İki aşamalı yer seçimi ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemi: Karışık tam sayılı matematiksel model ve sezgisel yaklaşım

Ece Arzu Yıldız; İsmail Karaoğlan; Fulya Altıparmak

doi:10.17341/gazimmfd.591293

İki aşamalı yer seçimi ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemi: Karışık tam sayılı matematiksel model ve sezgisel yaklaşım

Öz

Bu çalışmada İki Aşamalı Yer Seçimi ve Eş Zamanlı Topla Dağıt Araç Rotalama Problemi (2A/YS-ETDARP) ele alınmıştır. Bu problemde amaç, fabrika, depo ve müşterilerden oluşan iki aşamalı bir dağıtım ağında en düşük maliyet ile hangi tesislerin hangi aday bölgelere kurulacağı ve her aşamada rotalama faaliyetlerinin nasıl gerçekleşeceğini belirlemektir. Rotalama faaliyetleri iki yönlü olup birincil tesislerden (fabrika) ikincil tesislere (depo) ve ikincil tesislerden müşterilere yapılacak olan dağıtım, müşterilerden ikincil tesislere ve ikincil tesislerden birincil tesislere gönderilmek üzere toplama faaliyetlerini kapsamaktadır. 2A/YS-ETDARP’nin çözümü için iki indisli düğüm tabanlı karışık tamsayılı bir matematiksel model önerilmiştir. Problem NP-Zor sınıfında yer aldığından dolayı büyük boyutlu problemlerin çözümü için Clarke-Wright algoritmasına dayalı bir çözüm kurucu sezgisel algoritma geliştirilmiştir. Sezgisel algoritmanın performansını değerlendirmek için literatürden elde edilmiş değişik veri setleri üzerinde deneysel bir çalışma yapılmıştır. Deneysel çalışma sonucunda sezgisel algoritmanın orta ve büyük boyutlu problemler için kısa süreler içerisinde oldukça iyi çözümlere ulaştığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

iki aşamalı yer seçimi ve araç rotalama problemi,eş zamanlı topla dağıt,tam sayılı programlama,sezgisel yaklaşım

Kaynakça

1. Min, H., Jayaraman, V., Srivastava, R., Combined Location-Routing Problems: A Synthesis and Future Research Directions, European Journal of Operational Research, (108), 1–15, 1998.
2. Nagy, G., Salhi, S., Location-Routing: Issues, Models and Methods, European Journal of Operational Research, (177), 649-672, 2007.
3. Drexl, M., Schneider, M., A survey of Location Routing Problem, Technical Report LM-2013-03, 2013.
4. Prodhon, C., Prins, C., A Survey on Recent Research on Location-Routing Problems, European Journal of Operations Research, (238), 1-17, 2014.
5. Boccia, M., Crainic, T.G., Sforza, A., Sterle, C., Location-Routing Models for Designing a Two-Echelon Freight Distribution System, Technical Report 2011- 06, CIRRELT, Montreal, 2011.
6. Keçeci, B., Altıparmak, F., Kara, İ., Heterogeneous Vehicle Routing Problem with Simultaneous Pickup and Delivery: Mathematical Formulations and a Heuristic Algorithm, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 30(2), 185-195, 2015.
7. Bayrak, A., Özyörük, B., Comparative mathematical models for split delivery simultaneous pickup and delivery vehicle routing problem, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 32(2), 2017.
8. Can Atasagun, G., Karaoğlan, İ., A mathematical model for the time dependent vehicle routing problem with simultaneous pick-up and delivery, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University,34 (4), 2019.

