Araştırma Makalesi

Belirsizlik altında tedarik zinciri ağ tasarımı: Çelik sektöründe hibrit kümeleme-optimizasyon yaklaşımı

Cilt: 41 Sayı: 2 20 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Belirsizlik altında tedarik zinciri ağ tasarımı: Çelik sektöründe hibrit kümeleme-optimizasyon yaklaşımı

Öz

Bu araştırma, Türkiye çelik sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin tedarik zinciri ağ tasarımı problemini tedarikçi güvenilirliği ve talep belirsizliği koşulları altında ele almaktadır. Üç aşamalı hibrit bir metodoloji önerilmiştir. İlk aşamada 12 tedarikçinin 12 aylık performans verileri Minitab 21 yazılımı kullanılarak K-ortalamalar kümeleme algoritması ile analiz edilmiş ve üç farklı performans grubu belirlenmiştir. İkinci aşamada, tedarikçi-fabrika-depo-müşteri yapısını içeren dört katmanlı tedarik zinciri ağı için LINGO 19.0 yazılımı ile karma tam sayılı doğrusal programlama modeli geliştirilmiş ve kümeleme sonuçları optimizasyon kısıtlarına entegre edilmiştir. Kümeleme kısıtının katkısını ölçmek amacıyla gerçekleştirilen baseline karşılaştırmasında, söz konusu kısıt olmaksızın düşük performanslı tedarikçi payının %52,4'e yükseldiği, kısıtın devreye girmesiyle %16,4'e gerilediği ve yalnızca %0,56 ek maliyet karşılığında 36,0 puanlık kalite kazanımı sağlandığı görülmüştür. Üçüncü aşamada, teslimat süreleri, talep seviyeleri ve kalite oranlarındaki belirsizlikler Python 3.11 programlama dili kullanılarak 10.000 yinelemeli Monte Carlo benzetimi ile modellenmiş ve risk metrikleri hesaplanmıştır. Bulgular, belirsizliğin deterministik çözüme göre %3,3 maliyet artışına neden olduğunu ve talep seviyesinin en kritik parametre olduğunu (elastikiyet: 1,185) göstermiştir. %95 güven düzeyinde Risk Değeri (VaR) 5.306.861 TL, Koşullu Risk Değeri (CVaR) 5.485.245 TL olarak hesaplanmıştır. Metodolojik katkı, istatistiksel kümeleme analizinin optimizasyon kısıtlarına parametrik entegrasyonunda ve bu entegrasyonun etkisinin nicel olarak ölçülmesinde yatmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Chen L., Dong T., Peng J. ve Ralescu D., Uncertainty analysis and optimization modeling with application to supply chain management: A systematic review, Mathematics, 11 (11), 2530, 2023.
  2. 2. Jung J.Y., Blau G., Pekny J.F., Reklaitis G.V. ve Eversdyk D., A simulation based optimization approach to supply chain management under demand uncertainty, Computers & Chemical Engineering, 28 (10), 2087-2106, 2004.
  3. 3. Paksoy T., Özceylan E. ve Weber G.-W., A multi-objective mixed integer programming model for multi echelon supply chain network design and optimization, Системні дослідження та інформаційні технології, (4), 43-55, 2010.
  4. 4. Shankar B.L., Basavarajappa S., Chen J.C.H. ve Kadadevaramath R.S., Location and allocation decisions for multi-echelon supply chain network – A multi-objective evolutionary approach, Expert Systems with Applications, 40 (2), 551-562, 2013.
  5. 5. You F., Grossmann I.E., Integrated multi-echelon supply chain design with inventories under uncertainty: MINLP models, computational strategies, AIChE Journal, 56 (2), 419-440, 2010.
  6. 6. Benyoucef L., Xie X. ve Tanonkou G.A., Supply chain network design with unreliable suppliers: A Lagrangian relaxation-based approach, International Journal of Production Research, 51 (21), 6435-6454, 2013.
  7. 7. Xiong G. ve Helo P., Challenges to the supply chain in the steel industry, International Journal of Logistics Economics and Globalisation, 1 (2), 160-175, 2008.
  8. 8. Liu J., An R., Xiao R., Yang Y., Wang G., Wang Q., Implications from substance flow analysis, supply chain and supplier' risk evaluation in iron and steel industry in Mainland China, Resources Policy, 51, 272-282, 2017.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Üretimde Optimizasyon, Üretim ve Endüstri Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

16 Mart 2026

Kabul Tarihi

21 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 41 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Tüzemen, A. (2026). Belirsizlik altında tedarik zinciri ağ tasarımı: Çelik sektöründe hibrit kümeleme-optimizasyon yaklaşımı. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 41(2), 1141-1154. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1910656
AMA
1.Tüzemen A. Belirsizlik altında tedarik zinciri ağ tasarımı: Çelik sektöründe hibrit kümeleme-optimizasyon yaklaşımı. GUMMFD. 2026;41(2):1141-1154. doi:10.17341/gazimmfd.1910656
Chicago
Tüzemen, Adem. 2026. “Belirsizlik altında tedarik zinciri ağ tasarımı: Çelik sektöründe hibrit kümeleme-optimizasyon yaklaşımı”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41 (2): 1141-54. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1910656.
EndNote
Tüzemen A (01 Temmuz 2026) Belirsizlik altında tedarik zinciri ağ tasarımı: Çelik sektöründe hibrit kümeleme-optimizasyon yaklaşımı. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41 2 1141–1154.
IEEE
[1]A. Tüzemen, “Belirsizlik altında tedarik zinciri ağ tasarımı: Çelik sektöründe hibrit kümeleme-optimizasyon yaklaşımı”, GUMMFD, c. 41, sy 2, ss. 1141–1154, Tem. 2026, doi: 10.17341/gazimmfd.1910656.
ISNAD
Tüzemen, Adem. “Belirsizlik altında tedarik zinciri ağ tasarımı: Çelik sektöründe hibrit kümeleme-optimizasyon yaklaşımı”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41/2 (01 Temmuz 2026): 1141-1154. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1910656.
JAMA
1.Tüzemen A. Belirsizlik altında tedarik zinciri ağ tasarımı: Çelik sektöründe hibrit kümeleme-optimizasyon yaklaşımı. GUMMFD. 2026;41:1141–1154.
MLA
Tüzemen, Adem. “Belirsizlik altında tedarik zinciri ağ tasarımı: Çelik sektöründe hibrit kümeleme-optimizasyon yaklaşımı”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 41, sy 2, Temmuz 2026, ss. 1141-54, doi:10.17341/gazimmfd.1910656.
Vancouver
1.Adem Tüzemen. Belirsizlik altında tedarik zinciri ağ tasarımı: Çelik sektöründe hibrit kümeleme-optimizasyon yaklaşımı. GUMMFD. 01 Temmuz 2026;41(2):1141-54. doi:10.17341/gazimmfd.1910656