Araştırma Makalesi

Türkiye'nin bazı şehirleri için güneş ışınım ekserji potansiyeli

Sayı: Advanced Online Publication Erken Görünüm Tarihi: 20 Ekim 2026
PDF İndir
TR

Türkiye'nin bazı şehirleri için güneş ışınım ekserji potansiyeli

Öz

Güneş, sürdürülebilir enerji sistemleri için önemli bir yenilenebilir enerji kaynağıdır. Bu çalışmada, Türkiye’de seçilen illerin güneş ışınımı ekserjisi ve ekserji/enerji oranları Petela, Spanner ve Jeter modelleri kullanılarak hesaplanmıştır. Hesaplamalarda, Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nden alınan ortalama güneş ışınımı şiddeti ve yıllık ortalama sıcaklık verileri kullanılmıştır. Sonuçlar, yıllık ortalama güneş ışınımı şiddetinin 11,076–17,513 MJ/m²·gün arasında değiştiğini göstermiştir. En yüksek güneş ışınımı ve ekserji değerleri Mersin’de elde edilmiştir. Mersin için Petela ve Spanner modelleri 16,371 MJ/m²·gün, Jeter modeli ise 16,657 MJ/m²·gün ekserji değeri vermiştir. Ekserji/enerji oranları sırasıyla 0,934842, 0,934840 ve 0,951130 olarak hesaplanmıştır. En düşük ekserji değerleri Rize’de elde edilmiş ve Petela ile Spanner modellerinde 10,363 MJ/m²·gün, Jeter modelinde ise 10,541 MJ/m²·gün olarak belirlenmiştir. Rize için ekserji/enerji oranları sırasıyla 0,935617, 0,935615 ve 0,951712’dir. Petela ve Spanner modelleri birbirine oldukça yakın sonuçlar verirken, Jeter modeli daha yüksek ekserji değerleri tahmin etmiştir. Bulgular, güneş ekserji potansiyelinin bölgesel ışınım ve sıcaklık koşullarına bağlı olduğunu ve güney kıyı bölgelerinin daha yüksek potansiyele sahip olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Çevik Bektaş S., Altaş İ.H., Multi-objective day-ahead optimal energy scheduling of a grid connected distribution network consisting of renewable energy sources and storage units, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 40 (2), 1335-1346, 2025.
  2. 2. Eşlik A.H., Şen O., Serttaş F., CNN-LSTM model for solar radiation prediction: Performance analysis, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 39 (4), 2155-2162, 2024.
  3. 3. Adaramola M.S., Estimating global solar radiation using common meteorological data in Akure, Nigeria, Renewable Energy, 47, 38–44, 2012.
  4. 4. Keller B., Costa A.M.S., A Matlab GUI for calculating the solar radiation and shading of surfaces on the earth, Computer Applications in Engineering Education, 19 (1), 161–170, 2011.
  5. 5. Çamdali Ü., Tunç M., Computation of chemical exergy potential in an industrial AC electric ARC furnace, Journal of Energy Resources Technology, Transactions of the ASME, 127 (1), 66–70, 2005.
  6. 6. Daghsen K., Lounissi D., Bouaziz N., A universal model for solar radiation exergy accounting: Case study of Tunisia, Archives of Thermodynamics, 43 (2), 97–118, 2022.
  7. 7. Edalati S., Ameri M., Iranmanesh M., Tarmahi H., Modelling and drawing energy and exergy of solar radiation, International Journal of Exergy, 19 (4), 554, 2016.
  8. 8. Khorasanizadeh H., Sepehrnia M., Solar exergy evaluation and empirical model establishment; case study: Iran, Heliyon, 6 (12), 2020.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Enerji Üretimi, Dönüşüm ve Depolama (Kimyasal ve Elektiksel hariç)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

20 Ekim 2026

Yayımlanma Tarihi

-

Gönderilme Tarihi

4 Ocak 2026

Kabul Tarihi

19 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

Kaynak Göster

APA
Akkaya Çetindağ, M., Çamdalı, Ü., & Bıyıkoğlu, A. (2026). Türkiye’nin bazı şehirleri için güneş ışınım ekserji potansiyeli. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Advanced Online Publication. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1855855
AMA
1.Akkaya Çetindağ M, Çamdalı Ü, Bıyıkoğlu A. Türkiye’nin bazı şehirleri için güneş ışınım ekserji potansiyeli. GUMMFD. 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.17341/gazimmfd.1855855
Chicago
Akkaya Çetindağ, Merve, Ünal Çamdalı, ve Atilla Bıyıkoğlu. 2026. “Türkiye’nin bazı şehirleri için güneş ışınım ekserji potansiyeli”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, sy Advanced Online Publication. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1855855.
EndNote
Akkaya Çetindağ M, Çamdalı Ü, Bıyıkoğlu A (01 Ekim 2026) Türkiye’nin bazı şehirleri için güneş ışınım ekserji potansiyeli. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi Advanced Online Publication
IEEE
[1]M. Akkaya Çetindağ, Ü. Çamdalı, ve A. Bıyıkoğlu, “Türkiye’nin bazı şehirleri için güneş ışınım ekserji potansiyeli”, GUMMFD, sy Advanced Online Publication, Eki. 2026, doi: 10.17341/gazimmfd.1855855.
ISNAD
Akkaya Çetindağ, Merve - Çamdalı, Ünal - Bıyıkoğlu, Atilla. “Türkiye’nin bazı şehirleri için güneş ışınım ekserji potansiyeli”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi. Advanced Online Publication (01 Ekim 2026). https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1855855.
JAMA
1.Akkaya Çetindağ M, Çamdalı Ü, Bıyıkoğlu A. Türkiye’nin bazı şehirleri için güneş ışınım ekserji potansiyeli. GUMMFD. 2026. doi:10.17341/gazimmfd.1855855.
MLA
Akkaya Çetindağ, Merve, vd. “Türkiye’nin bazı şehirleri için güneş ışınım ekserji potansiyeli”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, sy Advanced Online Publication, Ekim 2026, doi:10.17341/gazimmfd.1855855.
Vancouver
1.Merve Akkaya Çetindağ, Ünal Çamdalı, Atilla Bıyıkoğlu. Türkiye’nin bazı şehirleri için güneş ışınım ekserji potansiyeli. GUMMFD. 01 Ekim 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.17341/gazimmfd.1855855