Talaşlı imalatta 5S uygulamasının üretim verimliliğine etkisinin araştırılması: Havacılık firmasında bir saha çalışması

Öz

Bu çalışmada havacılık alanında faaliyet gösteren ve talaşlı imalat yapan bir firmanın takımhane bölümünde 5S yöntemi uygulanmıştır. Yapılan 5S çalışması için hazırlıklar 2020 yılının haziran ayında gerçekleştirilmiştir ve bu aydan sonra 5S yöntemine göre üretime geçilmiştir. Takımhaneye ekipman alımı ve beklemesi, kesici takım sebebiyle parça bozma oranı ile gereksiz hareket yükleri gibi çıktılar performans değerlendirme kriterleri olarak belirlenmiştir. Hazırlık kapsamında öncelikle firma çalışanlarına yalın üretim ve 5S eğitimleri verilmiştir. 5S uygulanacak alan için personeller belirlenmiş ve gerekli planlamalar yapılmıştır. 5S adımları sırasıyla başarılı bir şekilde uygulanmıştır. İyileşme verileri için, 2020 yılının ilk yarısı ile son yarısına ait çıktılar karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Yapılan bu çalışma neticesinde takımhanenin maliyetinde %66, takımhane sebebiyle makinelerin duruşa geçme oranlarında %76, hatalı kesici takım sebebiyle parça hurda olma oranlarında %78, takımhane içerisinde gereksiz hareket yükü oranlarında %85 oranlarında iyileşmeler gözlenmiştir. Yapılan bu iyileştirme çalışmaları neticesinde üretimin verimliliği artmıştır. Çıktıların gri ilişkisel analizinde, üretim açısından en verimli ay Kasım ayı, en verimsiz ay ise Nisan ayı olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• 5S
• yalın üretim
• imalat
• kesici takım
• gri ilişkisel analiz

Teşekkür

Yazarlar, CRN Havacılık Hiperteknoloji Savunma A.Ş. firmasının değerli yöneticileri ve kıymetli çalışanlarına bu çalışmaya vermiş oldukları her türlü destek için teşekkür eder.

Investigation of the effect of 5s application on production efficiency in machining: A field study at an aviation company

Öz

In this study, the 5S method was applied in the tool room of a company operating in the aviation field and engaged in machining. Preparations for the 5S study were carried out in June 2020, and after this month, production was started according to the 5S method. Outputs such as equipment purchase and waiting in the tool shop, part deterioration rate due to the cutting tool, and unnecessary movement loads were determined as performance evaluation criteria. Within the scope of preparation, first of all, lean production and 5S trainings were given to company employees. Personnel for the area where 5S will be applied have been determined and necessary planning has been made. The 5S steps were successfully applied, respectively. For the recovery data, the outputs of the first half of 2020 and the last half were compared and evaluated. As a result of this study, 66% improvements were observed in the cost of the tool room, 76% in the downtime rate of the machines due to the tool room, 78% in the scrap rate due to the faulty cutting tool, and 85% in the unnecessary movement load rates in the tool room. As a result of these improvement works, the efficiency of production has increased. In the gray relational analysis of the outputs the most productive month in terms of production was determined as November, and the most unproductive month was April.

