Kestirimci bakımda makine öğrenimi uygulamaları: Veri dengeleme ve öznitelik seçimi analizi
Öz
Makine öğrenimi ve nesnelerin internetindeki gelişmeler, kestirimci bakımı sanayi sistemleri için vazgeçilmez bir bileşen hâline getirmiştir. Ancak bu yaklaşımların başarımı, veri işleme süreçlerinin etkinliğine doğrudan bağlıdır. Özellikle veri dengesizliği, öznitelik seçimi ve normalizasyon teknikleri, model performansını belirleyen temel unsurlar arasındadır. Bu çalışmada, AI4I 2020 veri seti kullanılarak makine arızalarının ve dört farklı arıza modunun sınıflandırılması hedeflenmiştir. Karar Ağaçları (DT), Destek Vektör Makineleri (SVM) ve k-En Yakın Komşu (k-NN) gibi sığ makine öğrenmesi algoritmalarının performansları kapsamlı biçimde analiz edilmiştir. Veri dengesizliğini gidermek amacıyla rastgele seçim ve SMOTE yöntemleri uygulanmış, SMOTE’un daha başarılı sonuçlar sunduğu görülmüştür. Ayrıca min–max ve z-skor normalizasyon teknikleri karşılaştırılmış ve z-skor normalizasyonunun sınıflandırma başarımını artırdığı belirlenmiştir. Arıza modları ikili sınıflara ayrılarak en uygun öznitelik seti oluşturulmuş, ardından geriye doğru eleme yöntemiyle beş öznitelik kademeli olarak çıkarılarak performansa etkileri incelenmiştir. Sonuçlar, önerilen yaklaşımın sınıflandırma performansını anlamlı biçimde iyileştirdiğini göstermektedir. Özellikle k-NN algoritması, SMOTE ile dengelenmiş veri setinde %99,2 doğruluk oranı elde ederek en yüksek başarımı sağlamıştır. Bu çalışma, kestirimci bakım uygulamalarının güvenilirliğini artırmaya yönelik özgün bir katkı sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Cioffi R., Travaglioni M., Piscitelli G., Petrillo A., De Felice F., Artificial intelligence and machine learning applications in smart production: Progress, trends, and directions, Sustainability, 12 (2), 492, 2020.
- 2. Moura R., Ceotto L., Gonzalez A., Toledo R., Industrial Internet of Things (IIoT) platforms-an evaluation model, 2018 International Conference on Computational Science and Computational Intelligence (CSCI), Las Vegas-A.B.D., 1002-1009, 13-15 December, 2018.
- 3. Güzel H.Y., Basım Sanayisinde Endüstri 4.0 Teknolojilerinin Sürdürülebilir Üretime Etkileri, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 2024.
- 4. Fitouhi M.C., Nourelfath M., Integrating noncyclical preventive maintenance scheduling and production planning for a single machine, International Journal of Production Economics, 136 (2), 344-351, 2012.
- 5. Hatipoğlu A., Güneri Y., Yılmaz E., A comparative predictive maintenance application based on machine and deep learning, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 39 (2), 1037-1048, 2024.
- 6. Ronzoni N., De Marco A., Ronchieri E., Predictive Maintenance Experiences on Imbalanced Data with Bayesian Optimization Approach, International Conference on Computational Science and Its Applications, Malaga-Spain, 120-137, July 4–7, 2022.
- 7. Baccarini L.M.R., Silva V.V.R., Menezes B.R., Caminhas W.M., SVM practical industrial application for mechanical faults diagnostic, Expert Systems with Applications, 38 (6), 6980-6984, 2011.
- 8. Zhang Z., Wang Y., Wang K., Fault diagnosis and prognosis using wavelet packet decomposition, Fourier transform and artificial neural network, Journal of Intelligent Manufacturing, 24, 1213-1227, 2013.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Karar Desteği ve Grup Destek Sistemleri, Makine Öğrenme (Diğer), Akış ve Sensör Verileri, Veri Madenciliği ve Bilgi Keşfi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Ali Narin
*
0000-0003-0356-2888
Türkiye
Nuriye Bektaşoğlu
0009-0001-8859-1145
Türkiye
Uğur İleri
0000-0002-0341-2540
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
14 Nisan 2025
Kabul Tarihi
11 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 41 Sayı: 1