Araştırma Makalesi

Geliştirilmiş YOLO mimarisi kullanılarak optik koherens tomografi (OCT) görüntülerinde gerçek zamanlı hastalık tespiti ve analizi

Cilt: 41 Sayı: 2 20 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Geliştirilmiş YOLO mimarisi kullanılarak optik koherens tomografi (OCT) görüntülerinde gerçek zamanlı hastalık tespiti ve analizi

Öz

Retina hastalıkları, gözün retina tabakasını etkileyerek ilerleyici görme kaybına neden olmaktadır. Bu hastalıklar genellikle yavaş ilerlediği için erken dönemde teşhis edilmesi gerekmektedir. Günümüzde uzmanlar retina hastalıklarının teşhisinde Fundus Floressein Anjiografi (FFA) ve Optik Koherens Tomografi (OCT) testlerinden yararlanmaktadır. Ancak, söz konusu testlerin doğru bir şekilde yorumlanabilmesi için alanında uzman hekimlerin değerlendirmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Özellikle hasta sayısındaki artış, bu görüntülerin manuel olarak incelenmesini güçleştirmekte; buna ek olarak, kırsal bölgelerde yaşanan uzman hekim eksikliği, tanı süreçlerinde gecikmelere neden olabilmektedir. Bu çalışmada ise Retinal OCT-C8 veri seti kullanılarak 8 farklı retina hastalığı sınıflandırılmıştır. Sınıflandırma sürecinde standart You Only Look Once (YOLO) algoritmasının yanı sıra geliştirilmiş YOLO modelleri de kullanılmıştır. Geliştirilen YOLO modellerinde mimari derinlik katman sayısı artırılarak iyileştirilmiştir. YOLOv5 modelinde ek olarak K-Means ile kümelenmiş anchor boxlar eklenmiştir. Retinal OCT-C8 veri setinde yapılan test işleminde geliştirilmiş YOLOv8 modeli, %98.1 doğruluk, %97.6 kesinlik, %98.6 duyarlılık ve %98 F-Skor değerleri ile bu karşılaştırmadaki en iyi performans gösteren modeldir. Modelin genel performansını değerlendirmek amacıyla farklı veri setleri üzerinde de testler gerçekleştirilmiştir. OCTDL veri seti ile yapılan testlerde %88 doğruluk değeri ve %89, F-Skor değeri, OCTID veri seti ile yapılan testlerde ise %86 doğruluk değeri ve %90 F-Skor değeri elde edilmiştir. Ayrıca bu çalışmada, doktorların retina fotoğraflarını yükleyerek test edebileceği ve hasta bilgilerini düzenleyebileceği bir yazılım geliştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, geliştirilen modelin farklı veri kümeleri üzerinde yüksek doğrulukla çalıştığını ve retina hastalıklarının otomatik teşhisinde etkili bir yöntem sunduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca geliştirilen yazılım ile birlikte, tanı sürecinin kısa sürede tamamlanabileceğini de göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Baden, T., Euler, T., Berens, P., Understanding the retinal basis of vision across species. Nature Reviews Neuroscience, 21 (1), 5–20, 2020.
  2. 2. World Health Organization, Dünya Sağlık Örgütünün İlk Dünya Görme Engellilik Raporu Yayınlandı. (Web sayfası: https://bit.ly/47qUgZG),(Erişim Tarihi: 17.07.2025), 2019.
  3. 3. Veni Vidi Göz, Diabetik Retinopati, https://venividigoz.com/diyabetik-retinopati, Erişim Tarihi: 31 Mayıs 2024.
  4. 4. Islam K.T., Wijewickrema S., O'Leary S., Identifying diabetic retinopathy from OCT images using deep transfer learning with artificial neural networks, 2019 IEEE 32nd International Symposium on Computer-Based Medical Systems (CBMS), 281–286, 2019.
  5. 5. Zuo, Q., Shi, Z., Liu, B., Ping, N., Wang, J., Cheng, X., Zhang, K., Guo, J., Wu, Y., Hong, J., 2024. Multi-resolution visual Mamba with multi-directional selective 62 mechanism for retinal disease detection. Frontiers in Cell and Developmental Biology, 12, 1484880
  6. 6. Muntaqim, M.Z. et al., 2024. Eye disease detection enhancement using a multi-stage deep learning approach. IEEE Access, 12:191393–191407.
  7. 7. Qi, Z., Hong, J., Cheng, J., Long, G., Wang, H., Li, S., Cao, S., MSLI-Net: retinal disease detection network based on multi-segment localization and multi-scale interaction. Frontiers in Cell and Developmental Biology, 13, 1608325, 2025.
  8. 8. Pan, H., Miao, J., Yu, J., Dong, J., Zhang, M., Wang, X., Feng, J., A lightweight model for the retinal disease classification using optical coherence tomography. Biomedical Signal Processing and Control, 101, 107146, 2025.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Görüntü İşleme, Derin Öğrenme, Yapay Görme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

