Araştırma Makalesi

Elektrikli araçlarda kullanılan silindirik tip lityum-iyon bataryaların zorlanmış konveksiyonlu hava soğutması: hava akış konfigürasyonlarının aero-termal performansa etkisi

Cilt: 41 Sayı: 2 20 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Elektrikli araçlarda kullanılan silindirik tip lityum-iyon bataryaların zorlanmış konveksiyonlu hava soğutması: hava akış konfigürasyonlarının aero-termal performansa etkisi

Öz

Elektrikli araçlarda kullanılan lityum-iyon bataryaların güvenli, verimli ve uzun ömürlü çalışabilmesi, batarya termal yönetim sistemlerinin (BTMS) efektif kullanımına direkt olarak bağlıdır. Özellikle hava soğutmalı BTMS’lerde soğutma performansı; hava akış hızı/debisi, giriş–çıkış konfigürasyonu ve modül içi akış dağılımı gibi aero-termal parametrelerden önemli ölçüde etkilenmektedir. Bu çalışmada, 12 adet 18650 silindirik tipi lityum-iyon batarya hücrelerden oluşan 4 seri 3 paralel (4S3P) dizilimdeki bir batarya modülünün zorlanmış konveksiyonlu hava soğutması, farklı hava giriş–çıkış konfigürasyonları ve fan hızları altında deneysel olarak incelenmiştir. Deneyler, termal olarak izole edilmiş bir şartlandırma ünitesi içerisinde, 10 A sabit deşarj akımı altında ve 3–7,5 m/s aralığındaki hava giriş hızlarında gerçekleştirilmiştir. Farklı hava akış konfigürasyonları için batarya modülünün maksimum sıcaklığı (Tmax), hücreler arası sıcaklık farkı (ΔT) ve deneysel sıcaklık verilerine dayalı olarak hesaplanan etkin ısı transfer katsayısı (hₑₜₖᵢₙ) karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Ayrıca, giriş kesitindeki akış koşulları teorik olarak ele alınarak Reynolds ve Nusselt sayıları üzerinden teorik ısı transfer katsayısı hesaplanmış ve deneysel bulgularla ilişkilendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, zorlanmış taşınım temelli hava soğutmanın doğal taşınıma kıyasla batarya modülünün maksimum sıcaklığını belirgin biçimde düşürdüğünü ve sıcaklık dağılımını daha homojen hale getirdiğini göstermiştir. Çoklu ve karşılıklı giriş–çıkışa sahip hava akış konfigürasyonlarının, tek yönlü düzenlemelere göre daha düşük Tmax ve ΔT değerleri sağladığı belirlenmiştir. Fan hızının artırılmasıyla soğutma performansı genel olarak iyileşmiş olmakla birlikte, yüksek hızlarda sıcaklık düşüşü eğiliminin doygunluğa yaklaştığı gözlemlenmiştir. Teorik ve deneysel ısı transfer katsayılarının birlikte değerlendirilmesi, gerçek soğutma performansının yalnızca giriş akış şartlarına değil, modül içi akış yönlendirme stratejilerine güçlü biçimde bağlı olduğunu ortaya koymuştur. Bu çalışma, hava soğutmalı batarya termal yönetim sistemlerinin tasarımında, hava akış hızının yanı sıra hava giriş–çıkış konfigürasyonlarının optimize edilmesinin kritik önem taşıdığını göstermekte ve elektrikli araç batarya modülleri için aero-termal açıdan yol gösterici mühendislik çıkarımları sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Çevik Bektaş S., Altaş İ., Multi-objective day-ahead optimal energy scheduling of a grid connected distribution network consisting of renewable energy sources and storage units, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 40 (2), 1335-1346, 2025.
  2. 2. Lahnaoui A., Wulf C., Heinrichs H., Dalmazzone D., Optimizing hydrogen transportation system for mobility by minimizing the cost of transportation via compressed gas truck in North Rhine-Westphalia, Appl. Energy, 223, 317-328, 2018.
  3. 3. Peneklioğlu K., Bilen K., Investigation of cooling an electric vehicle battery module using water by considering effect of contact resistance, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 39 (4), 2587-2600, 2024.
  4. 4. Herzog A.V., Lipman T.E., Kammen D.M., Renewable energy sources, University of California, Berkeley, USA, 2001.
  5. 5. Lyu Y., Siddique A.R.M., Majid S.H., Biglarbegian M., Gadsden S.A., Mahmud S., Electric vehicle battery thermal management system with thermoelectric cooling, Energy Rep., 5, 822-827, 2019.
  6. 6. Koyama R. et al., Thermophysical properties of trimethylolethane hydrate as phase change material for cooling lithium-ion battery in electric vehicle, J. Power Sources, 427, 70-76, 2019.
  7. 7. Natkunarajah N., Scharf M., Scharf P., Scenarios for the return of lithium-ion batteries out of electric cars for recycling, Procedia CIRP, 29, 740-745, 2015.
  8. 8. Wei Y., Agelin-Chaab M., Development and experimental analysis of a hybrid cooling concept for electric vehicle battery packs, J. Energy Storage, 25, 100906, 2019.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Enerji Üretimi, Dönüşüm ve Depolama (Kimyasal ve Elektiksel hariç), Makine Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

