Orta Asya Ülkelerinin Rusya ve Çin ile İlişkileri: Hassasiyetlerin, Bağımlılıkların, Tehdit Algılarının ve Bölgesel Örgütlerin Etkisi

Öz

Orta Asya ülkeleri, Rusya ve Çin ile ilişkilerinde bağımsızlık konusundaki hassasiyetleri ve bu iki devletle güvenlik, ekonomi ve ticaret alanlarındaki güçlü bağlarının etkisi altında kalmıştır. Bu ülkeler, iki devletle yoğun ilişkilerini sürdürürken egemenliklerinden, bağımsızlıklarından ve toprak bütünlüklerinden taviz vermek istemediklerini göstermiştir. Rusya ve Çin’in başını çektiği bölgesel örgütler de bölge devletlerinin kaçınılmaz ortakları olmuştur. Bölge devletleri, bu örgütlerin içerisinde hegemonya altına girmemeye azami özen göstermiştir. Temel stratejileri, örgütleri ve iki devleti birbirlerine karşı dengelemek ve birçok aktör arasında ilişkiler ağı oluşturarak çıkarlarını ve egemenliklerini korumaya çalışmak olmuştur. Bu makale, Orta Asya ülkelerinin Rusya ve Çin ile ilişkilerini ilgili faktörlere odaklanarak analiz etmekte, böylece bölgesel ve küresel politikalar ile bölge ülkelerinin tutum ve politikalarına ışık tutmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü
• Avrasya Ekonomik Birliği
• Şanghay İşbirliği Örgütü
• Kuşak ve Yol Girişimi
• Orta Asya

The Central Asian Countries Relations with Russia and China: The Impact of Sensitivities, Dependencies, Threat Perceptions and Regional Organizations

Öz

In their relations with Russia and China, Central Asian countries have been influenced by their sensitivities regarding independence and their strong ties with the two states regarding security, economy and trade. Central Asian countries have shown they are unwilling to compromise their sovereignty, independence and territorial integrity while maintaining intensive relations with the two states. The regional organizations led by Russia and China are also inevitable partners of regional states. They took utmost care not to fall under hegemony within these organizations. Their main strategy has been to balance the organizations and the two states against each other and try to protect their interests and sovereignty by creating a network of relations among many actors. This article analyses relations of Central Asian countries with Russia and China in the post-Cold War era by focusing on the relevant factors and aims to shed light on regional and global policies and attitudes and policies of regional countries.

Anahtar Kelimeler

• CSTO
• EAEU
• SCO
• BRI
• Central Asia

Kaynakça

1. ABEN, Dauren (2019). Regional Security in Central Asia: Addressing Existing and Potential Threats and Challenges. Eurasian Research Journal, 1(1), 51-65.
2. BOLONINA, Aleksandra (April 2019). Security Dimension of China’s Presence in Central Asia. Asia Focus #108, Asia Program, Thucydides Centre, University of Pantheon.
3. BURANELLI, Filippo Costa (2021). “Central Asian Regionalism or Central Asian Order? Some Reflections”. Central Asian Affairs, 8, 1–26.
4. CORNELL, Svante E.; STARR, S. Frederick (2018). Modernization and Regional Cooperation in Central Asia: A New Spring. Silk Road Paper, Washington D.C.: Central Asia-Caucasus Institute and Silk Road Studies Program.
5. DE HAAS, Marcel (2017). “Relations of Central Asia with the Shanghai Cooperation Organization and the Collective Security Treaty Organization”. The Journal of Slavic Military Studies, 30(1), 1-16.