Araştırma Makalesi

Edgeworth Pareto tekniği kullanarak bir imalat hücresinin kesme parametrelerinin optimizasyonu

Cilt: 41 Sayı: 2 20 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

Edgeworth Pareto tekniği kullanarak bir imalat hücresinin kesme parametrelerinin optimizasyonu

Öz

Torna, freze ve robot koldan oluşan bir imalat hücresinde gerçekleştirilen talaşlı imalat işlemlerinde, kesme parametrelerine bağlı olarak işleme süresi, Tm٭ ve yüzey pürüzlülüğü, Ra٭ parametrelerinin optimizasyonu yapılmıştır. Çalışma kapsamında, otomotiv sanayisinde yapısal parça olarak kullanılan rotil (küresel mafsal) ele alınmıştır. Malzeme olarak AA 6061 T6 kullanılmaktadır. Tasarım imalat yazılımları kullanılarak bir imalat hücresi oluşturulmuştur. Bu hücrede bir bilgisayar sayısal kontrollü (CNC) torna tezgâhı, bir CNC freze tezgâhı ve bir robot kol yer almaktadır. Tezgâhlar arasında ve hücre içerisinde iş parçasının transferi endüstriyel robot kol aracılığıyla sağlanmaktadır. Rotil parçasının imalat süresi ve kesme parametreleri ölçülmüştür. Minimum yüzey pürüzlülüğü ve minimum işleme süresi hedefleri doğrultusunda optimum kesme parametreleri tespit edilmiştir. Optimizasyon için Edgeworth Pareto (EP) optimizasyon yöntemi kullanılmıştır. Regresyon yöntemi ile işleme modeli, %95 güven sınırı aralığında, Tm٭= 0,9001  exp(-3729  Ra٭) olarak hesaplanmıştır. Modelin R² değeri 0,9925 olmuştur. Sonuçlar alüminyum alaşımlarının işlenmesinde kesme parametreleri seçiminin, yüzey kalitesi ve işleme süresi açısından kritik bir parametre olduğunu göstermektedir. Yöntem, sürdürülebilir üretim süreçlerine önemli bir temel teşkil etmektedir. EP yöntemi de bu amaçla kullanılabilecek başarılı bir yöntemdir. Bu çalışmanın özgün yönü, EP yöntemi ile kesme parametrelerinin optimizasyonunun entegre edilmesinde yatmaktadır. Söz konusu yöntem, işleme süreçlerinde çok kriterli karar verme problemlerine daha hassas ve verimli bir çözüm sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Çalışmada emeğini esirgemeyen Yusuf Bostancıoğlu'na teşekkür ederim. Bu çalışmanın inceleme ve değerlendirme aşamasında yapmış oldukları değerli katkılardan dolayı editör, hakem ve emeği geçenlere içten teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. 1. Jantepa N., Suranuntchai S., Finite element simulation of ball joint under hot forging process, J Phys Conf Ser, 1510, The 10th Asia Conference on Mechanical and Aerospace Engineering, Bangkok, Thailand, 26-28 December 2019.
  2. 2. Groover M.P., Fundamentals of Modern Manufacturing: Materials, Processes, and Systems, John Wiley & Sons, Inc., 111 River Street, Hoboken, NJ 07030-5774 in the United States of America, 2010.
  3. 3. Villagrossi R., Galletti C., Leali F., Pose optimization in robotic milling based on surface location error, ASME J. Manuf. Sci. Eng., 145 (8), 084501, 2023.
  4. 4. Zhang Y., Li X., Wang H., Optimizing cutting parameters with industrial IOT system for enhanced machining performance, J. Manuf. Syst., 68, 123–135, 2025.
  5. 5. Heiden E., Macklin M., Narang Y., Fox D., Garg A., Ramos F., DiSECt: A differentiable simulator for parameter inference and control in robotic cutting, arXiv preprint, 2203, 0263, 2022.
  6. 6. Gökçe H., Yüksek sünekliğe sahip Al 1050-H14 alaşımının delinme performansının incelenmesi, J. Def. Sci., 39, 180–200, 2021.
  7. 7. Turgut Y.Z., Özsoy M., Alüminyum 2024 T351 malzemeye delik delinmesi işleminde kesme parametrelerinin itme kuvveti ve işlem süresine göre optimizasyonu, Dokuz E. Uni. Eng F. Eng. J., 26 (77), 333–340, 2024.
  8. 8. Yaka H., Al 5052 alaşımının lazer kesiminde kerf oluşumunu ve yüzey pürüzlülüğünü etkileyen kesme parametrelerinin çoklu optimizasyonu, El-Cezerî J. Sci. Eng., 9 (1), 220–231, 2022.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Esnek İmalat Sistemleri, Üretimde Optimizasyon

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

11 Eylül 2025

Kabul Tarihi

1 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 41 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kacar, İ. (2026). Edgeworth Pareto tekniği kullanarak bir imalat hücresinin kesme parametrelerinin optimizasyonu. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 41(2), 1025-1038. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1782262
AMA
1.Kacar İ. Edgeworth Pareto tekniği kullanarak bir imalat hücresinin kesme parametrelerinin optimizasyonu. GUMMFD. 2026;41(2):1025-1038. doi:10.17341/gazimmfd.1782262
Chicago
Kacar, İlyas. 2026. “Edgeworth Pareto tekniği kullanarak bir imalat hücresinin kesme parametrelerinin optimizasyonu”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41 (2): 1025-38. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1782262.
EndNote
Kacar İ (01 Temmuz 2026) Edgeworth Pareto tekniği kullanarak bir imalat hücresinin kesme parametrelerinin optimizasyonu. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41 2 1025–1038.
IEEE
[1]İ. Kacar, “Edgeworth Pareto tekniği kullanarak bir imalat hücresinin kesme parametrelerinin optimizasyonu”, GUMMFD, c. 41, sy 2, ss. 1025–1038, Tem. 2026, doi: 10.17341/gazimmfd.1782262.
ISNAD
Kacar, İlyas. “Edgeworth Pareto tekniği kullanarak bir imalat hücresinin kesme parametrelerinin optimizasyonu”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41/2 (01 Temmuz 2026): 1025-1038. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1782262.
JAMA
1.Kacar İ. Edgeworth Pareto tekniği kullanarak bir imalat hücresinin kesme parametrelerinin optimizasyonu. GUMMFD. 2026;41:1025–1038.
MLA
Kacar, İlyas. “Edgeworth Pareto tekniği kullanarak bir imalat hücresinin kesme parametrelerinin optimizasyonu”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 41, sy 2, Temmuz 2026, ss. 1025-38, doi:10.17341/gazimmfd.1782262.
Vancouver
1.İlyas Kacar. Edgeworth Pareto tekniği kullanarak bir imalat hücresinin kesme parametrelerinin optimizasyonu. GUMMFD. 01 Temmuz 2026;41(2):1025-38. doi:10.17341/gazimmfd.1782262