TR
Otomotiv sektöründe nesnelerin interneti ve makine öğrenmesine dayalı bir yaklaşımla ısı transfer değerinin tahmini
Öz
Enerji tüketiminin hâkim olduğu hızla gelişen dünyada, yapay zekâ çözümleri ile tüketilecek enerjinin tahmini çalışmaları tüketiciler için hem enerji verimliliği hem de maliyet etkinliği için bir zorunluluk haline gelmiştir. Binalarda ya da tesislerde harcanan ısı enerjisi ise bu tüketimin önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Bu çalışmada nesnelerin interneti ve makine öğrenmesine dayalı bir yaklaşımla otomotiv sektöründe faaliyet gösteren bir fabrika binası için ısı transfer değerleri tahmin edilmiştir. Çalışmada, IoT yazılımı ve makine öğrenimi modellerinin bir kombinasyonu kullanılarak gerçek bir endüstriyel sisteme uygulanmıştır. Hem gerçek bir endüstriyel sistem üzerinde çalışan hem de iki farklı endüstri 4.0 konusu bütünleşmiş bir şekilde kullanılması çalışmanın özgün yanıdır. Bu çalışmanın önemi, birçok binaya ve tek bir ısıtma merkezine sahip işletme ya da tesislerde ısıtma merkezinden binalara gönderilecek ısının önceden tahmin etmektir. Bu çalışmada, otomotiv endüstrisindeki bir fabrikanın seçilen pilot tesisi için gerekli olan ısıyı tahmin etmek amacıyla mevcut sıcaklık verilerinden yeni değişkenler üreterek genişletilmiş veri seti ile makine öğrenmesi tabanlı regresyon modelleri geliştirilmiştir. Geliştirilen model ile sıcaklık regülasyonu (hedef sıcaklığa ulaşmak ve sürdürmek) yapılarak, tesisin ısıtma sürecindeki ısı kayıpları, dış ortam koşullarındaki değişiklikler, ortamın aşırı ısınması ya da soğuması, gönderilen ısının bir süre sonra etkisinin kaybetmesi gibi birçok olumsuz faktörün etkisi ve ısı kayıpları önlenerek maliyetler azaltılmıştır. Lineer Regresyon, Rastgele Orman Regresyon, Polinom Regresyon, Karar Ağacı Regresyon, Destek Vektör Regresyon, Ekstra Ağaç Regresyon, Adaboost Regresyon, Gradient Boosting Regresyon, Oylama Regresyon ve Yapay Sinir Ağı algoritmaları kullanılarak üretim tesislerinde ıs tahmininin yapılmıştır. Bu algoritmalar arasında en yüksek tahminleme gücüne sahip olan Doğrusal Regresyon modeli, çalışmanın bir sonraki adımı olan fabrikanın canlı ısıtma sistemi olan SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition) sistemine entegre edilmiş ve gerçek zamanlı olarak test edilmiştir. Çalışmanın sonuçları, önerilen yaklaşımın ısıtma sisteminden kaynaklanan maliyetleri indirdiği ve çalışan memnuniyetini arttırdığı tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Proje Numarası
119C064
Kaynakça
- 1. Türkiye Cumhuriyeti Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. Sektörlere Göre Nihai Enerji Tüketimi. https://cevreselgostergeler.csb.gov.tr/sektorlere-gore-nihai-enerji-tuketimi-i-85804# . Yayın tarihi 2023. Erişim Tarihi Mayıs 24, 2024.
- 2. Yılmazoğlu, M. Z., & Durmaz, A., Fabrikalarda Enerji Ekonomisi için Absorpsiyonlu Sistemlerin ve Parabolik Oluk Tip Güneş Kollektörlerinin Kullanılması, 9. International Combustion Symposium, Kırıkkale, 393-401, 2006.
- 3. Langroudi, P. P., & Weidlich, I., Applicable Predictive Maintenance Diagnosis Methods in Service-Life Prediction of District Heating Pipes, Environmental & Climate Technologies, 24 (2), 2020.
- 4. Olu-Ajayi, R., Alaka, H., Sulaimon, I., Sunmola, F., & Ajayi, S., Building energy consumption prediction for residential buildings using deep learning and other machine learning techniques, Journal of Building Engineering, 45, 103406, 2022.