Anahtar Kelimeler

• 5S
• lean production
• manufacturing
• cutting tool
• grey relational analysis

Kaynakça

1. Çeviren S., Türk Z., Yalın Üretim Ortamında Yalın Muhasebe ve Yalın Performans Değerlemesi, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(2), 221-245, 2018.
2. Özyörük B., Kütük D., İş Ortamını Yeniden Düzenlemenin İş Verimliliğine Etkileri, Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 2(2), 73-81, 2014.
3. Sremcev N., Lazerevic M., Krainovic B., Mandic J. and Medejevic M., Improving teaching and learning process by applying Lean thinking, 28th International Conference on Flexible Automation and Intelligent Manufacturing, Columbus-USA, 595-602, 11-14 June, 2018.
4. Akgün S., Sağlık hizmetlerinde yalın yönetim “5S” yaklaşımının uygulanması, Sağlık Akademisyenlerin dergisi, 2(1), 1-7, 2015.
5. Çavmak D., Sağlık Hizmetlerinde Yalın Yönetim: Bir Özel Hastane Koroner Yoğun Bakımı Değerlendirmesi, Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 4(1), 54-73, 2018.
6. Kaymakcı Ö., Bir PTT şubesinde yalın üretim – 5S uygulaması, Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Sakarya, 2012.
7. Öner S., Adi̇loğlu B., İşletmelerde Kurumsal Risk Yönetimi ve İç Denetime Farklı Bir Bakış Açısı 5S Uygulaması, Muhasebe Enstitüsü Dergisi, (61), 67-82, 2019.
8. Schonberger R., The disintegration of lean manufacturing and lean management, Business Horizons, 62(3), 359-371, 2019.

