II. Meşrutiyet Dönemi Türk-Amerikan Ticari İlişkileri (1908-1914)

Öz

Birbirlerine hayli uzak olan Amerika Birleşik Devletleri ve Osmanlı İmparatorluğu arasındaki ilişkiler 7 Mayıs 1830’da yapılan ticari bir anlaşma ile başlamış ve neredeyse Osmanlı İmparatorluğu yıkılana dek devam etmiştir. Bu süreç zarfında Osmanlı, iki defa anayasalı parlamento sürecine girmiştir. İlki 1876-1878, ikincisi 1908-1920 yılları arasındadır. Makale, İkinci Meşrutiyet’in ilk periyodu olan 1908-1914 yılları arasındaki ticareti ele almıştır. Çalışmanın 1914 yılında son bulma nedeni Osmanlı Devleti’nin 1914’te I. Dünya Savaşına dâhil olarak uluslararası ticaretinin bitme seviyesine gelmesidir. Makale, İkinci Meşrutiyet’in ilanı, Sultan II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesi, siyasetle birlikte değişen ticari koşulları, farklı deneyimlere açık bir Osmanlı İmparatorluğu ve bu ortamda pazar arayan Amerika ile ticari ilişkileri incelemektedir. Çalışma hazırlanırken, Osmanlı kaynakları yetersiz olduğu için, özellikle, Amerikan konsolosluk raporları ile Amerikan Ticaret Dergisi “Levant Trade Review”’in haberleri kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İkinci Meşrutiyet
• Amerika
• Sultan II. Abdülhamid
• Ticaret
• İttihat ve Terakki

Turkish – American Trade Relations During the Second Constitutional Era (1908-1914)

Öz

The relations between the United States and the Ottoman Empire, which were quite distant from each other, started with a commercial treaty on May 7, 1830 and continued almost until the collapse of the Ottoman Empire. During this period, the Ottoman Empire entered the process of a constitutional parliament twice. The first period lasted between 1876-1878, the second between 1908-1920. The article examines trade between 1908 and 1914, the first period of the Second Constitutional Era. The reason why the study ended in 1914 is that the Ottoman Empire was involved in World War I in 1914 and its international trade almost came to an end. The article examines the declaration of the Second Constitutional Era, the dethronement of Sultan Abdulhamid II, the changing commercial conditions along with politics, an Ottoman Empire open to different experiences, and commercial relations with America, which was looking for markets in this environment. Since the Ottoman sources were insufficient, especially American consular reports and news from the American Trade Journal “Levant Trade Review” were used in the preparation of this study.

Anahtar Kelimeler

• Second Constitutional Era
• America
• Sultan II. Abdülhamid
• Trade
• Union and Progress

Kaynakça

1. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA)
2. BOA, BEO, 3565/267342, BOA, DH.İD, 72/1, BOA, DH.HMŞ,15/25, BOA, Dahiliye, DH.MKT, 2817/89, BOA, HR.TH, 372/67, BOA,HR.TH, 376/59, BOA,Y.A.HUS, 524/51, BOA,Y.PRK.HR, 36/103.
3. Raporlar: “Turkey”, Daily Consular And Trade Reports(DCATR) , 5 October 1910, No.79, p.63.
4. “Aid from Government-Banking Facilities”, DCATR, 6 March 1912, No.55, p.1077.
5. “Turkey”, DCATR, 15 March 1912, No.63, p.1076.
6. “The Development of Turkey”, DCATR, 2 April 1912, No.78, p.31.
7. “How Commercial Bodies May Help”, DCATR, 29 May 1912, No.127, p.844-845.
8. “Imports from the United State”, DCATR, 29 July 1913, No.175, p.558-565.

9. “War and Commerce”, DCATR, 29 July 1913, No.175, p.549.
10. “Prospective Trade Revival”, DCATR, 29 July 1913, No.175, p.549.
11. Süreli Yayınlar: “American Chamber of Commerce for Turkey”, Levant Trade Review(LTR), Vol.1, No.1, June 1911, p.1.
12. “Trade in the Near East”, LTR, Vol.1, No.1, June 1911, p.62
13. “Lack of Modern Facilities in Constantinople”, LTR, Vol.1, No.1, June 1911, , p.64.