EN
TR
Hareketli müşterili araç rotalama problemi için Meta-Sezgisel algoritmaların deneysel analizi
Öz
Silahlı İnsansız Hava Araçları, birçok ülkenin
ulusal güvenliğini sağlamak adına askeri operasyonlarda yoğun bir şekilde
kullandıkları yapay zekâya dayalı savunma sistemleridir. Bu sistemler sayesinde
operasyon alanındaki hareketli ve hareketsiz hedefler, zorlu coğrafik koşullar
altında pilot kullanılmaksızın kumanda merkezi yardımıyla imha edilebilmektedir.
İnsansız hava aracı filosu tarafından, seyir süresi, mühimmat kapasitesi, yakıt
maliyeti ve zaman penceresi kısıtlamaları dikkate alınarak sistemdeki hareketli
hedeflerin başarılı bir şekilde imha edilmesi gereksinimi, Hareketli Müşterili
Araç Rotalama Problemini ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışmada Heterojen
Filolu-Zaman Pencereli-Kapasite Kısıtlı Hareketli Müşterili Araç Rotalama
Problemi, minimum görev süresi ve görev maliyeti amaçları doğrultusunda
çözülmesi amaçlanmıştır. Problemin çözümü için sezgisel algoritmalar(ÇARA, RASA) geliştirilmiş ve metasezgisel algoritmalar
(Genetik Algoritma, NSGA-II ve Tavlama Benzetimi Algoritması) kullanılmıştır. Önerilen
algoritmaların etkinliği vurucu sayısının 5-10, hedef sayısının 10-35 arasında
değiştiği 30 farklı deney seti üzerinde test edilmiştir. Algoritmalar için
uygun parametre setinin belirlenmesinde Taguchi yönteminden yararlanılmıştır. Analiz
sonucunda Genetik Algoritmanın diğer algoritmalara kıyasla daha başarılı
sonuçlar ürettiği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1]. Psaraftis, H. N., Dynamic vehicle routing: status and prospects, Annals Of Operations Research, 61(1), 143-164, 1995.
- [2]. Bertsimas, D. J., Van Ryzin, G., A stochastic and dynamic vehicle routing problem in the Euclidean plane, Operations Research, 39(4), 601-615, 1991.
- [3]. Bertsimas, D. J., Van Ryzin, G., Stochastic and dynamic vehicle routing in the Euclidean plane with multiple capacitated vehicles, Operations Research, 41(1), 60-76, 1993.
- [4]. Liao, T. Y., On‐line vehicle routing problems for carbon emissions reduction, Computer‐Aided Civil and Infrastructure Engineering, 2017.
- [5]. Haghani, A., Jung, S., A dynamic vehicle routing problem with time-dependent travel times, Computers & operations research, 32(11), 2959-2986, 2005.
- [6]. Novoa, C., Storer, R., An approximate dynamic programming approach for the vehicle routing problem with stochastic demands, European Journal of Operational Research, 196(2), 509-515, 2009.
- [7]. Haghani, A., Jung, S., A dynamic vehicle routing problem with time-dependent travel times, Computers & operations research, 32(11), 2959-2986, 2005.
- [8]. Potvin, J. Y., Xu, Y., Benyahia, I., Vehicle routing and scheduling with dynamic travel times, Computers & Operations Research, 33(4), 1129-1137, 2006.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
1 Aralık 2020
Gönderilme Tarihi
22 Ağustos 2019
Kabul Tarihi
23 Eylül 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 36 Sayı: 1
APA
Uçar, U. U., İşleyen, S. K., & Gökçen, H. (2020). Hareketli müşterili araç rotalama problemi için Meta-Sezgisel algoritmaların deneysel analizi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 36(1), 459-476. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.609418
AMA
1.Uçar UU, İşleyen SK, Gökçen H. Hareketli müşterili araç rotalama problemi için Meta-Sezgisel algoritmaların deneysel analizi. GUMMFD. 2020;36(1):459-476. doi:10.17341/gazimmfd.609418
Chicago
Uçar, Ukbe Usame, Selçuk Kürşat İşleyen, ve Hadi Gökçen. 2020. “Hareketli müşterili araç rotalama problemi için Meta-Sezgisel algoritmaların deneysel analizi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 36 (1): 459-76. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.609418.
EndNote
Uçar UU, İşleyen SK, Gökçen H (01 Aralık 2020) Hareketli müşterili araç rotalama problemi için Meta-Sezgisel algoritmaların deneysel analizi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 36 1 459–476.
IEEE
[1]U. U. Uçar, S. K. İşleyen, ve H. Gökçen, “Hareketli müşterili araç rotalama problemi için Meta-Sezgisel algoritmaların deneysel analizi”, GUMMFD, c. 36, sy 1, ss. 459–476, Ara. 2020, doi: 10.17341/gazimmfd.609418.
ISNAD
Uçar, Ukbe Usame - İşleyen, Selçuk Kürşat - Gökçen, Hadi. “Hareketli müşterili araç rotalama problemi için Meta-Sezgisel algoritmaların deneysel analizi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 36/1 (01 Aralık 2020): 459-476. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.609418.
JAMA
1.Uçar UU, İşleyen SK, Gökçen H. Hareketli müşterili araç rotalama problemi için Meta-Sezgisel algoritmaların deneysel analizi. GUMMFD. 2020;36:459–476.
MLA
Uçar, Ukbe Usame, vd. “Hareketli müşterili araç rotalama problemi için Meta-Sezgisel algoritmaların deneysel analizi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 36, sy 1, Aralık 2020, ss. 459-76, doi:10.17341/gazimmfd.609418.
Vancouver
1.Ukbe Usame Uçar, Selçuk Kürşat İşleyen, Hadi Gökçen. Hareketli müşterili araç rotalama problemi için Meta-Sezgisel algoritmaların deneysel analizi. GUMMFD. 01 Aralık 2020;36(1):459-76. doi:10.17341/gazimmfd.609418
Cited By
The Experimental Study of Attitude Stabilization Control for Programmable Nano Quadcopter
Journal of Aviation
https://doi.org/10.30518/jav.1007737Optimized modeling of energy and environmental metrics of mixed flow turbofan engine used regional aircraft
Journal of Thermal Analysis and Calorimetry
https://doi.org/10.1007/s10973-023-11996-7Çok üslü heterojen filolu insansız hava araçlarının zaman pencereli görevlere rotalanması ve faydalı yük planlaması
Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1559891