9. Ramirez M., Soler V., Lean Manufacturing Implantation 5S, 3C Tecnología (Edición 20), 5(4), 16-26, 2016
10. Ertaş C., Bulut Y., Pres Bölümü Ergonomi Faaliyetleri, Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 5(ÖS: Ergonomi2016), 13-22, 2017.
11. Uslu S., Taş Ü., Pak E., Otomotiv Sektöründeki Bir Üretim Tesisindeki Montaj Hattına Kaizen Metodolojisinin Uygulanması, Politeknik Dergisi, 24(4),1533-1541, 2021
12. Kılıç A., Ayvaz B., Türkiye Otomotiv Yan Sanayinde Yalın Üretim Uygulaması, İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Özel Sayı: 29, 29-60, 2015.
13. Veres C., Marian L., Moica S. and AKEL K., Case study concerning 5S method impact in an automotive company, 11th International Conference Interdisciplinarity in Engineering, Tirgu-Mures, Romania, 900-905, 5-6 October, 2017.
14. Ribeioro I., Godina R., Pimentel C., Silva F. and Matias J., Implementing TPM supported by 5S to improve the availability of an automotive production line, 29th international Conference on Flexible Automation and Intelligent Manufacturing, Limerick-Ireland, 1574-1581, 24-28 June, 2019.
15. Omogbai O., Salonitis K., The implementation of 5S lean tool using system dynamics approach, Procedia CIRP, 60, 380–385, 2017.
16. Lee S., Polancich S. Pilon B., The Application of the Toyota Production System LEAN 5S Methodology in the Operating Room Setting, Nursing Clinics of North America, 54(1), 53-79, 2019.
17. Azevedo J., SA J., Ferreira L., Santos G., Cruz F., Jimenez G., Silva F., Improvement of Production Line in the Automotive Industry Through Lean Philosophy, Procedia Manufacturing, 41, 1023–1030, 2019.
18. Sarı E., Yalın Üretim Uygulamaları ve Kazanımları, Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 17.UİK Özel Sayısı, 585-600, 2018.
19. Monteiro C., Ferreira L., Fernandes N., SA J., Ribeiro M., Silva F., Improving the Machining Process of the Metalworking Industry Using the Lean Tool SMED, Procedia Manufacturing, 41, 555-562, 2019.
20. Deros B., Haz T., Abdurrahman M., Benchmarking Technique in Lean Manufacturing (5s) Practice, Jurnal Teknologi (Sciences & Engineering), 59, 111–114, 2012.
21. Keleş A., Gürsoy G., Çeli̇k G., 5s Sistematiği Aşamaları ve Örnek Bir Uygulama, Çukurova Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 28 (2), 51-60, 2016.
22. Falkowski P., Kitowski P., The 5S methodology as a tool for improving organization of production, PhD Interdisciplinary Journal, 3, 69-75, 2013.
23. Sharma K., Lata S., Effectuation of Lean Tool “5S” on Materials and Work Space Efficiency in a Copper Wire Drawing Micro-Scale Industry in India Materials, Today Proceedings, 5(2), 4678–4683, 2017.
24. Gupta., Jain S., The 5S and Kaizen concept for overall improvement of the organisation: a case study, International Journal of Lean Enterprise Research, 1(1), 22-40, 2014.
25. Akyurt İ., Eren E., Hazırlık Süresinin Azaltılmasında SMED Yöntemi Uygulaması, Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 15, 315-331, 2019.
26. Ribeiro P., SA J., Ferreira L., Silva F., Pereira M., Santos G., The Impact of the Application of Lean Tools for Improvement of Process in a Plastic Company: a case study, International Conference on Flexible Automation and Intelligent Manufacturing, Limerick- Ireland, 765-775 ,24-28 June, 2019.
27. Roriz C., Nunes E., Sousa S., Application of Lean Production Principles and Tools for Quality Improvement of Production Processes in a Carton Company, 27th International Conference on Flexible Automation and Intelligent Manufacturing, FAIM2017, Modena-Italy, 27-30 June, 2017.
28. Sütçü A., Karşıyaka O., Burhan M., Bir Mobilya Üretim Tesisinde İş Analizi ve Benzetim Uygulaması ile Süreç Verimliliğinin Artırılması, Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (17), 45-57, 2019.
29. Çukurluöz S., Birgören B., Yalçınkaya M., Orçanlı K., Yalın Üretimde 6S Uygulamaları İçin Bir Denetim Yöntemi Önerisi. International Journal of Engineering Research and Development, 12(2), 358-369, 2020.
30. Akçacı T., Özyurt S., Yalın Üretime Geçiş: İplik Sektöründe Bir Uygulama, İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 9(2), 85-103, 2021.
31. Çakırkaya M., Acar Ö., 5S Tekniği Aşamaları ve Makarna Sektöründe Bir Uygulama. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 30(4), 0-0, 2016.
32. Şeremet M., Yalın üretim araçlarından 5S’in bir gıda işletmesinde örnek olay incelemesi, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Ankara, 2019.
33. Sharma V. S., Dogra M., Suri N. M., Cooling techniques for improved productivity in turning. International Journal of Machine Tools and Manufacture, 49(6), 435–453, 2009.
34. Khanna V., 5S and TQM Status in Indian Organizations, The TQM journal, 21(5), 486-501, 2009.
35. Pheng L., Towards TQM – Integrating Japanese 5-S Principles with ISO 9001:2000 Requirements, The TQM Magazine, 13(5), 334-341, 2001.
36. Chourasia R., Nema A., Review on Implementation of 5S methodology in the Services Sector, International Research Journal of Engineering and Technology, 3(4), 1245-1249, 2016.
37. Rençber Ö.F., Gri İlişkisel Analiz ve VIKOR Yöntemlerinin Karşılaştırılması: İmalat Sektörü Üzerine Örnek Bir Uygulama1, Journal of Yasar University, 14 (Special Issue), 69-81, 2019.
38. Uzun G., Analysis of grey relational method of the effects on machinability performance on austempered vermicular graphite cast irons, Measurement 142, 122–130, 2019.
39. Siyambaş Y., Turgut Y., HSLA Çeliğinin Delinmesinde Kesme Parametrelerinin Çap Değişimi ve Çapak Yüksekliği Üzerindeki Etkilerinin Gri İlişkisel Analiz Yöntemiyle Araştırılması, Gazi University Journal of Science Part C: Design and Technology, 8(2), 320-334, 2020.
40. Palanikumar K., Rubio J. C., Abrao A. M., Correia A. E., Davim J. P., Influence of Drill Point Angle in High Speed Drilling of Glass Fiber Reinforced Plastics, Journal Composite Materials, 42(24), 2585–2597, 2008.