STOKASTİK ÇOK KRİTERLİ KARAR VERMEDE İKİ YENİ YÖNTEM: SMAA- GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ ve SMAA-DEMATEL-GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ

Cilt: 30 Sayı: 4 25 Aralık 2015
PDF İndir

STOKASTİK ÇOK KRİTERLİ KARAR VERMEDE İKİ YENİ YÖNTEM: SMAA- GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ ve SMAA-DEMATEL-GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ

Öz

Karar vermede bazı durumlarda karar vericiler tercihlerini kesin değerlerle belirtemez veya belirtmek istemezler. Bu gibi stokastik verilerle karar verebilmek için Stokastik çok kriterli kabul edilebilirlik analizi (SMAA) etkili bir şekilde uygulanan bir karar destek aracıdır. Gri ilişkisel analiz (GİA) ise ancak deterministik veri ile çalışan çok amaçlı karar verme problemlerinin çözümünde alternatif ve popüler bir yöntemdir. Bu çalışmada SMAA-2 ile GİA ve SMAA-2 ile DEMATEL-GİA metotlarını birleştiren iki yeni metot SMAA-GİA ve SMAA-DEMATEL-GİA önerilmiştir. Bu makalenin amacı GİA’ nın belirsiz ve kesin olmayan verilerle başa çıkabilmesini sağlamak, başka bir deyişle stokastik GİA’ yı oluşturmaktır. Ayrıca kriterlerin birbirleriyle ilişkisini belirlemeye yarayan DEMATEL ile de kriterlerin birbirlerine olan etkisini stokastik verilerle karar verme sürecine katabilmektir.  Literatürdeki ilaç fayda risk analizi problemine ve Türk havacılık şirketleri hakkında bir vaka çalışmasına hem SMAA-GİA hem de SMAA-DEMATEL-GİA yöntemleri uygulanmıştır. Çalışmamız göstermiştir ki güvenilir ve tutarlı sonuçlar veren SMAA-GİA ve SMAA-DEMATEL-GİA yöntemleri, GİA ve DEMATEL yöntemlerini stokastik veri ve rasgele ağırlıkları ile çalışmasını ve SMAA’ nın da kriterlerin bağımsız olmadığı durumlarda uygulanabilmesini mümkün kılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Tzeng G H,Huang J J (2011). Multiple Attribute Decision Making Methods and Applications. CRC Press: 1-4.
  2. Pohekar S D and Ramachandran M (2004). Application of Multi-Criteria Decision Making to Sustainable Energy Planning. A review, Renewable and Sustainable Energy Reviews:365–381.
  3. Saaty T L (1980). The Analytic Hierarchy Process. McGraw-Hill, New York.
  4. Tervonen T and Figueira J R (2008). A Survey on Stochastic MulticriteriaAcceptability Analysis Methods. Journal of Multi-Criteria Decision Analysis 15 :1–14.
  5. Lahdelma R, Hokkanen J and Salminen P (1998). SMAA-Stochastic MultiobjectiveAcceptability Analysis. European Journal of Operational Research, 106: 137–143.
  6. Charnetski J R (1973). The Multiple Attribute Problem with Partial Information: The Expected Value and Comparative HypervolumeMethods. PhdThesis, University of Texas at Austin.
  7. Charnetski J R and Soland R M (1978). Multiple-Attribute Decision Making with Partial Information: The Comparative Hypervolume Criterion. Naval Research Logistics Quarterly, 25:279–288.
  8. Bana e Costa, C.A. (1986). A MulticriteriaDecision Aid Methodology to Deal with Conflicting Situations on TheWeights. European Journal of Operational Research 26, 22–34.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2015

Gönderilme Tarihi

5 Aralık 2014

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2015 Cilt: 30 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Özmen, M., & Kızılkaya Aydoğan, E. (2015). STOKASTİK ÇOK KRİTERLİ KARAR VERMEDE İKİ YENİ YÖNTEM: SMAA- GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ ve SMAA-DEMATEL-GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 30(4). https://doi.org/10.17341/gummfd.24515
AMA
1.Özmen M, Kızılkaya Aydoğan E. STOKASTİK ÇOK KRİTERLİ KARAR VERMEDE İKİ YENİ YÖNTEM: SMAA- GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ ve SMAA-DEMATEL-GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ. GUMMFD. 2015;30(4). doi:10.17341/gummfd.24515
Chicago
Özmen, Mihrimah, ve Emel Kızılkaya Aydoğan. 2015. “STOKASTİK ÇOK KRİTERLİ KARAR VERMEDE İKİ YENİ YÖNTEM: SMAA- GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ ve SMAA-DEMATEL-GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 30 (4). https://doi.org/10.17341/gummfd.24515.
EndNote
Özmen M, Kızılkaya Aydoğan E (01 Aralık 2015) STOKASTİK ÇOK KRİTERLİ KARAR VERMEDE İKİ YENİ YÖNTEM: SMAA- GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ ve SMAA-DEMATEL-GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 30 4
IEEE
[1]M. Özmen ve E. Kızılkaya Aydoğan, “STOKASTİK ÇOK KRİTERLİ KARAR VERMEDE İKİ YENİ YÖNTEM: SMAA- GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ ve SMAA-DEMATEL-GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ”, GUMMFD, c. 30, sy 4, Ara. 2015, doi: 10.17341/gummfd.24515.
ISNAD
Özmen, Mihrimah - Kızılkaya Aydoğan, Emel. “STOKASTİK ÇOK KRİTERLİ KARAR VERMEDE İKİ YENİ YÖNTEM: SMAA- GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ ve SMAA-DEMATEL-GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 30/4 (01 Aralık 2015). https://doi.org/10.17341/gummfd.24515.
JAMA
1.Özmen M, Kızılkaya Aydoğan E. STOKASTİK ÇOK KRİTERLİ KARAR VERMEDE İKİ YENİ YÖNTEM: SMAA- GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ ve SMAA-DEMATEL-GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ. GUMMFD. 2015;30. doi:10.17341/gummfd.24515.
MLA
Özmen, Mihrimah, ve Emel Kızılkaya Aydoğan. “STOKASTİK ÇOK KRİTERLİ KARAR VERMEDE İKİ YENİ YÖNTEM: SMAA- GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ ve SMAA-DEMATEL-GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 30, sy 4, Aralık 2015, doi:10.17341/gummfd.24515.
Vancouver
1.Mihrimah Özmen, Emel Kızılkaya Aydoğan. STOKASTİK ÇOK KRİTERLİ KARAR VERMEDE İKİ YENİ YÖNTEM: SMAA- GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ ve SMAA-DEMATEL-GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ. GUMMFD. 01 Aralık 2015;30(4). doi:10.17341/gummfd.24515

Cited By