Küresel koordinatlarda ses dalga denklemlerinin Galerkin ağırlıklı artıklar yöntemi ve küresel harmonik fonksiyonlar yardımıyla analizi
Öz
Ses basınç düzeyinin tespiti, gürültülü ortamlarda çalışan bireyler için önemli bir etmendir. Ses, büyük miktarlarda meydana geldiğinde o ortamda çalışan bireylerin sağlığını ve çalışma güvenliğini tehdit etmektedir. Ses şiddetini ölçmek için periyodik basınç değişikliklerinin belirlenmesi gerektiğinden bu konuda çok sayıda matematiksel analiz ve deneysel araştırma yapılmıştır. Sesin şiddet ölçümlerinde ve sesin mesafelere bağlı dağılım, azalma ve maruziyet analizlerinde klasik logaritmik denklemler kullanılmaktadır. Bu çalışmada sesin periyodik basınç değerlerinin belirlenmesinde daha önce literatürde gözlemlenmemiş olan küresel koordinatlardaki ses dalga denklemlerinin çözümü için Galerkin Ağırlıklı Artıklar Yöntemi (GAAY) ve son yıllarda ses problemlerinden sıklıkla kullanılmaya başlamış olan Küresel Harmonik Fonksiyonlar kullanılmıştır. Yakın alanda ses basıncı seviyelerinin tespitinde yönelme katsayısı ve küresel harmonik fonksiyonlara dayanarak Kritik Mesafe Eşiği r_kri tanımlanmış ve GAAY’dan elde edilen verilerle birleştirilmiştir. Bu sayede elde edilen sayısal ses basıncı değerlerinin klasik logaritmik yaklaşımda kullanılan değerlere oldukça yakın olduğu tespit edilmiş ve bu sayısal veriler için yapılan logaritmik tutarlılık analizi sonucunda klasik logaritmik desibel denklemlerinden elde edilen verilerle yüksek oranda uygunluğu büyük oranda belirlenmiştir. Sonuç olarak hem akustik (ses) bilimine hem de iş sağlığı ve güvenliği bilimine farklı yarı analitik matematiksel çözüm yöntemleri kullanılarak alışılanın dışında matematiksel bir bakış açısı getirilmesi hedeflenmiş ve sayısal verilerle bu bilimsel yaklaşım desteklenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Federal Unıversıty of Technology, Akure, Nigeria. Basıc Concepts in Archıtectural Acoustıcs Envıronmental Control (Acoustıcs and Noıse Control) Lecture Notes, https://www.slideserve.com/kalin/basic-concepts-in-architectural-acoustics-environmental-control-iii-acoustics-and-noise-control.Yayın tarihi Temmuz 26, 2014. Erişim tarihi Ağustos 31, 2022.
- 2. Skudrzyk E., The Foundations of Acoustics, New York: Springer Press. ISBN: 978-3-7091-8255-0, 1971.
- 3. Muller G., Moser M., Handbook of Engineering Acoustics, München & Berlin: Springer Press. ISBN: 978-3-540-69460-1(Translation of the German Standard Book), 2013.
- 4. Williams E.G., Fourier Acoustics: Sound Radiation and Nearfield Acoustical Holography. London: Academic Press, The Journal of the Acoustical Society of America, Published Online, September 2000.
- 5. Eversman W., Vo P. T., A Method of Weighted Residuals with Trigonometric Basis Functıons for Sound Transmıssıon in Circular Ducts, Journal of Sound and Vibration 56 (2), 243-250, 1978.
- 6. Eversman W., Cook E. L., and Beckemeyer R. J., A Method of Weighted Residuals for the Investigation of Sound Transmission in Non-Uniform Ducts Without Flow. Journal of Sound and Vibration 38, 105-123, 1974.
- 7. Eversman W., A multimodal solution for the transmission of sound in non-uniform ducts., American Institute of Aeronautics and Astronautics Paper 76-497, 1976.
- 8. Eversman W., Computation of axial and transverse wave numbers for uniform two-dimensional ducts with flow using a numerical integration scheme., Journal of Sound and Vibration 41, 252-255, 1975.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
20 Ekim 2023
Yayımlanma Tarihi
30 Kasım 2023
Gönderilme Tarihi
6 Eylül 2022
Kabul Tarihi
15 Mayıs 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 39 Sayı: 2
APA
Karasoy, T., & Yağımlı, M. (2023). Küresel koordinatlarda ses dalga denklemlerinin Galerkin ağırlıklı artıklar yöntemi ve küresel harmonik fonksiyonlar yardımıyla analizi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 39(2), 933-942. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1171452
AMA
1.Karasoy T, Yağımlı M. Küresel koordinatlarda ses dalga denklemlerinin Galerkin ağırlıklı artıklar yöntemi ve küresel harmonik fonksiyonlar yardımıyla analizi. GUMMFD. 2023;39(2):933-942. doi:10.17341/gazimmfd.1171452
Chicago
Karasoy, Taner, ve Mustafa Yağımlı. 2023. “Küresel koordinatlarda ses dalga denklemlerinin Galerkin ağırlıklı artıklar yöntemi ve küresel harmonik fonksiyonlar yardımıyla analizi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 39 (2): 933-42. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1171452.
EndNote
Karasoy T, Yağımlı M (01 Kasım 2023) Küresel koordinatlarda ses dalga denklemlerinin Galerkin ağırlıklı artıklar yöntemi ve küresel harmonik fonksiyonlar yardımıyla analizi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 39 2 933–942.
IEEE
[1]T. Karasoy ve M. Yağımlı, “Küresel koordinatlarda ses dalga denklemlerinin Galerkin ağırlıklı artıklar yöntemi ve küresel harmonik fonksiyonlar yardımıyla analizi”, GUMMFD, c. 39, sy 2, ss. 933–942, Kas. 2023, doi: 10.17341/gazimmfd.1171452.
ISNAD
Karasoy, Taner - Yağımlı, Mustafa. “Küresel koordinatlarda ses dalga denklemlerinin Galerkin ağırlıklı artıklar yöntemi ve küresel harmonik fonksiyonlar yardımıyla analizi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 39/2 (01 Kasım 2023): 933-942. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1171452.
JAMA
1.Karasoy T, Yağımlı M. Küresel koordinatlarda ses dalga denklemlerinin Galerkin ağırlıklı artıklar yöntemi ve küresel harmonik fonksiyonlar yardımıyla analizi. GUMMFD. 2023;39:933–942.
MLA
Karasoy, Taner, ve Mustafa Yağımlı. “Küresel koordinatlarda ses dalga denklemlerinin Galerkin ağırlıklı artıklar yöntemi ve küresel harmonik fonksiyonlar yardımıyla analizi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 39, sy 2, Kasım 2023, ss. 933-42, doi:10.17341/gazimmfd.1171452.
Vancouver
1.Taner Karasoy, Mustafa Yağımlı. Küresel koordinatlarda ses dalga denklemlerinin Galerkin ağırlıklı artıklar yöntemi ve küresel harmonik fonksiyonlar yardımıyla analizi. GUMMFD. 01 Kasım 2023;39(2):933-42. doi:10.17341/gazimmfd.1171452