Araştırma Makalesi

İçten yanmalı bir motorda ftalosiyanin -benzin karışımı bir yakıt için ölü hâl sıcaklıklarının motor performansına etkisinin incelenmesi

Cilt: 41 Sayı: 2 20 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

İçten yanmalı bir motorda ftalosiyanin -benzin karışımı bir yakıt için ölü hâl sıcaklıklarının motor performansına etkisinin incelenmesi

Öz

Bu deneysel çalışmada, Ftalosiyanin katkılı benzin karışımlarının kıvılcım ateşlemeli (SI) bir içten yanmalı motorun termodinamik performansı üzerindeki etkileri, Ekserji analizi metodolojisi kullanılarak incelenmiştir. Çalışma, ekserji hesaplamalarının temel metodolojik hassasiyetini oluşturan Ölü Hâl Sıcaklığındaki (T0) değişimlerin, yeni formüle edilen Ftalosiyanin katkılı yakıt dizisi (B100, PG5, PG15, PG25) altındaki egzoz gazlarındaki ekserji değişim, motordaki ekserji kayıpları gibi motor performansı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Deneyler 2200 dev/dak motor hızında gerçekleştirilmiş ve T0 değerlerinin 273 K'den 298 K'ye yükseltilmesinin sonuçları analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, %25 Ftalosiyanin içeren PG25 karışımının, incelenen tüm koşullarda en düşük ekserji kayıplarını ve en yüksek termodinamik optimizasyonu sağladığını ortaya koymuştur. PG25'in ekserji yıkım oranı, saf benzin B100'e göre 273 K'de yaklaşık %42 daha düşüktür (9.55 kW'a karşılık 13,57 kW), bu da katkı maddesinin yanma sürecindeki tersinmezlikleri etkili bir şekilde azalttığını göstermektedir. Metodolojik açıdan, T0'da ki artış, yanma ürünlerinin (N₂, O₂, H₂O) ekserjisini düşürürken CO ve CO2’nin ekserjilerinde artış meydana gelmiştir. Sonuç olarak, Ftalosiyanin katkısının, özellikle PG25 konsantrasyonunda, içten yanmalı motorun ekserjetik performansını saf benzine kıyasla önemli ölçüde iyileştirdiği ve sürdürülebilir motor optimizasyonları için umut verici bir potansiyel taşıdığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Shokri S., Alizadeh M.S., Avam A. Multi-objective optimization model to design air-cooled heat exchangers using economic and exergy analyses, International Communications in Heat and Mass Transfer, 174, 110878, 2026.
  2. 2. Monforte C.G., Lete A., Marias F., AbregoJ., Arauzo J. Energy, exergy and mass balances of a biomass pyrolysis pilot plant, Energy Conversion and Management, 353, 121154, 2026.
  3. 3. HanY., Feng L., Fu Z., Sui J., Feng H., Qian H. Exergy analysis of a solar PV/T heat pump system based on ground-level solar radiation. Energy, 341, 139482, 2025.
  4. 4. Dai Z., Xiang J., Qin S., Zhang H. Study on irreversibility in an ejector with zeotropic mixtures using direct entropy analysis method, International Journal of Refrigeration, 183, 108-122, 2026.
  5. 5. Mamadou A.F.I., Vargas J.V.C., Sanya S.A.O., Pitz D.B., Sanoussi B.R., Idrissou M.O.K., Ordonez J.C., Systemic thermodynamic optimization and optimal control of irreversible single-effect absorption refrigeration system based on linear programing method, Applied Thermal Engineering, 285, 129353, 2026.
  6. 6. Taniguchi, H., Mouri, T., Nakahara, H., Arai, M. Exergy analysis on combustion and energy conversion processes, Energy, 30 (2), 111–117, 2005.
  7. 7. Song, J., Song. H.H. Analytical approach to the exergy destruction and the simple expansion work potential in the constant internal energy and volume combustion process. Energies, 13 (2), 395, 2020.
  8. 8. Ismail, N., Abdullah, S., Mazlan, A., Mustafa, M. Entropy generation and exergy analysis of premixed fuel‑air combustion in micro porous media burner. Entropy, 22 (10), 1104, 2020.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makine Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

27 Kasım 2025

Kabul Tarihi

28 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 41 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Uçkan, İ., Yakın, A., & Cabir, B. (2026). İçten yanmalı bir motorda ftalosiyanin -benzin karışımı bir yakıt için ölü hâl sıcaklıklarının motor performansına etkisinin incelenmesi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 41(2), 1011-1024. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1830857
AMA
1.Uçkan İ, Yakın A, Cabir B. İçten yanmalı bir motorda ftalosiyanin -benzin karışımı bir yakıt için ölü hâl sıcaklıklarının motor performansına etkisinin incelenmesi. GUMMFD. 2026;41(2):1011-1024. doi:10.17341/gazimmfd.1830857
Chicago
Uçkan, İrfan, Ahmet Yakın, ve Beyza Cabir. 2026. “İçten yanmalı bir motorda ftalosiyanin -benzin karışımı bir yakıt için ölü hâl sıcaklıklarının motor performansına etkisinin incelenmesi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41 (2): 1011-24. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1830857.
EndNote
Uçkan İ, Yakın A, Cabir B (01 Temmuz 2026) İçten yanmalı bir motorda ftalosiyanin -benzin karışımı bir yakıt için ölü hâl sıcaklıklarının motor performansına etkisinin incelenmesi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41 2 1011–1024.
IEEE
[1]İ. Uçkan, A. Yakın, ve B. Cabir, “İçten yanmalı bir motorda ftalosiyanin -benzin karışımı bir yakıt için ölü hâl sıcaklıklarının motor performansına etkisinin incelenmesi”, GUMMFD, c. 41, sy 2, ss. 1011–1024, Tem. 2026, doi: 10.17341/gazimmfd.1830857.
ISNAD
Uçkan, İrfan - Yakın, Ahmet - Cabir, Beyza. “İçten yanmalı bir motorda ftalosiyanin -benzin karışımı bir yakıt için ölü hâl sıcaklıklarının motor performansına etkisinin incelenmesi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41/2 (01 Temmuz 2026): 1011-1024. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1830857.
JAMA
1.Uçkan İ, Yakın A, Cabir B. İçten yanmalı bir motorda ftalosiyanin -benzin karışımı bir yakıt için ölü hâl sıcaklıklarının motor performansına etkisinin incelenmesi. GUMMFD. 2026;41:1011–1024.
MLA
Uçkan, İrfan, vd. “İçten yanmalı bir motorda ftalosiyanin -benzin karışımı bir yakıt için ölü hâl sıcaklıklarının motor performansına etkisinin incelenmesi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 41, sy 2, Temmuz 2026, ss. 1011-24, doi:10.17341/gazimmfd.1830857.
Vancouver
1.İrfan Uçkan, Ahmet Yakın, Beyza Cabir. İçten yanmalı bir motorda ftalosiyanin -benzin karışımı bir yakıt için ölü hâl sıcaklıklarının motor performansına etkisinin incelenmesi. GUMMFD. 01 Temmuz 2026;41(2):1011-24. doi:10.17341/gazimmfd.1830857