Araştırma Makalesi

Yeşil zaman pencereli ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemlerinin metasezgisel yöntemlerle çözümü

Cilt: 39 Sayı: 2 30 Kasım 2023
PDF İndir
TR EN

Yeşil zaman pencereli ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemlerinin metasezgisel yöntemlerle çözümü

Öz

Araç rotalama problemi, merkezi bir depodan farklı koordinatlarda yer alan müşterilere belirli kapasiteye sahip araçlarla yapılacak dağıtım için en kısa dağıtım rotasının belirlendiği bütünleşik bir optimizasyon problemidir. Artan çevresel duyarlılık ve problemin gerçek hayata daha uygun hale getirilmesi için zaman, eş zamanlı toplama ve dağıtım, rota uzunluğu, çoklu depo, teslimat bölme, yakıt tüketimi ve karbon emisyonu gibi kısıtlar probleme eklenerek yeni varyantlar ortaya konmuştur. Bu çalışmada, çevresel duyarlılığın ön plana çıktığı yeşil araç rotalama problemi, zaman pencereli ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemleri bütünleşik olarak ele alınmaktadır. Bu noktada, toplama ve dağıtım talepleri, siparişlerin teslim zamanları ve dağıtım esnasında sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için çevresel faktörler de önemli bir etken olarak göz önüne alınmıştır. Çalışma kapsamında Yeşil Zaman Pencereli ve Eş Zamanlı Topla Dağıt Araç Rotalama Problemi (YZPETDARP) için yeni karma tamsayılı doğrusal olmayan matematiksel model oluşturulmuş, belirli şartlar altında model doğrusallaştırılarak farklı yöntemler ile çözüm aranmıştır. YZPETPARP’nin çözümü için metasezgisel arama algoritmaları olan Genetik Algoritma (GA) ve Ağırlıklı Süperpozisyon Çekim Algoritması (ASÇA) önerilmiş, literatürdeki ilgili veriler entegre edilerek test verileri oluşturulmuştur. Deneysel çalışmalar sonucunda çözüm uygunluk değeri ve çözüm süresi bakımından GA ile daha iyi sonuçlara ulaşılmış, or-opt sezgiseli ile entegre edilen ASÇA ise GA ile elde edilen sonuçlara yakın ve tatmin edici sonuçlar vermiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Li, J., Wang, D., Zhang, J., Heterogeneous fixed fleet vehicle routing problem based on fuel and carbon emissions, J. Clean. Prod., 201, 896-908, 2018.
  2. [2] Karagul, K., Sahin, Y., Aydemir, E., Oral, A. A simulated annealing algorithm based solution method for a green vehicle routing problem with fuel consumption, Lean and Green Supply Chain Management. International Series in Operations Research & Management Science, Springer, Cilt 273, Editör: Paksoy, T., Weber, GW., Huber, S., Springer Nature Switzerland, Cham, Switzerland, 161-187, 2019.
  3. [3] Zhou, Y., Sheu, J.B., Wang, J., Robustness assessment of urban road network with consideration of multiple hazard events, Risk Anal., 37 (3), 1477–1494, 2017.
  4. [4] Zhang, W., Gajpal, Y., Appadoo, S., Wei, Q., Multi-depot green vehicle routing problem to minimize carbon emissions. Sustainability, 12(8), 3500, 2020.
  5. [5] Tokat, S., Karagul, K., Sahin, Y., Aydemir, E., Fuzzy c-means clustering-based key performance indicator design for warehouse loading operations, J. King Saud Univ. - Comput. Inf. Sci., 34(8), 6377-6384, 2022.
  6. [6] Waters, D., Logistics: An Introduction to Supply Chain Management, Palgrave Macmillan, Basingstoke, England, 2003.
  7. [7] Kay, M. G., Karagul, K., Şahin, Y., Gunduz, G., Minimizing Total Logistics Cost for Long-Haul Multi-Stop Truck Transportation. Transp. Res. Rec., 2676(2), 367-378, 2022.
  8. [8] Dayıoğlu, E. G., Karagül, K., Şahin, Y., Kay, M. G. (2020). Route planning methods for a modular warehouse system, Int. J. Optim. Control: Theor. Appl., 10(1), 17-25, 2020.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

18 Ekim 2023

Yayımlanma Tarihi

30 Kasım 2023

Gönderilme Tarihi

29 Eylül 2022

Kabul Tarihi

18 Nisan 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 39 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Boz, E., Çalık, A., & Şahin, Y. (2023). Yeşil zaman pencereli ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemlerinin metasezgisel yöntemlerle çözümü. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 39(2), 757-770. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1180965
AMA
1.Boz E, Çalık A, Şahin Y. Yeşil zaman pencereli ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemlerinin metasezgisel yöntemlerle çözümü. GUMMFD. 2023;39(2):757-770. doi:10.17341/gazimmfd.1180965
Chicago
Boz, Esra, Ahmet Çalık, ve Yusuf Şahin. 2023. “Yeşil zaman pencereli ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemlerinin metasezgisel yöntemlerle çözümü”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 39 (2): 757-70. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1180965.
EndNote
Boz E, Çalık A, Şahin Y (01 Kasım 2023) Yeşil zaman pencereli ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemlerinin metasezgisel yöntemlerle çözümü. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 39 2 757–770.
IEEE
[1]E. Boz, A. Çalık, ve Y. Şahin, “Yeşil zaman pencereli ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemlerinin metasezgisel yöntemlerle çözümü”, GUMMFD, c. 39, sy 2, ss. 757–770, Kas. 2023, doi: 10.17341/gazimmfd.1180965.
ISNAD
Boz, Esra - Çalık, Ahmet - Şahin, Yusuf. “Yeşil zaman pencereli ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemlerinin metasezgisel yöntemlerle çözümü”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 39/2 (01 Kasım 2023): 757-770. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1180965.
JAMA
1.Boz E, Çalık A, Şahin Y. Yeşil zaman pencereli ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemlerinin metasezgisel yöntemlerle çözümü. GUMMFD. 2023;39:757–770.
MLA
Boz, Esra, vd. “Yeşil zaman pencereli ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemlerinin metasezgisel yöntemlerle çözümü”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 39, sy 2, Kasım 2023, ss. 757-70, doi:10.17341/gazimmfd.1180965.
Vancouver
1.Esra Boz, Ahmet Çalık, Yusuf Şahin. Yeşil zaman pencereli ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemlerinin metasezgisel yöntemlerle çözümü. GUMMFD. 01 Kasım 2023;39(2):757-70. doi:10.17341/gazimmfd.1180965

Cited By