- 5. Pavelčík, V., & Kuba, E., Application of basic machine learning algorithms in railway brake disc temperature prediction, Transportation Research Procedia, 55, 715-722, 2021.
- 6. Bhowmik, R., Sihn, S., Pachter, R., & Vernon, J. P., Prediction of the specific heat of polymers from experimental data and machine learning methods, Polymer, 220, 123558, 2021.
- 7. Liu, B., Vu-Bac, N., & Rabczuk, T., A stochastic multiscale method for the prediction of the thermal conductivity of Polymer nanocomposites through hybrid machine learning algorithms, Composite Structures, 273, 114269, 2021.
- 8. Swartz, B., Wu, L., Zhou, Q., & Hao, Q., Machine learning predictions of critical heat fluxes for pillar-modified surfaces, International Journal of Heat and Mass Transfer, 180, 121744, 2021.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İmalat Yönetimi, Teknoloji Yönetimi ve İş Modelleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
6 Kasım 2024
Yayımlanma Tarihi
3 Şubat 2025
Gönderilme Tarihi
25 Ocak 2024
Kabul Tarihi
4 Ağustos 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 40 Sayı: 2
APA
Nalkıran, M., & Altuntaş, S. (2025). Otomotiv sektöründe nesnelerin interneti ve makine öğrenmesine dayalı bir yaklaşımla ısı transfer değerinin tahmini. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 40(2), 937-950. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1406869
AMA
1.Nalkıran M, Altuntaş S. Otomotiv sektöründe nesnelerin interneti ve makine öğrenmesine dayalı bir yaklaşımla ısı transfer değerinin tahmini. GUMMFD. 2025;40(2):937-950. doi:10.17341/gazimmfd.1406869
Chicago
Nalkıran, Makbule, ve Serkan Altuntaş. 2025. “Otomotiv sektöründe nesnelerin interneti ve makine öğrenmesine dayalı bir yaklaşımla ısı transfer değerinin tahmini”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 40 (2): 937-50. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1406869.
EndNote
Nalkıran M, Altuntaş S (01 Şubat 2025) Otomotiv sektöründe nesnelerin interneti ve makine öğrenmesine dayalı bir yaklaşımla ısı transfer değerinin tahmini. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 40 2 937–950.
IEEE
[1]M. Nalkıran ve S. Altuntaş, “Otomotiv sektöründe nesnelerin interneti ve makine öğrenmesine dayalı bir yaklaşımla ısı transfer değerinin tahmini”, GUMMFD, c. 40, sy 2, ss. 937–950, Şub. 2025, doi: 10.17341/gazimmfd.1406869.
ISNAD
Nalkıran, Makbule - Altuntaş, Serkan. “Otomotiv sektöründe nesnelerin interneti ve makine öğrenmesine dayalı bir yaklaşımla ısı transfer değerinin tahmini”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 40/2 (01 Şubat 2025): 937-950. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1406869.
JAMA
1.Nalkıran M, Altuntaş S. Otomotiv sektöründe nesnelerin interneti ve makine öğrenmesine dayalı bir yaklaşımla ısı transfer değerinin tahmini. GUMMFD. 2025;40:937–950.
MLA
Nalkıran, Makbule, ve Serkan Altuntaş. “Otomotiv sektöründe nesnelerin interneti ve makine öğrenmesine dayalı bir yaklaşımla ısı transfer değerinin tahmini”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 40, sy 2, Şubat 2025, ss. 937-50, doi:10.17341/gazimmfd.1406869.
Vancouver
1.Makbule Nalkıran, Serkan Altuntaş. Otomotiv sektöründe nesnelerin interneti ve makine öğrenmesine dayalı bir yaklaşımla ısı transfer değerinin tahmini. GUMMFD. 01 Şubat 2025;40(2):937-50. doi:10.17341/gazimmfd.1406869
Cited By
POLİNOM REGRESYON KONTROLLÜ GERİLİM KİPLİ FLYBACK DÖNÜŞTÜRÜCÜ
Uludağ University Journal of The Faculty of Engineering
https://doi.org/10.17482/uumfd.1587544Predictive modeling of satellite antenna temperature sensors using artificial neural network
Journal of Thermal Analysis and Calorimetry
https://doi.org/10.1007/s10973-025-14684-wTransformatör modelleri ile zaman serisi analizi tabanlı toprak sıcaklığı tahmini
Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1662870