23 Aralık 2025

Kabul Tarihi

21 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 41 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Akkuş, F. (2026). Elektrikli araçlarda kullanılan silindirik tip lityum-iyon bataryaların zorlanmış konveksiyonlu hava soğutması: hava akış konfigürasyonlarının aero-termal performansa etkisi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 41(2), 869-884. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1848036
AMA
1.Akkuş F. Elektrikli araçlarda kullanılan silindirik tip lityum-iyon bataryaların zorlanmış konveksiyonlu hava soğutması: hava akış konfigürasyonlarının aero-termal performansa etkisi. GUMMFD. 2026;41(2):869-884. doi:10.17341/gazimmfd.1848036
Chicago
Akkuş, Ferhat. 2026. “Elektrikli araçlarda kullanılan silindirik tip lityum-iyon bataryaların zorlanmış konveksiyonlu hava soğutması: hava akış konfigürasyonlarının aero-termal performansa etkisi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41 (2): 869-84. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1848036.
EndNote
Akkuş F (01 Temmuz 2026) Elektrikli araçlarda kullanılan silindirik tip lityum-iyon bataryaların zorlanmış konveksiyonlu hava soğutması: hava akış konfigürasyonlarının aero-termal performansa etkisi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41 2 869–884.
IEEE
[1]F. Akkuş, “Elektrikli araçlarda kullanılan silindirik tip lityum-iyon bataryaların zorlanmış konveksiyonlu hava soğutması: hava akış konfigürasyonlarının aero-termal performansa etkisi”, GUMMFD, c. 41, sy 2, ss. 869–884, Tem. 2026, doi: 10.17341/gazimmfd.1848036.
ISNAD
Akkuş, Ferhat. “Elektrikli araçlarda kullanılan silindirik tip lityum-iyon bataryaların zorlanmış konveksiyonlu hava soğutması: hava akış konfigürasyonlarının aero-termal performansa etkisi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41/2 (01 Temmuz 2026): 869-884. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1848036.
JAMA
1.Akkuş F. Elektrikli araçlarda kullanılan silindirik tip lityum-iyon bataryaların zorlanmış konveksiyonlu hava soğutması: hava akış konfigürasyonlarının aero-termal performansa etkisi. GUMMFD. 2026;41:869–884.
MLA
Akkuş, Ferhat. “Elektrikli araçlarda kullanılan silindirik tip lityum-iyon bataryaların zorlanmış konveksiyonlu hava soğutması: hava akış konfigürasyonlarının aero-termal performansa etkisi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 41, sy 2, Temmuz 2026, ss. 869-84, doi:10.17341/gazimmfd.1848036.
Vancouver
1.Ferhat Akkuş. Elektrikli araçlarda kullanılan silindirik tip lityum-iyon bataryaların zorlanmış konveksiyonlu hava soğutması: hava akış konfigürasyonlarının aero-termal performansa etkisi. GUMMFD. 01 Temmuz 2026;41(2):869-84. doi:10.17341/gazimmfd.1848036