Araştırma Makalesi

Hareketli müşterili araç rotalama problemi için Meta-Sezgisel algoritmaların deneysel analizi

Cilt: 36 Sayı: 1 1 Aralık 2020
PDF İndir
EN TR

Hareketli müşterili araç rotalama problemi için Meta-Sezgisel algoritmaların deneysel analizi

Öz

Silahlı İnsansız Hava Araçları, birçok ülkenin ulusal güvenliğini sağlamak adına askeri operasyonlarda yoğun bir şekilde kullandıkları yapay zekâya dayalı savunma sistemleridir. Bu sistemler sayesinde operasyon alanındaki hareketli ve hareketsiz hedefler, zorlu coğrafik koşullar altında pilot kullanılmaksızın kumanda merkezi yardımıyla imha edilebilmektedir. İnsansız hava aracı filosu tarafından, seyir süresi, mühimmat kapasitesi, yakıt maliyeti ve zaman penceresi kısıtlamaları dikkate alınarak sistemdeki hareketli hedeflerin başarılı bir şekilde imha edilmesi gereksinimi, Hareketli Müşterili Araç Rotalama Problemini ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışmada Heterojen Filolu-Zaman Pencereli-Kapasite Kısıtlı Hareketli Müşterili Araç Rotalama Problemi, minimum görev süresi ve görev maliyeti amaçları doğrultusunda çözülmesi amaçlanmıştır. Problemin çözümü için sezgisel algoritmalar(ÇARA, RASA)  geliştirilmiş ve metasezgisel algoritmalar (Genetik Algoritma, NSGA-II ve Tavlama Benzetimi Algoritması) kullanılmıştır. Önerilen algoritmaların etkinliği vurucu sayısının 5-10, hedef sayısının 10-35 arasında değiştiği 30 farklı deney seti üzerinde test edilmiştir. Algoritmalar için uygun parametre setinin belirlenmesinde Taguchi yönteminden yararlanılmıştır. Analiz sonucunda Genetik Algoritmanın diğer algoritmalara kıyasla daha başarılı sonuçlar ürettiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1]. Psaraftis, H. N., Dynamic vehicle routing: status and prospects, Annals Of Operations Research, 61(1), 143-164, 1995.
  2. [2]. Bertsimas, D. J., Van Ryzin, G., A stochastic and dynamic vehicle routing problem in the Euclidean plane, Operations Research, 39(4), 601-615, 1991.
  3. [3]. Bertsimas, D. J., Van Ryzin, G., Stochastic and dynamic vehicle routing in the Euclidean plane with multiple capacitated vehicles, Operations Research, 41(1), 60-76, 1993.
  4. [4]. Liao, T. Y., On‐line vehicle routing problems for carbon emissions reduction, Computer‐Aided Civil and Infrastructure Engineering, 2017.
  5. [5]. Haghani, A., Jung, S., A dynamic vehicle routing problem with time-dependent travel times, Computers & operations research, 32(11), 2959-2986, 2005.
  6. [6]. Novoa, C., Storer, R., An approximate dynamic programming approach for the vehicle routing problem with stochastic demands, European Journal of Operational Research, 196(2), 509-515, 2009.
  7. [7]. Haghani, A., Jung, S., A dynamic vehicle routing problem with time-dependent travel times, Computers & operations research, 32(11), 2959-2986, 2005.
  8. [8]. Potvin, J. Y., Xu, Y., Benyahia, I., Vehicle routing and scheduling with dynamic travel times, Computers & Operations Research, 33(4), 1129-1137, 2006.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

22 Ağustos 2019

Kabul Tarihi

23 Eylül 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 36 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Uçar, U. U., İşleyen, S. K., & Gökçen, H. (2020). Hareketli müşterili araç rotalama problemi için Meta-Sezgisel algoritmaların deneysel analizi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 36(1), 459-476. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.609418
AMA
1.Uçar UU, İşleyen SK, Gökçen H. Hareketli müşterili araç rotalama problemi için Meta-Sezgisel algoritmaların deneysel analizi. GUMMFD. 2020;36(1):459-476. doi:10.17341/gazimmfd.609418
Chicago
Uçar, Ukbe Usame, Selçuk Kürşat İşleyen, ve Hadi Gökçen. 2020. “Hareketli müşterili araç rotalama problemi için Meta-Sezgisel algoritmaların deneysel analizi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 36 (1): 459-76. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.609418.
EndNote
Uçar UU, İşleyen SK, Gökçen H (01 Aralık 2020) Hareketli müşterili araç rotalama problemi için Meta-Sezgisel algoritmaların deneysel analizi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 36 1 459–476.
IEEE
[1]U. U. Uçar, S. K. İşleyen, ve H. Gökçen, “Hareketli müşterili araç rotalama problemi için Meta-Sezgisel algoritmaların deneysel analizi”, GUMMFD, c. 36, sy 1, ss. 459–476, Ara. 2020, doi: 10.17341/gazimmfd.609418.
ISNAD
Uçar, Ukbe Usame - İşleyen, Selçuk Kürşat - Gökçen, Hadi. “Hareketli müşterili araç rotalama problemi için Meta-Sezgisel algoritmaların deneysel analizi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 36/1 (01 Aralık 2020): 459-476. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.609418.
JAMA
1.Uçar UU, İşleyen SK, Gökçen H. Hareketli müşterili araç rotalama problemi için Meta-Sezgisel algoritmaların deneysel analizi. GUMMFD. 2020;36:459–476.
MLA
Uçar, Ukbe Usame, vd. “Hareketli müşterili araç rotalama problemi için Meta-Sezgisel algoritmaların deneysel analizi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 36, sy 1, Aralık 2020, ss. 459-76, doi:10.17341/gazimmfd.609418.
Vancouver
1.Ukbe Usame Uçar, Selçuk Kürşat İşleyen, Hadi Gökçen. Hareketli müşterili araç rotalama problemi için Meta-Sezgisel algoritmaların deneysel analizi. GUMMFD. 01 Aralık 2020;36(1):459-76. doi:10.17341/gazimmfd.609418

Cited By