TR
EN
T5 ve T6 ısıl işlemlerinin Zn-40Al-2Cu-0,1Sr alaşımının yapısal, mekanik ve tribolojik özelliklerine etkilerinin incelenmesi
Öz
Bu çalışmada T5 ve T6 ısıl işlemlerinin Zn-40Al-2Cu-0,1Sr alaşımının yapısal, mekanik ve tribolojik özelliklerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla gerekli sayıda külçe kokil kalıba döküm yöntemiyle üretildi. Üretilen alaşımın yapı ve özellikleri uygun deneysel yöntemlerle araştırıldı. Söz konusu alaşımının dökülmüş durumdaki mikroyapısının α dendritleri ile dendritler arası bölgelerde yer alan ötektoid dönüşüm ürünü α+η, bakırca zengin ε (CuZn4) ve μ(SrZnx) fazlarından oluştuğu gözlendi. Uygulanan T5 ısıl işleminin bu alaşımın dendritik yapısında belirgin bir değişime yol açmadığı, T6 ısıl işleminin ise bu yapıyı önemli ölçüde değiştirdiği gözlendi. T5 ısıl işleminin incelenen alaşımın sertlik ve çekme dayanımını azaltırken kopma uzamasını az da olsa artırdığı belirlendi. T6 ısıl işleminin alaşımın sertlik ve çekme dayanımını artırdığı, kopma uzaması değerini ise azalttığı gözlemlendi. Yapılan değerlendirme sonucunda her iki ısıl işlemin de (T5 ve T6) söz konusu alaşımın aşınma direncini artırdığı belirlendi. Uygulanan ısıl işlemlerin alaşımın mekanik ve tribolojik özellikleri üzerindeki etkileri yapısal değişimlere dayandırılarak açıklandı.
Anahtar Kelimeler
- Zn-40Al-2Cu-0
- 1Sr alaşımı
- içyapı
- mekanik özellikler
- sürtünme
- aşınma
- Zn-40Al-2Cu-0.1Sr alloy
- microstructure
- mechanical properties
- friction
- wear
Destekleyen Kurum
RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ
Proje Numarası
FYL-2021-1245
Teşekkür
Bu çalışma Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimince Desteklenmiştir. Proje Numarası: FYL-2021-1245. İncelenen alaşımın dökümlerindeki katkısından dolayı Mak. Yük. Müh. Merve Çalış Özekinci’ye teşekkür ederiz.
Kaynakça
- 1. Goodwin F.E, Ponikvar A.L, Engineering properties of zinc alloys, International Lead Zinc Research Organization, 3rd ed., 148, 1989.
- 2. Gervais E., Barnhurst R.J, Loong C.A., An Analysis of Selected Properties of ZA Alloys. Jom, 37 (11), 43–47, 1985.
- 3. Skenazi A.F, Pelerin J., Coutsouradis D., Magnus B., Meeus M., Some recent developments in the improvement of the mechanical properties of zinc foundry alloys, Metall, 37 (9), 1983.
- 4. Delneuville P., Tribological behaviour of ZnAl alloys (ZA27) compared with bronze when used as a bearing material with high load and at very low speed, Wear, 105 (4), 283–292, 1985.
- 5. Savaşkan T., Hekimoğlu A.P., Effect of quench-ageing treatment on the microstructure and properties of Zn-15Al-3Cu alloy, Int. J. Mater. Res., 106 (5), 2015.
- 6. Savaşkan T., Aydıner A., Effects of silicon content on the mechanical and tribological properties of monotectoid-based zinc-aluminium-silicon alloys, Wear, 257 (3–4), 377-388, 2004.
- 7. Savaşkan T., Bican O., Effects of silicon content on the microstructural features and mechanical and sliding wear properties of Zn-40Al-2Cu-(0-5)Si alloys, Mater. Sci. Eng., A, 404 (1–2), 259-269, 2005.
