Araştırma Makalesi

Türkiye’deki tip cami projelerinin derece gün bölgelerine göre iç mekân hava sıcaklığı ve enerji tüketimi açısından değerlendirilmesi: Faz değiştirici malzeme kullanılarak iyileştirme önerisi

Cilt: 40 Sayı: 4 31 Aralık 2025
PDF İndir
TR

Türkiye’deki tip cami projelerinin derece gün bölgelerine göre iç mekân hava sıcaklığı ve enerji tüketimi açısından değerlendirilmesi: Faz değiştirici malzeme kullanılarak iyileştirme önerisi

Öz

Bu çalışmada Türkiye’de bulunan altı farklı iklim bölgesinde yer alan camilerin iç mekân sıcaklık ve enerji tüketimi analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışmada her bir iklim bölgesinde bulunan caminin güney duvarına 5 cm kalınlığında faz değiştirici malzeme (FDM) eklenmiştir. Çalışmada modelleme Revit programı ile yapıldıktan sonra OpenStudio arayüzü kullanılarak model EnergyPlus programına aktarılmıştır. EnergyPlus programında FDM’li ve FDM’siz sıcaklıklar her iklim bölgesi için farklı şekilde yıl içerisinde en sıcak beş gün ve en soğuk beş gündeki namaz vakitleri esas alınarak simüle edilmiştir. Simülasyon sonucu FDM malzemesinin ısı depolama ve ısıyı iç mekâna yayma değerleri sayısal bir model ile doğrulanarak CFD analizleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre FDM malzemesinin tüm iklim bölgelerinde iç mekân sıcaklıklarında denge sağladığı ve enerji tüketimini azalttığı gözlemlenmiştir. Yaz döneminde 1 ve 2. derece gün bölgelerinde daha verimli olan sistemin, kış mevsiminde ise 4 ve 6. derece gün bölgelerinde daha verimli olduğu saptanmıştır. Ayrıca CFD analizleri irdelendiğinde ise ısı yayılımının 1.derece gün bölgesinde daha verimli olduğu görülmektedir. Bu çalışma iç mekân hava sıcaklığı ve enerji verimliliğini iyileştirmek amacıyla FDM malzemesinin duvar yüzeyine entegre bir şekilde kullanılabileceğini ortaya koymaktadır. Özellikle cami gibi ısıl konforun dengesiz olabileceği yapılara yönelik uygulanabilir çözümler sunması açısından önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Global Status Report for Buildings and Construction. ISBN: 978-92-807-4131-5, 2022.
  2. 2. Karagöl, T., Kavaz, İ. Dünyada ve Türkiye’de Yenilenebilir Enerji. SETA, analiz dergisi, 4 (197), 5-32, 2017.
  3. 3. International Energy Agency. 2017, IEA statistics: World energy balances overview 2017.
  4. 4. Abdullah, F. H., Majid, N. H. A., Othman, R. Defining Issue of Thermal Comfort Control Through Urban Mosque Façade Design, Procedia-social and behavioral sciences, 234, 416-423, 2016.
  5. 5. Azmi, N. A., Arıcı, M., Baharun, A. A Review on The Factors İnfluencing Energy Efficiency of Mosque Buildings, Journal of cleaner production, 292, 126010, 2021.
  6. 6. Kahera, A., Abdulmalik, L., Anz, C. Design Criteria for Mosques and Islamic Centres. Routledge, 2009.
  7. 7. Harsritanto, B. I. R., Nugroho, S., Dewanta, F., Prabowo, A. R. Mosque Design Strategy For Energy and Water Saving, Open engineering, 11 (1), 723-733, 2021.
  8. 8. Azmi, N. A., Kandar, M. Z. Factors Contributing in the Design of Environmentally Sustainable Mosques, Journal of building engineering, 23, 27-37, 2019.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mimarlıkta Malzeme ve Teknoloji, Sürdürülebilir Mimari, Mimari Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

3 Kasım 2025

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

12 Aralık 2024

Kabul Tarihi

13 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 40 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Yetiş, C. (2025). Türkiye’deki tip cami projelerinin derece gün bölgelerine göre iç mekân hava sıcaklığı ve enerji tüketimi açısından değerlendirilmesi: Faz değiştirici malzeme kullanılarak iyileştirme önerisi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 40(4), 2143-2160. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1600452
AMA
1.Yetiş C. Türkiye’deki tip cami projelerinin derece gün bölgelerine göre iç mekân hava sıcaklığı ve enerji tüketimi açısından değerlendirilmesi: Faz değiştirici malzeme kullanılarak iyileştirme önerisi. GUMMFD. 2025;40(4):2143-2160. doi:10.17341/gazimmfd.1600452
Chicago
Yetiş, Caner. 2025. “Türkiye’deki tip cami projelerinin derece gün bölgelerine göre iç mekân hava sıcaklığı ve enerji tüketimi açısından değerlendirilmesi: Faz değiştirici malzeme kullanılarak iyileştirme önerisi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 40 (4): 2143-60. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1600452.
EndNote
Yetiş C (01 Aralık 2025) Türkiye’deki tip cami projelerinin derece gün bölgelerine göre iç mekân hava sıcaklığı ve enerji tüketimi açısından değerlendirilmesi: Faz değiştirici malzeme kullanılarak iyileştirme önerisi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 40 4 2143–2160.
IEEE
[1]C. Yetiş, “Türkiye’deki tip cami projelerinin derece gün bölgelerine göre iç mekân hava sıcaklığı ve enerji tüketimi açısından değerlendirilmesi: Faz değiştirici malzeme kullanılarak iyileştirme önerisi”, GUMMFD, c. 40, sy 4, ss. 2143–2160, Ara. 2025, doi: 10.17341/gazimmfd.1600452.
ISNAD
Yetiş, Caner. “Türkiye’deki tip cami projelerinin derece gün bölgelerine göre iç mekân hava sıcaklığı ve enerji tüketimi açısından değerlendirilmesi: Faz değiştirici malzeme kullanılarak iyileştirme önerisi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 40/4 (01 Aralık 2025): 2143-2160. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1600452.
JAMA
1.Yetiş C. Türkiye’deki tip cami projelerinin derece gün bölgelerine göre iç mekân hava sıcaklığı ve enerji tüketimi açısından değerlendirilmesi: Faz değiştirici malzeme kullanılarak iyileştirme önerisi. GUMMFD. 2025;40:2143–2160.
MLA
Yetiş, Caner. “Türkiye’deki tip cami projelerinin derece gün bölgelerine göre iç mekân hava sıcaklığı ve enerji tüketimi açısından değerlendirilmesi: Faz değiştirici malzeme kullanılarak iyileştirme önerisi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 40, sy 4, Aralık 2025, ss. 2143-60, doi:10.17341/gazimmfd.1600452.
Vancouver
1.Caner Yetiş. Türkiye’deki tip cami projelerinin derece gün bölgelerine göre iç mekân hava sıcaklığı ve enerji tüketimi açısından değerlendirilmesi: Faz değiştirici malzeme kullanılarak iyileştirme önerisi. GUMMFD. 01 Aralık 2025;40(4):2143-60. doi:10.17341/gazimmfd.1600452