Araştırma Makalesi

Yanıt yüzeyi yöntemi ile üniversite binasında enerji tüketimini optimize etmek için kullanıcı yoğunluğunun yön etkisiyle birlikte analiz edilmesi

Cilt: 40 Sayı: 2 3 Şubat 2025
PDF İndir
TR EN

Yanıt yüzeyi yöntemi ile üniversite binasında enerji tüketimini optimize etmek için kullanıcı yoğunluğunun yön etkisiyle birlikte analiz edilmesi

Öz

Üniversite binaları, genellikle enerji tüketimi yüksek olan binalardır. Bu nedenle üniversite binaları enerji tasarrufunu sağlamak ve karbon salımını azaltmada önemli bir rol oynar. Son yıllarda öğrenci ve üniversite binası sayısında önemli artışlar görülür. Bu artış, mekânların etkin kullanımının önemini arttırmaktadır. Çoğunlukla üniversite binaları mekân yerleşimleri ve doluluk oranlarına dikkat edilmeden ısıtma ve soğutması yapılmaktadır. Farklı yönlere bakan sınıflardaki optimum doluluk oranları ile bina enerji verimliliğini iyileştirmeyi amaçlayan bu çalışmada, hesaplamalı simülasyon ve çok amaçlı optimizasyonu bütünleştiren RSM yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışmada, bina simülasyonu için öncelikle bina doluluk oranları hesaplanmış ve hesaplamalar doğrultusunda çok amaçlı optimizasyon için tasarım çözümleri üretilmiştir. Farklı dönemlerde enerji tüketimlerine ait arzu edilebilirliğin yüksek olduğu optimum çözümlere ait doluluk oranları aynı döneme ait sabah ve öğleden sonraki periyotlarda farklılık göstermesi en dikkat çekici bulgulardandır. Optimum çözümler ile ısıtma tüketiminde yaklaşık %2, soğutma tüketiminde ise %9,3 oranında enerji tasarrufu sağlanmıştır. Ayrıca ısıtma amaçlı enerji tüketimi için en etkili parametre kuzey yönlü doluluk oranı iken soğutma amaçlı enerji tüketimi için en etkili parametrenin batı yönlü doluluk oranı olmuştur. Doğu yönlü doluluk oranının ise en az etkili parametre olduğu bulunmuştur. Bu çalışma, eğitim binalarında enerji tasarrufu için mekân kullanımı ve yerleşimi konusunda yapılacak gelecekteki araştırmalara yeni bir bakış sunmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. EnerData. World Energy Climate Statistics-Year Book 2023. https://yearbook.enerdata.net/total-energy/world consumption-statistics.html. Erişim tarihi Şubat 4, 2024.
  2. 2. United Nations Environment Programme, 2022 Global Status Report for Buildings and Construction: Towards a Zero emission, Efficient and Resilient Buildings and Construction Sector, 2022.
  3. 3. Yılmaz Y., Koçlar Oral G., An approach for cost and energy efficient retrofitting of a lower secondary school building, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 34 (1), 393-407, 2019.
  4. 4. Gul M. S., Patidar S., Understanding the energy consumption and occupancy of a multi-purpose academic building, Energy Build, 87, 155–165, 2015.
  5. 5. Sun Y., Luo X., Liu X., Optimization of a university timetable considering building energy efficiency: An approach based on the building controls virtual test bed platform using a genetic algorithm, Journal of Building Engineering, 35, 2021.
  6. 6. Liu Q., Ren J., Research on the building energy efficiency design strategy of Chinese universities based on green performance analysis, Energy Build, 224.
  7. 7. Chung M. H., Rhee E. K., Potential opportunities for energy conservation in existing buildings on university campus: A field survey in Korea, Energy Build, 78, 176–182, 2014.
  8. 8. Robinson O., Kemp S., Williams I., Carbon management at universities: A reality check, in Journal of Cleaner Production, 109–118, 2015.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sürdürülebilir Mimari, Mimarlık (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

19 Kasım 2024

Yayımlanma Tarihi

3 Şubat 2025

Gönderilme Tarihi

20 Mart 2024

Kabul Tarihi

15 Eylül 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 40 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Özlük, R., & Yıldız, Y. (2025). Yanıt yüzeyi yöntemi ile üniversite binasında enerji tüketimini optimize etmek için kullanıcı yoğunluğunun yön etkisiyle birlikte analiz edilmesi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 40(2), 1059-1072. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1455889
AMA
1.Özlük R, Yıldız Y. Yanıt yüzeyi yöntemi ile üniversite binasında enerji tüketimini optimize etmek için kullanıcı yoğunluğunun yön etkisiyle birlikte analiz edilmesi. GUMMFD. 2025;40(2):1059-1072. doi:10.17341/gazimmfd.1455889
Chicago
Özlük, Resul, ve Yusuf Yıldız. 2025. “Yanıt yüzeyi yöntemi ile üniversite binasında enerji tüketimini optimize etmek için kullanıcı yoğunluğunun yön etkisiyle birlikte analiz edilmesi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 40 (2): 1059-72. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1455889.
EndNote
Özlük R, Yıldız Y (01 Şubat 2025) Yanıt yüzeyi yöntemi ile üniversite binasında enerji tüketimini optimize etmek için kullanıcı yoğunluğunun yön etkisiyle birlikte analiz edilmesi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 40 2 1059–1072.
IEEE
[1]R. Özlük ve Y. Yıldız, “Yanıt yüzeyi yöntemi ile üniversite binasında enerji tüketimini optimize etmek için kullanıcı yoğunluğunun yön etkisiyle birlikte analiz edilmesi”, GUMMFD, c. 40, sy 2, ss. 1059–1072, Şub. 2025, doi: 10.17341/gazimmfd.1455889.
ISNAD
Özlük, Resul - Yıldız, Yusuf. “Yanıt yüzeyi yöntemi ile üniversite binasında enerji tüketimini optimize etmek için kullanıcı yoğunluğunun yön etkisiyle birlikte analiz edilmesi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 40/2 (01 Şubat 2025): 1059-1072. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1455889.
JAMA
1.Özlük R, Yıldız Y. Yanıt yüzeyi yöntemi ile üniversite binasında enerji tüketimini optimize etmek için kullanıcı yoğunluğunun yön etkisiyle birlikte analiz edilmesi. GUMMFD. 2025;40:1059–1072.
MLA
Özlük, Resul, ve Yusuf Yıldız. “Yanıt yüzeyi yöntemi ile üniversite binasında enerji tüketimini optimize etmek için kullanıcı yoğunluğunun yön etkisiyle birlikte analiz edilmesi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 40, sy 2, Şubat 2025, ss. 1059-72, doi:10.17341/gazimmfd.1455889.
Vancouver
1.Resul Özlük, Yusuf Yıldız. Yanıt yüzeyi yöntemi ile üniversite binasında enerji tüketimini optimize etmek için kullanıcı yoğunluğunun yön etkisiyle birlikte analiz edilmesi. GUMMFD. 01 Şubat 2025;40(2):1059-72. doi:10.17341/gazimmfd.1455889