- 8. Savaşkan T., Hekimoğlu A.P., Pürçek G., Effect of copper content on the mechanical and sliding wear properties of monotectoid-based zinc-aluminium-copper alloys, Tribol Int., 37 (1), 45-50, 2004.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
17 Mayıs 2024
Yayımlanma Tarihi
20 Mayıs 2024
Gönderilme Tarihi
10 Şubat 2023
Kabul Tarihi
26 Kasım 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 39 Sayı: 4
APA
Hekimoğlu, A. P., Hacıosmanoğlu, M., Tellioğlu, M., & Savaşkan, T. (2024). T5 ve T6 ısıl işlemlerinin Zn-40Al-2Cu-0,1Sr alaşımının yapısal, mekanik ve tribolojik özelliklerine etkilerinin incelenmesi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 39(4), 2187-2196. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1249792
AMA
1.Hekimoğlu AP, Hacıosmanoğlu M, Tellioğlu M, Savaşkan T. T5 ve T6 ısıl işlemlerinin Zn-40Al-2Cu-0,1Sr alaşımının yapısal, mekanik ve tribolojik özelliklerine etkilerinin incelenmesi. GUMMFD. 2024;39(4):2187-2196. doi:10.17341/gazimmfd.1249792
Chicago
Hekimoğlu, Ali Paşa, Murat Hacıosmanoğlu, Murat Tellioğlu, ve Temel Savaşkan. 2024. “T5 ve T6 ısıl işlemlerinin Zn-40Al-2Cu-0,1Sr alaşımının yapısal, mekanik ve tribolojik özelliklerine etkilerinin incelenmesi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 39 (4): 2187-96. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1249792.
EndNote
Hekimoğlu AP, Hacıosmanoğlu M, Tellioğlu M, Savaşkan T (01 Mayıs 2024) T5 ve T6 ısıl işlemlerinin Zn-40Al-2Cu-0,1Sr alaşımının yapısal, mekanik ve tribolojik özelliklerine etkilerinin incelenmesi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 39 4 2187–2196.
IEEE
[1]A. P. Hekimoğlu, M. Hacıosmanoğlu, M. Tellioğlu, ve T. Savaşkan, “T5 ve T6 ısıl işlemlerinin Zn-40Al-2Cu-0,1Sr alaşımının yapısal, mekanik ve tribolojik özelliklerine etkilerinin incelenmesi”, GUMMFD, c. 39, sy 4, ss. 2187–2196, May. 2024, doi: 10.17341/gazimmfd.1249792.
ISNAD
Hekimoğlu, Ali Paşa - Hacıosmanoğlu, Murat - Tellioğlu, Murat - Savaşkan, Temel. “T5 ve T6 ısıl işlemlerinin Zn-40Al-2Cu-0,1Sr alaşımının yapısal, mekanik ve tribolojik özelliklerine etkilerinin incelenmesi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 39/4 (01 Mayıs 2024): 2187-2196. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1249792.
JAMA
1.Hekimoğlu AP, Hacıosmanoğlu M, Tellioğlu M, Savaşkan T. T5 ve T6 ısıl işlemlerinin Zn-40Al-2Cu-0,1Sr alaşımının yapısal, mekanik ve tribolojik özelliklerine etkilerinin incelenmesi. GUMMFD. 2024;39:2187–2196.
MLA
Hekimoğlu, Ali Paşa, vd. “T5 ve T6 ısıl işlemlerinin Zn-40Al-2Cu-0,1Sr alaşımının yapısal, mekanik ve tribolojik özelliklerine etkilerinin incelenmesi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 39, sy 4, Mayıs 2024, ss. 2187-96, doi:10.17341/gazimmfd.1249792.
Vancouver
1.Ali Paşa Hekimoğlu, Murat Hacıosmanoğlu, Murat Tellioğlu, Temel Savaşkan. T5 ve T6 ısıl işlemlerinin Zn-40Al-2Cu-0,1Sr alaşımının yapısal, mekanik ve tribolojik özelliklerine etkilerinin incelenmesi. GUMMFD. 01 Mayıs 2024;39(4):2187-96. doi:10.17341/gazimmfd.1249792