Boru hatlarında çizge evrişimsel ağlar yöntemi (GCN) ile arıza tespiti
Öz
Boru hatları petrol ve doğalgaz gibi enerji kaynaklarının taşınmasından, su kaynaklarının iletilmesi ve dağıtılmasına kadar çok geniş bir alanda kullanım alanına sahiptir. Boru hatlarından sızan petrol ve gaz akışkanları çevreye ciddi zararlar vermektedir. Boru hatlarındaki arızaların doğru bir şekilde tespit edilmesi, ekonomik kayıpların etkilerinden kaçınmak ve çevreyi korumak için önemlidir. Bu çalışmada su akışkanına sahip boru hatları çizgeler (graf) ile temsil edilmiştir. Boru hatlarında sızıntı ve tıkanma durumlarının tespiti için çizge temelli makine öğrenmesi algoritması GCN kullanılmıştır. Deneysel yöntemler kullanılarak GCN algoritması için gerekli olan veriler (basınç verileri), beş farklı senaryo oluşturularak toplanmış ve iki adet veri seti oluşturulmuştur. GCN algoritmasından elde edilen arıza tespit performans değeri diğer çizge makine öğrenmesi algoritmaları; RGCN, HinSAGE ve GraphSAGE ’nin performansları ile karşılaştırılmıştır. Bu çalışmada GCN modelinin performansı diğer algoritmalara göre daha yüksek bulunmuştur. Literatür incelendiğinde makine öğrenmesi algoritmaları kullanılarak boru hatlarında arıza teşhisi için doğruluk oranları %78,51 ile %99 değerleri arasında tespit edilmiştir. Bu çalışmada, GCN, GraphSAGE, HinSAGE ve RGCN algoritmalarının sırasıyla %0,91, %0,90, %0,87, %0,89 doğruluk oranları ile boru hatlarında arıza tespiti yaptıkları bulgusuna varılmıştır. Çizge temelli algoritmaların performanslarının kıyaslanması için klasik makine öğrenmesi SVM modeli kullanılmıştır. Algoritmaların performansları literatür ile karşılaştırıldığında sonuçların literatür ortalamasının üstünde olduğu görülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Marmara Üniversitesi
Proje Numarası
FDK-2023-10459
Teşekkür
Bu çalışma, Marmara Üniversitesi tarafından FDK-2023-10459 numaralı bilimsel araştırma projesi ile desteklenmiştir. Çalışmanın deneysel aşamalarında Marmara Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi Mekatronik Mühendisliği Arıza Teşhis Laboratuvarında bulunan deney seti kullanılmıştır. Bu imkanları sağlayan Marmara Üniversitesine teşekkürü bir borç bilirim.
Kaynakça
- 1. Yang, L., et al., Detection of pipeline blockage using lab experiment and computational fluid dynamic simulation, Journal of Petroleum Science and Engineering 183, 106421, 2019.
- 2. Wang, W., et al., Experimental study on water pipeline leak using In Pipe acoustic signal analysis and artificial neural network prediction, Measurement 186, 110094, 2021.
- 3. Anfinsen, H., & Aamo, O. M., Leak detection, size estimation and localization in branched pipe flows, Automatica 140, 110213, 2022.
- 4. Shivananju, B. N., et al., Real time monitoring of petroleum leakage detection using etched fiber Bragg grating, International Conference on Optics in Precision Engineering and Nanotechnology (icOPEN2013) 8769, SPIE, 2013.
- 5. Meng, S., Li, Y., & Wang, X., A Simulation Study on the Dynamic Stability of a Fluid Conveying Pipe With a Constant Velocity Leakage, Journal of Pressure Vessel Technology 139 (4), 2017.
- 6. Zeng, W., et al., Linear phase detector for detecting multiple leaks in water pipes, Applied Acoustics 202, 109152, 2023.
- 7. Datta, S., & Sarkar, S., A review on different pipeline fault detection methods, Journal of Loss Prevention in the Process Industries 41, 97-106, 2016.
- 8. Liang, L., et al., Pipeline leakage test based on FBG pressure sensor, IOP Conference Series: Earth and Environmental Science 170 (2), 2018.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
1 Ağustos 2024
Yayımlanma Tarihi
16 Ağustos 2024
Gönderilme Tarihi
30 Mayıs 2023
Kabul Tarihi
14 Haziran 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 40 Sayı: 1
APA
Şahin, E., & Yüce, H. (2024). Boru hatlarında çizge evrişimsel ağlar yöntemi (GCN) ile arıza tespiti. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 40(1), 673-684. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1306916
AMA
1.Şahin E, Yüce H. Boru hatlarında çizge evrişimsel ağlar yöntemi (GCN) ile arıza tespiti. GUMMFD. 2024;40(1):673-684. doi:10.17341/gazimmfd.1306916
Chicago
Şahin, Ersin, ve Hüseyin Yüce. 2024. “Boru hatlarında çizge evrişimsel ağlar yöntemi (GCN) ile arıza tespiti”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 40 (1): 673-84. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1306916.
EndNote
Şahin E, Yüce H (01 Ağustos 2024) Boru hatlarında çizge evrişimsel ağlar yöntemi (GCN) ile arıza tespiti. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 40 1 673–684.
IEEE
[1]E. Şahin ve H. Yüce, “Boru hatlarında çizge evrişimsel ağlar yöntemi (GCN) ile arıza tespiti”, GUMMFD, c. 40, sy 1, ss. 673–684, Ağu. 2024, doi: 10.17341/gazimmfd.1306916.
ISNAD
Şahin, Ersin - Yüce, Hüseyin. “Boru hatlarında çizge evrişimsel ağlar yöntemi (GCN) ile arıza tespiti”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 40/1 (01 Ağustos 2024): 673-684. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1306916.
JAMA
1.Şahin E, Yüce H. Boru hatlarında çizge evrişimsel ağlar yöntemi (GCN) ile arıza tespiti. GUMMFD. 2024;40:673–684.
MLA
Şahin, Ersin, ve Hüseyin Yüce. “Boru hatlarında çizge evrişimsel ağlar yöntemi (GCN) ile arıza tespiti”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 40, sy 1, Ağustos 2024, ss. 673-84, doi:10.17341/gazimmfd.1306916.
Vancouver
1.Ersin Şahin, Hüseyin Yüce. Boru hatlarında çizge evrişimsel ağlar yöntemi (GCN) ile arıza tespiti. GUMMFD. 01 Ağustos 2024;40(1):673-84. doi:10.17341/gazimmfd.1306916
Cited By
Deep learning-based rotoscoping: a systematic review of methods and applications
Journal of Mechatronics and Artificial Intelligence in Engineering
https://doi.org/10.21595/jmai.2026.26653Predicting equipment utilization in agricultural tractors using field data and machine learning
Journal of Mechatronics and Artificial Intelligence in Engineering
https://doi.org/10.21595/jmai.2026.26673