Araştırma Makalesi

Geçici-afet-müdahale tesisleri yerleşimi için senaryo-tabanlı bir karar destek sistemi

Cilt: 36 Sayı: 3 24 Mayıs 2021
PDF İndir
EN TR

Geçici-afet-müdahale tesisleri yerleşimi için senaryo-tabanlı bir karar destek sistemi

Öz

Afet operasyonları yönetimi, belirsizlik ve zaman baskısı altında kaos ortamında gerçekleştirilmektedir. Dolayısıyla, karar verme süreçlerinde bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada, afet operasyonları yönetimindeki önemli problemlerden birisi olan yardım malzemesi dağıtımı amacıyla geçici-afet-müdahale tesisleri yerleşimi için bağımsız çalışabilen bir karar destek sistemi geliştirilmiştir. Geliştirilen karar destek sistemi; veri tabanı, karar mekanizması ve kullanıcı arayüzü olmak üzere üç ana kısımdan oluşmaktadır. Karar destek sistemi ile senaryo-tabanlı bir yaklaşım kullanılarak farklı afet-sonrası durumlarındaki olası belirsizlikleri dikkate alarak geçici-afet-müdahale tesisleri yerleşimi yapılabilmesi sağlanmaktadır. Böylelikle, afet operasyonları yöneticilerinin afet öncesinde ve esnasında kritik kararları almalarında yardımcı olacak farklı senaryoları oluşturmalarına ve sonuçlarını analiz etmelerine imkan sunulmaktadır. Senaryo tanımlama sürecinde, farklı etkilenen nüfus oranı ve planlama periyodu değerlerinin dikkate alınmasına ek olarak, çeşitli problem parametrelerinin kombinasyonundan oluşan model konfigürasyonları tanımlanmaktadır. Makale kapsamında sunulan örnek bir afet durumu ile uygulama yapılmış olmakla birlikte, sistemin esnekliği istenen sayıda farklı afet durumu için farklı senaryolar altında kullanılabilmesine olanak sağlamaktadır. Karar destek sisteminin kullanıcı-dostu arayüzü sayesinde çeşitli afet senaryoları için elde edilen sonuçlara ait raporlar kullanıcıya anlaşılır bir şekilde sunulmaktadır. Geliştirilen sistemin yardım malzemesi dağıtımı amacıyla geçici-afet-müdahale tesisleri yerleşiminde karar vericiler için kullanışlı bir araç olabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

115M020

Teşekkür

Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 115M020 numaralı proje ile desteklenmiştir. Değerli katkılarından dolayı TÜBİTAK’a teşekkürlerimizi sunarız. Karar mekanizmasında kullanılan yazılımlara ilişkin akademik lisanslar Gurobi Optimization ve Maximal Software tarafından sağlanmıştır.

Kaynakça

  1. Caunhye A.M., Nie X., Pokharel S., Optimization models in emergency logistics: A literature review, Socio-economic planning sciences, 46 (1), 4-13, 2012.
  2. Kovacs G., Spens K.M., Humanitarian logistics in disaster relief operations, International Journal of Physical Distribution & Logistics Management, 37 (2), 99-114, 2007.
  3. Natarajarathinam M., Capar I., Narayanan A., Managing supply chains in times of crisis: a review of literature and insights, International Journal of Physical Distribution & Logistics Management, 39 (7), 535-573, 2009.
  4. Sheu J.B., Challenges of emergency logistics management, Transportation Research Part E: Logistics and Transportation Review, 43 (6), 655-659, 2007.
  5. Balcik B., Beamon B.M., Facility location in humanitarian relief, International Journal of Logistics, 11 (2), 101-121, 2008.
  6. Cavdur F., Kose-Kucuk M., Sebatli A., Allocation of temporary disaster response facilities under demand uncertainty: An earthquake case study, International Journal of Disaster Risk Reduction, 19, 159-166, 2016.
  7. Kilci F., Kara B.Y., Bozkaya B., Locating temporary shelter areas after an earthquake: A case for Turkey, European Journal of Operational Research, 243 (1), 323-332, 2015.
  8. Mete H.O., Zabinsky Z.B., Stochastic optimization of medical supply location and distribution in disaster management, International Journal of Production Economics, 126 (1), 76-84, 2010.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

24 Mayıs 2021

Gönderilme Tarihi

5 Şubat 2020

Kabul Tarihi

1 Şubat 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 36 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Çavdur, F., Sebatlı Sağlam, A., & Köse Küçük, M. (2021). Geçici-afet-müdahale tesisleri yerleşimi için senaryo-tabanlı bir karar destek sistemi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 36(3), 1499-1514. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.685383
AMA
1.Çavdur F, Sebatlı Sağlam A, Köse Küçük M. Geçici-afet-müdahale tesisleri yerleşimi için senaryo-tabanlı bir karar destek sistemi. GUMMFD. 2021;36(3):1499-1514. doi:10.17341/gazimmfd.685383
Chicago
Çavdur, Fatih, Aslı Sebatlı Sağlam, ve Merve Köse Küçük. 2021. “Geçici-afet-müdahale tesisleri yerleşimi için senaryo-tabanlı bir karar destek sistemi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 36 (3): 1499-1514. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.685383.
EndNote
Çavdur F, Sebatlı Sağlam A, Köse Küçük M (01 Mayıs 2021) Geçici-afet-müdahale tesisleri yerleşimi için senaryo-tabanlı bir karar destek sistemi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 36 3 1499–1514.
IEEE
[1]F. Çavdur, A. Sebatlı Sağlam, ve M. Köse Küçük, “Geçici-afet-müdahale tesisleri yerleşimi için senaryo-tabanlı bir karar destek sistemi”, GUMMFD, c. 36, sy 3, ss. 1499–1514, May. 2021, doi: 10.17341/gazimmfd.685383.
ISNAD
Çavdur, Fatih - Sebatlı Sağlam, Aslı - Köse Küçük, Merve. “Geçici-afet-müdahale tesisleri yerleşimi için senaryo-tabanlı bir karar destek sistemi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 36/3 (01 Mayıs 2021): 1499-1514. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.685383.
JAMA
1.Çavdur F, Sebatlı Sağlam A, Köse Küçük M. Geçici-afet-müdahale tesisleri yerleşimi için senaryo-tabanlı bir karar destek sistemi. GUMMFD. 2021;36:1499–1514.
MLA
Çavdur, Fatih, vd. “Geçici-afet-müdahale tesisleri yerleşimi için senaryo-tabanlı bir karar destek sistemi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 36, sy 3, Mayıs 2021, ss. 1499-14, doi:10.17341/gazimmfd.685383.
Vancouver
1.Fatih Çavdur, Aslı Sebatlı Sağlam, Merve Köse Küçük. Geçici-afet-müdahale tesisleri yerleşimi için senaryo-tabanlı bir karar destek sistemi. GUMMFD. 01 Mayıs 2021;36(3):1499-514. doi:10.17341/gazimmfd.685383

Cited By