9. Parragh, S.N., Doerner, K.F., Hartl, R.F., A Survey on Pickup and Delivery Problems Part I: Transportation Between Customers and Depot, Journal für Betriebswirtschaft, 58 (1), 21-51, 2008.
10. Berbeglia, G., Cordeau, J., Gribkovskaia, I., Laporte, G., Static Pickup and Delivery Problems: A Classification Scheme and Survey, Top, 15, 1–31, 2007.
11. Boccia, M., Crainic, T.G., Sforza, A., Sterle, C., A Metaheuristic for a Two Echelon Location-Routing Problem, Lecture Notes in Computer Science, Springer, 6049, Editör: Festa, P., Berlin, 288-301, 2010.
12. Nguyen VP., Prins C., Prodhon C., A Multi-Start Evolutionary Local Search for the Two-Echelon Location Routing Problem, Lecture Notes in Computer Science, 6373, Editör: Blesa M.J., Blum C., Raidl G., Roli A., Sampels M., Springer, Berlin, Heidelberg, 88-102 , 2010.
13. Nguyen, V.P., Prins, C., Prodhon, C., A Multi Start Iterative Local Search with Tabu List and Path Relinking for the Two-Echelon Location Routing Problem, Engineering Applications of Artiﬁcial Intelligence, (25), 56-71, 2012.
14. Nguyen, V.P., Prins, C., Prodhon, C., Solving the Two-Echelon Location Routing Problem by a GRASP Reinforced by a Learning Process and Path Relinking, European Journal of Operational Research, (216), 113-126, 2012.
15. Nikbakhsh, E., Zegordi, S., A Heuristic Algorithm and a Lower Bound for the Two-Echelon Location-Routing Problem with Soft Time Window Constraints, Scientia Iranica Transaction E: Industrial Engineering, (17), 36-47, 2010.
16. Contardo, C., Hemmelmayr, V., Crainic, T.G., Lower and Upper Bounds for the Two-Echelon Capacitated Location-Routing Problem, Computers & Operations Research, (39), 3185-3199, 2012.
17. Govindan, K., Jafarian, A., Khodaverdi, R., Devika, K., Two Echelon Multiple Vehicle Location–Routing Problem with Time Windows for Optimization of Sustainable Supply Chain Network of Perishable Food, International Journal of Production Economics, (152), 9-28, 2014.
18. Bala, K., Brcanov, D., Gvozdenovic, N., Two-Echelon Location Routing Synchronized with Production Schedules and Time Windows, Central European Journal of Operations Research, (25), 525-543, 2017.
19. Pichka, K., Bajgiran, A.H., Petering, M.E.H., Jang, J., Yue, X., The Two Echelon Open Location Routing Problem: Mathematical Model and Hybrid Heuristic, Computers & Industrial Engineering, (121), 97-112, 2018.
20. Veenstra, M., Roodbergen, K., Coelho, L., Zhu, S., A simultaneous Facility Location and Vehicle Routing Problem Arising in Healthcare Logistics in the Netherlands, European Journal of Operational Research, (268), 703-715, 2018.
21. Wang, Y., Assogba, K., Liu, Y., Ma, X., Xu, M., Wang, Y., Two-Echelon Location-Routing Optimization with Time Windows Based on Customer Clustering, Expert Systems with Applications, 104, 244-260, 2018.
22. Karaoğlan, İ., Altıparmak, F., Kara, İ., Dengiz, B., A branch and cut algorithm for the location-routing problem with simultaneous pickup and delivery, European Journal of Operational Research, 211(2), 318-332, 2011.
23. Karaoğlan, İ., Altıparmak, F., Kara, İ., Dengiz, B., The location-routing problem with simultaneous pickup and delivery: formulations and a heuristic approach, Omega, 40(4), 465-477, 2012.
24. Yu, V., Lin, S., Multi-start simulated annealing heuristic for the location routing problem with simultaneous pickup and delivery. Applied Soft Computing, 24, 284-290, 2014.
25. Yu,V.,Lin, S., Solving the location-routing problem with simultaneous pickup and delivery by simulated annealing, International Journal of Production Research, 54(2), 526-549, 2016.
26. Belgin, Ö., Karaoğlan, İ., Altıparmak, F., Two-Echelon Vehicle routing problem with simultaneous pickup and delivery: mathematical model and heuristic approach. Computers & Industrial Engineering (115), 1-16.
27. Rahmani, Y., Cherif-Khettaf, W.R., Oulamara, A., The Two-Echelon Multi-Products Location-Routing Problem with Pickup and Delivery: Formulation and Heuristic Approaches, International Journal of Production Research, 54 (4), 999-1019, 2016.
28. Demircan-Yıldız, E. A., Karaoğlan, İ., Altıparmak, F., Two Echelon Location Routing Problem with Simultaneous Pickup and Delivery: Mixed Integer Programming Formulations and Comparative Analysis, Lecture Notes on Computer Science, 9855, Editör: Paias, A., Ruthmair, M., Voß, Springer, 275-289, 2016.
29. Clarke, G., Wright, J. V., Scheduling of Vehicles from Central Depot to a Number of Delivey Points, Operations Research, 12, 568-581, 1964.
30. Salhi, S., Nagy, G., A Cluster Insertion Heuristic for Single and Multiple Depot Vehicle Routing Problems with Backhauling, Journal of the Operational Research Society, (50), 1034–42, 1999.
31. Angelelli, E., Mansini, R., The Vehicle Routing Problem with Time Windows and Simultaneous Pick-up and Delivery, Quantitative Approaches to Distribution Logistics and Supply Chain Management, Cilt 519, Editörler: Klose, A., Speranza, M. G., Van Wassenhove, L. N., Springer, Berlin, 249-267, 2002.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ece Arzu Yıldız ^*
0000-0001-6000-7472
Türkiye