22 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

20 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 41 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Türkdoğan, H., Özcan, T., & Horozoğlu, F. (2026). Geliştirilmiş YOLO mimarisi kullanılarak optik koherens tomografi (OCT) görüntülerinde gerçek zamanlı hastalık tespiti ve analizi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 41(2), 1441-1452. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1747724
AMA
1.Türkdoğan H, Özcan T, Horozoğlu F. Geliştirilmiş YOLO mimarisi kullanılarak optik koherens tomografi (OCT) görüntülerinde gerçek zamanlı hastalık tespiti ve analizi. GUMMFD. 2026;41(2):1441-1452. doi:10.17341/gazimmfd.1747724
Chicago
Türkdoğan, Hatice, Tayyip Özcan, ve Fatih Horozoğlu. 2026. “Geliştirilmiş YOLO mimarisi kullanılarak optik koherens tomografi (OCT) görüntülerinde gerçek zamanlı hastalık tespiti ve analizi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41 (2): 1441-52. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1747724.
EndNote
Türkdoğan H, Özcan T, Horozoğlu F (01 Temmuz 2026) Geliştirilmiş YOLO mimarisi kullanılarak optik koherens tomografi (OCT) görüntülerinde gerçek zamanlı hastalık tespiti ve analizi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41 2 1441–1452.
IEEE
[1]H. Türkdoğan, T. Özcan, ve F. Horozoğlu, “Geliştirilmiş YOLO mimarisi kullanılarak optik koherens tomografi (OCT) görüntülerinde gerçek zamanlı hastalık tespiti ve analizi”, GUMMFD, c. 41, sy 2, ss. 1441–1452, Tem. 2026, doi: 10.17341/gazimmfd.1747724.
ISNAD
Türkdoğan, Hatice - Özcan, Tayyip - Horozoğlu, Fatih. “Geliştirilmiş YOLO mimarisi kullanılarak optik koherens tomografi (OCT) görüntülerinde gerçek zamanlı hastalık tespiti ve analizi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41/2 (01 Temmuz 2026): 1441-1452. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1747724.
JAMA
1.Türkdoğan H, Özcan T, Horozoğlu F. Geliştirilmiş YOLO mimarisi kullanılarak optik koherens tomografi (OCT) görüntülerinde gerçek zamanlı hastalık tespiti ve analizi. GUMMFD. 2026;41:1441–1452.
MLA
Türkdoğan, Hatice, vd. “Geliştirilmiş YOLO mimarisi kullanılarak optik koherens tomografi (OCT) görüntülerinde gerçek zamanlı hastalık tespiti ve analizi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 41, sy 2, Temmuz 2026, ss. 1441-52, doi:10.17341/gazimmfd.1747724.
Vancouver
1.Hatice Türkdoğan, Tayyip Özcan, Fatih Horozoğlu. Geliştirilmiş YOLO mimarisi kullanılarak optik koherens tomografi (OCT) görüntülerinde gerçek zamanlı hastalık tespiti ve analizi. GUMMFD. 01 Temmuz 2026;41(2):1441-52. doi:10.17341/gazimmfd.1747724