Araştırma Makalesi

Topluluk makine öğrenmesi modeli oluşturularak tek kanallı EEG tabanlı biyometrik kimlik tanımlama sistemi

Cilt: 41 Sayı: 1 31 Mart 2026
PDF İndir
TR

Topluluk makine öğrenmesi modeli oluşturularak tek kanallı EEG tabanlı biyometrik kimlik tanımlama sistemi

Öz

Klinik uygulamalarda yapay zekâya olan ilginin artmasıyla birlikte, her birey için benzersiz bir desen içeren ve diğer biyometrik verilere göre sahte verilere karşı daha fazla güvenlik avantajı sağlayan elektroensefalografi (EEG), modern biyometrik tabanlı güvenlik sistemlerinde kullanılabilirliği yaygın olarak araştırılan yeni bir tekniktir. Biyometrik veriler, güvenilirlikleri ve eşsizlikleri nedeniyle güvenlik sistemlerinde sıklıkla kullanılmaktadır. Bu araştırmada, düşük maliyet hedeflenerek kapalı bir sistemde, 109 katılımcıdan 64 kanal üzerinden elde edilen veri setinden rastgele seçilen sınırlı sayıdaki deneklerin EEG verileriyle, topluluk makine öğrenmesi tabanlı tek kanallı EEG verisiyle kimlik tespiti yaklaşımının başarımı araştırılmıştır. Karar ağaçları tabanlı algoritmalarda kullanılan Gini önem katsayısı kullanılarak, hem gözler açık hem de gözler kapalı olarak kaydedilen veri setinden seçilen kanaldan çıkarılan özniteliklerle eğitilen makine öğrenmesi modelleri; 64 kanal kullanan makine öğrenmesi modelleriyle, eğitim süresi, test süresi, doğruluk, duyarlılık, kesinlik ve F1-skoru gibi performans parametreleri açısından karşılaştırılmıştır. Ön işleme, öznitelik çıkarımı ve sınıflandırma adımlarından oluşan tek kanallı sistemde, gözler kapalı veriler için Cp4 kanalının delta frekans bandı kullanılmış ve rastgele ormanlar, çok katmanlı sinir ağı, gradyan artırma, karar ağaçları ve destek vektörleri makinesi algoritmalarından oluşan topluluk modeliyle sınıflandırma yapılmıştır. Yapılan çapraz doğrulama testlerinde, model %100 sınıflandırma doğruluğuna ulaşmıştır. Ayrıca, 64 kanallı deneylere göre ortalama olarak eğitim süresinde 68 kat ve test süresinde 38 kat kısalma sağlanmıştır. Elde edilen bulgular, kanal optimizasyonu ile EEG kanal sayısının azaltılmasına rağmen yüksek güvenilirlikli tek kanallı biyometrik kimlik tespit sisteminin mümkün ve geliştirilebilir olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Gui Q., Jin Z., Xu W., Ruiz-Blondet M.V., Laszlo S., Multichannel EEG-based biometric using improved RBF neural networks, 2015 IEEE signal processing in medicine and biology symposium, Philadelphia-USA, 1-6, 12 Aralık, 2015.
  2. 2. Sohankar J., Sadeghi K., Banerjee A., Gupta S.K., E-bias: A pervasive EEG-based identification and authentication system, the 11th ACM Symposium on QoS and Security for Wireless and Mobile Networks, Cancun-Meksika, 165-172, Kasım, 2015.
  3. 3. Poulos M., Rangoussi M., Evangelou A., Person identification based on parametric processing on the EEG, the 6th Int. Conf. on Electronics, Circuits and Systems, USA, 283–286, Aralık, 1999.
  4. 4. Paranjape R.B., Mahovsky J., Benedicenti L., The electroencephalogram as a biometric, the Canadian Conf. On Electrical and Computer Engineering, Kanada, 1363–1366, Mayıs, 2001.
  5. 5. Palaniappan R., Mandic D.P., Biometrics from brain electrical activity: a machine learning approach, IEEE Trans. Pattern Anal. Mach. Intell., 29 (4), 738–742, 2007.
  6. 6. Palaniappan R., Raveendran P., Individual identification technique using visual evoked potential signals, Electron. Lett., 38 (25), 1634–1635, 2002.
  7. 7. Ficici C., Telatar Z., Kocak O., Erogul O., Identification of TLE Focus from EEG Signals by Using Deep Learning Approach, Diagnostics, 13 (13), 2261, 2023.
  8. 8. Masahiro H., Hirokazu M., Noriyuki M., Fumitaka U., Hirokazu T., Measurement of Brain Activity on Force Adjustment Skill Acquisition by using EEG, International Conference on Knowledge Based and Intelligent Information and Engineering Systems, Marsilya-Fransa, 6-8 Ekim, 2017.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yapay Zeka (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

14 Nisan 2025

Kabul Tarihi

12 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 41 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Balcı, F., & Ilgın, H. A. (2026). Topluluk makine öğrenmesi modeli oluşturularak tek kanallı EEG tabanlı biyometrik kimlik tanımlama sistemi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 41(1), 367-382. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1676219
AMA
1.Balcı F, Ilgın HA. Topluluk makine öğrenmesi modeli oluşturularak tek kanallı EEG tabanlı biyometrik kimlik tanımlama sistemi. GUMMFD. 2026;41(1):367-382. doi:10.17341/gazimmfd.1676219
Chicago
Balcı, Furkan, ve Hakki Alparslan Ilgın. 2026. “Topluluk makine öğrenmesi modeli oluşturularak tek kanallı EEG tabanlı biyometrik kimlik tanımlama sistemi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41 (1): 367-82. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1676219.
EndNote
Balcı F, Ilgın HA (01 Mart 2026) Topluluk makine öğrenmesi modeli oluşturularak tek kanallı EEG tabanlı biyometrik kimlik tanımlama sistemi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41 1 367–382.
IEEE
[1]F. Balcı ve H. A. Ilgın, “Topluluk makine öğrenmesi modeli oluşturularak tek kanallı EEG tabanlı biyometrik kimlik tanımlama sistemi”, GUMMFD, c. 41, sy 1, ss. 367–382, Mar. 2026, doi: 10.17341/gazimmfd.1676219.
ISNAD
Balcı, Furkan - Ilgın, Hakki Alparslan. “Topluluk makine öğrenmesi modeli oluşturularak tek kanallı EEG tabanlı biyometrik kimlik tanımlama sistemi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41/1 (01 Mart 2026): 367-382. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1676219.
JAMA
1.Balcı F, Ilgın HA. Topluluk makine öğrenmesi modeli oluşturularak tek kanallı EEG tabanlı biyometrik kimlik tanımlama sistemi. GUMMFD. 2026;41:367–382.
MLA
Balcı, Furkan, ve Hakki Alparslan Ilgın. “Topluluk makine öğrenmesi modeli oluşturularak tek kanallı EEG tabanlı biyometrik kimlik tanımlama sistemi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 41, sy 1, Mart 2026, ss. 367-82, doi:10.17341/gazimmfd.1676219.
Vancouver
1.Furkan Balcı, Hakki Alparslan Ilgın. Topluluk makine öğrenmesi modeli oluşturularak tek kanallı EEG tabanlı biyometrik kimlik tanımlama sistemi. GUMMFD. 01 Mart 2026;41(1):367-82. doi:10.17341/gazimmfd.1676219