Araştırma Makalesi

Kestirimci bakımda makine öğrenimi uygulamaları: Veri dengeleme ve öznitelik seçimi analizi

Cilt: 41 Sayı: 1 31 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

Kestirimci bakımda makine öğrenimi uygulamaları: Veri dengeleme ve öznitelik seçimi analizi

Öz

Makine öğrenimi ve nesnelerin internetindeki gelişmeler, kestirimci bakımı sanayi sistemleri için vazgeçilmez bir bileşen hâline getirmiştir. Ancak bu yaklaşımların başarımı, veri işleme süreçlerinin etkinliğine doğrudan bağlıdır. Özellikle veri dengesizliği, öznitelik seçimi ve normalizasyon teknikleri, model performansını belirleyen temel unsurlar arasındadır. Bu çalışmada, AI4I 2020 veri seti kullanılarak makine arızalarının ve dört farklı arıza modunun sınıflandırılması hedeflenmiştir. Karar Ağaçları (DT), Destek Vektör Makineleri (SVM) ve k-En Yakın Komşu (k-NN) gibi sığ makine öğrenmesi algoritmalarının performansları kapsamlı biçimde analiz edilmiştir. Veri dengesizliğini gidermek amacıyla rastgele seçim ve SMOTE yöntemleri uygulanmış, SMOTE’un daha başarılı sonuçlar sunduğu görülmüştür. Ayrıca min–max ve z-skor normalizasyon teknikleri karşılaştırılmış ve z-skor normalizasyonunun sınıflandırma başarımını artırdığı belirlenmiştir. Arıza modları ikili sınıflara ayrılarak en uygun öznitelik seti oluşturulmuş, ardından geriye doğru eleme yöntemiyle beş öznitelik kademeli olarak çıkarılarak performansa etkileri incelenmiştir. Sonuçlar, önerilen yaklaşımın sınıflandırma performansını anlamlı biçimde iyileştirdiğini göstermektedir. Özellikle k-NN algoritması, SMOTE ile dengelenmiş veri setinde %99,2 doğruluk oranı elde ederek en yüksek başarımı sağlamıştır. Bu çalışma, kestirimci bakım uygulamalarının güvenilirliğini artırmaya yönelik özgün bir katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Cioffi R., Travaglioni M., Piscitelli G., Petrillo A., De Felice F., Artificial intelligence and machine learning applications in smart production: Progress, trends, and directions, Sustainability, 12 (2), 492, 2020.
  2. 2. Moura R., Ceotto L., Gonzalez A., Toledo R., Industrial Internet of Things (IIoT) platforms-an evaluation model, 2018 International Conference on Computational Science and Computational Intelligence (CSCI), Las Vegas-A.B.D., 1002-1009, 13-15 December, 2018.
  3. 3. Güzel H.Y., Basım Sanayisinde Endüstri 4.0 Teknolojilerinin Sürdürülebilir Üretime Etkileri, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 2024.
  4. 4. Fitouhi M.C., Nourelfath M., Integrating noncyclical preventive maintenance scheduling and production planning for a single machine, International Journal of Production Economics, 136 (2), 344-351, 2012.
  5. 5. Hatipoğlu A., Güneri Y., Yılmaz E., A comparative predictive maintenance application based on machine and deep learning, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 39 (2), 1037-1048, 2024.
  6. 6. Ronzoni N., De Marco A., Ronchieri E., Predictive Maintenance Experiences on Imbalanced Data with Bayesian Optimization Approach, International Conference on Computational Science and Its Applications, Malaga-Spain, 120-137, July 4–7, 2022.
  7. 7. Baccarini L.M.R., Silva V.V.R., Menezes B.R., Caminhas W.M., SVM practical industrial application for mechanical faults diagnostic, Expert Systems with Applications, 38 (6), 6980-6984, 2011.
  8. 8. Zhang Z., Wang Y., Wang K., Fault diagnosis and prognosis using wavelet packet decomposition, Fourier transform and artificial neural network, Journal of Intelligent Manufacturing, 24, 1213-1227, 2013.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Karar Desteği ve Grup Destek Sistemleri, Makine Öğrenme (Diğer), Akış ve Sensör Verileri, Veri Madenciliği ve Bilgi Keşfi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

14 Nisan 2025

Kabul Tarihi

11 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 41 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Narin, A., Bektaşoğlu, N., & İleri, U. (2026). Kestirimci bakımda makine öğrenimi uygulamaları: Veri dengeleme ve öznitelik seçimi analizi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 41(1), 323-338. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1676005
AMA
1.Narin A, Bektaşoğlu N, İleri U. Kestirimci bakımda makine öğrenimi uygulamaları: Veri dengeleme ve öznitelik seçimi analizi. GUMMFD. 2026;41(1):323-338. doi:10.17341/gazimmfd.1676005
Chicago
Narin, Ali, Nuriye Bektaşoğlu, ve Uğur İleri. 2026. “Kestirimci bakımda makine öğrenimi uygulamaları: Veri dengeleme ve öznitelik seçimi analizi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41 (1): 323-38. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1676005.
EndNote
Narin A, Bektaşoğlu N, İleri U (01 Mart 2026) Kestirimci bakımda makine öğrenimi uygulamaları: Veri dengeleme ve öznitelik seçimi analizi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41 1 323–338.
IEEE
[1]A. Narin, N. Bektaşoğlu, ve U. İleri, “Kestirimci bakımda makine öğrenimi uygulamaları: Veri dengeleme ve öznitelik seçimi analizi”, GUMMFD, c. 41, sy 1, ss. 323–338, Mar. 2026, doi: 10.17341/gazimmfd.1676005.
ISNAD
Narin, Ali - Bektaşoğlu, Nuriye - İleri, Uğur. “Kestirimci bakımda makine öğrenimi uygulamaları: Veri dengeleme ve öznitelik seçimi analizi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41/1 (01 Mart 2026): 323-338. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1676005.
JAMA
1.Narin A, Bektaşoğlu N, İleri U. Kestirimci bakımda makine öğrenimi uygulamaları: Veri dengeleme ve öznitelik seçimi analizi. GUMMFD. 2026;41:323–338.
MLA
Narin, Ali, vd. “Kestirimci bakımda makine öğrenimi uygulamaları: Veri dengeleme ve öznitelik seçimi analizi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 41, sy 1, Mart 2026, ss. 323-38, doi:10.17341/gazimmfd.1676005.
Vancouver
1.Ali Narin, Nuriye Bektaşoğlu, Uğur İleri. Kestirimci bakımda makine öğrenimi uygulamaları: Veri dengeleme ve öznitelik seçimi analizi. GUMMFD. 01 Mart 2026;41(1):323-38. doi:10.17341/gazimmfd.1676005