 74-1, F-28.CA A IV-18-C, D 74-1, F-28-2.
- Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşivi (TDA): TDA571/34993/138024/15.TDA,571/34993/138024/12.TDA,571/34993/138024/.
- TDA,571/34993/138024/10.TDA,571/34993/13802411.TDA,571/35231/138611/31.
- TDA,37245/149513,33.TDA501/31963/125879/28.TDA,501/31963/125879/29.
- TDA,501/32041/126175,/21.TDA,571/34993/138024.TDA,571/34993/138024/3.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Türk Dış Politikası, Türkiye Cumhuriyeti Tarihi, Siyasi Tarih (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
16 Aralık 2023
Yayımlanma Tarihi
19 Aralık 2023
Gönderilme Tarihi
20 Ocak 2023
Kabul Tarihi
20 Kasım 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 17 Sayı: 33
APA
Özkaya, O., & Payaslı, V. (2023). Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşiv Belgelerine Göre Hatay Meselesinin Cenevre’ye Taşınması ve Çözümlenmesi (1936-1939). Gazi Akademik Bakış, 17(33), 1-20. https://doi.org/10.19060/gav.1405643
AMA
1.Özkaya O, Payaslı V. Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşiv Belgelerine Göre Hatay Meselesinin Cenevre’ye Taşınması ve Çözümlenmesi (1936-1939). Gazi Akademik Bakış. 2023;17(33):1-20. doi:10.19060/gav.1405643
Chicago
Özkaya, Olcay, ve Volkan Payaslı. 2023. “Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşiv Belgelerine Göre Hatay Meselesinin Cenevre’ye Taşınması ve Çözümlenmesi (1936-1939)”. Gazi Akademik Bakış 17 (33): 1-20. https://doi.org/10.19060/gav.1405643.
EndNote
Özkaya O, Payaslı V (01 Aralık 2023) Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşiv Belgelerine Göre Hatay Meselesinin Cenevre’ye Taşınması ve Çözümlenmesi (1936-1939). Gazi Akademik Bakış 17 33 1–20.
IEEE
[1]O. Özkaya ve V. Payaslı, “Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşiv Belgelerine Göre Hatay Meselesinin Cenevre’ye Taşınması ve Çözümlenmesi (1936-1939)”, Gazi Akademik Bakış, c. 17, sy 33, ss. 1–20, Ara. 2023, doi: 10.19060/gav.1405643.
ISNAD
Özkaya, Olcay - Payaslı, Volkan. “Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşiv Belgelerine Göre Hatay Meselesinin Cenevre’ye Taşınması ve Çözümlenmesi (1936-1939)”. Gazi Akademik Bakış 17/33 (01 Aralık 2023): 1-20. https://doi.org/10.19060/gav.1405643.
JAMA
1.Özkaya O, Payaslı V. Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşiv Belgelerine Göre Hatay Meselesinin Cenevre’ye Taşınması ve Çözümlenmesi (1936-1939). Gazi Akademik Bakış. 2023;17:1–20.
MLA
Özkaya, Olcay, ve Volkan Payaslı. “Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşiv Belgelerine Göre Hatay Meselesinin Cenevre’ye Taşınması ve Çözümlenmesi (1936-1939)”. Gazi Akademik Bakış, c. 17, sy 33, Aralık 2023, ss. 1-20, doi:10.19060/gav.1405643.
Vancouver
1.Olcay Özkaya, Volkan Payaslı. Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşiv Belgelerine Göre Hatay Meselesinin Cenevre’ye Taşınması ve Çözümlenmesi (1936-1939). Gazi Akademik Bakış. 01 Aralık 2023;17(33):1-20. doi:10.19060/gav.1405643