İsmail Karaoğlan
0000-0002-6023-6918
Türkiye

Fulya Altıparmak
0000-0003-1730-4214

Yayımlanma Tarihi

5 Mart 2021

Gönderilme Tarihi

12 Temmuz 2019

Kabul Tarihi

20 Ekim 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 36 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.17341/gazimmfd.591293

IZ

https://izlik.org/JA38PH56CM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yıldız, E. A., Karaoğlan, İ., & Altıparmak, F. (2021). İki aşamalı yer seçimi ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemi: Karışık tam sayılı matematiksel model ve sezgisel yaklaşım. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 36(2), 807-822. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.591293

AMA

1.Yıldız EA, Karaoğlan İ, Altıparmak F. İki aşamalı yer seçimi ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemi: Karışık tam sayılı matematiksel model ve sezgisel yaklaşım. GUMMFD. 2021;36(2):807-822. doi:10.17341/gazimmfd.591293

Chicago

Yıldız, Ece Arzu, İsmail Karaoğlan, ve Fulya Altıparmak. 2021. “İki aşamalı yer seçimi ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemi: Karışık tam sayılı matematiksel model ve sezgisel yaklaşım”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 36 (2): 807-22. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.591293.

EndNote

Yıldız EA, Karaoğlan İ, Altıparmak F (01 Mart 2021) İki aşamalı yer seçimi ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemi: Karışık tam sayılı matematiksel model ve sezgisel yaklaşım. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 36 2 807–822.

IEEE

[1]E. A. Yıldız, İ. Karaoğlan, ve F. Altıparmak, “İki aşamalı yer seçimi ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemi: Karışık tam sayılı matematiksel model ve sezgisel yaklaşım”, GUMMFD, c. 36, sy 2, ss. 807–822, Mar. 2021, doi: 10.17341/gazimmfd.591293.

ISNAD

Yıldız, Ece Arzu - Karaoğlan, İsmail - Altıparmak, Fulya. “İki aşamalı yer seçimi ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemi: Karışık tam sayılı matematiksel model ve sezgisel yaklaşım”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 36/2 (01 Mart 2021): 807-822. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.591293.

JAMA

1.Yıldız EA, Karaoğlan İ, Altıparmak F. İki aşamalı yer seçimi ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemi: Karışık tam sayılı matematiksel model ve sezgisel yaklaşım. GUMMFD. 2021;36:807–822.

MLA

Yıldız, Ece Arzu, vd. “İki aşamalı yer seçimi ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemi: Karışık tam sayılı matematiksel model ve sezgisel yaklaşım”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 36, sy 2, Mart 2021, ss. 807-22, doi:10.17341/gazimmfd.591293.

Vancouver

1.Ece Arzu Yıldız, İsmail Karaoğlan, Fulya Altıparmak. İki aşamalı yer seçimi ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemi: Karışık tam sayılı matematiksel model ve sezgisel yaklaşım. GUMMFD. 01 Mart 2021;36(2):807-22. doi:10.17341/gazimmfd.591293