Araştırma Makalesi

Kuraklıkla mücadele eden Şanlıurfa ilinde su kullanımının planlanması: Su ayak izi analizleri

Cilt: 36 Sayı: 4 2 Eylül 2021
PDF İndir

Kuraklıkla mücadele eden Şanlıurfa ilinde su kullanımının planlanması: Su ayak izi analizleri

Bu makale 28 Şubat 2022 tarihinde geri çekildi. https://dergipark.org.tr/tr/pub/gazimmfd/article/1075608

Öz

Son yıllarda küresel ısınmayla, dünyanın birçok bölgesinde ciddi kuraklıklar yaşanmaktadır. Bu kuraklıklar da su kaynaklarını etkilemektedir. Bu nedenle su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi için literatürde birçok çalışma yapılmıştır. Su ayak izi (SA) analizleri de literatüre kazandırılmış yeni bir parametredir. Bir bölge ya da herhangi bir ürün için su ayak izi kavramı; üretim aşamaları sırasında direkt veya dolaylı olarak kullanılan veya kirletilen su miktarı demektir. Bu çalışma, kuraklığın etkili olduğu ve Türkiye’de en önemli tarım merkezlerinden biri olan Şanlıurfa ilinde detaylı SA analizleri yaparak su kullanımının planlanmasını amaçlamaktadır. Bu amaçla 2009-2019 yılları arasında 11 yılın alansal yağış ortalamaları kullanılarak, bölgede yetiştirilen 45 tarım ürününün her birinin yeşil ve mavi su ayak izi analizleri yapılmıştır. Buna ek olarak bölgede hayvancılık, evsel ve endüstriyel tüketim SA analizleri de yapılarak ilin toplam ortalama SA değeri 8,01 milyar m3/yıl bulunmuştur. İldeki su kaynaklarının %91’lik kısmının tarım ürünlerinin yetiştirilmesinde kullanıldığı belirlenmiştir. Mevcut temiz suyun %64’lük kısmı mavi su kaynaklarından karşılandığı, kurak sezonda bu oranın %66’ya kadar çıktığı belirlenmiştir. Daha rasyonel planlama yapabilmek için önemli tarım ürünlerinin sanal su muhtevaları hesaplanmış ve ürünlerin ekonomik değeri ile karşılaştırılıp, tartışılmıştır. Türkiye’deki ilk SA analizleri arasında olan bu çalışma, su kaynaklarının planlanması ve iklim değişikliğine uyum kapsamında önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Albostan A., Önöz B., Wavelet application approach on the chaotic analysis of dialy river discharge, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 30(1), 39-48, 2015.
  2. 2. Tunç Dede Ö., Sezer M., The application of Canadian water quality index (CWQI) model ort he assessment of water quality of Aksu creek, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 32(3), 909-917, 2017.
  3. 3. Tunc Dede O., Telci İ.T., Aral M.M., The Use of Water Quality Index Models ort he Evaluation of Surface Water Quality: A Case Study for Kirmir Basin, Ankara, Turkey, Water Quality Exposure and Health, 5,41-56, 2013.
  4. 4. Batan M., Toprak Z.F., Financial Comparison of the Kyoto Protocol Obligations and the Natural Disaster Losses, Batman University Journal of Life Sciences, 7 (2/2),180-189, 2017.
  5. 5. Gürer İ., Uçar İ., Simulation of the runoff hydrograph by SRM supported by GIS and remote sensing (KayseriSariz creek watershed case study), Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 28(1), 91-101, 2014.
  6. 6. Toprak Z.F., Hamidi N., Toprak Ş., Şen, Z., Climatic identity assessment of the climate change.Int. J. Global Warming. 5(1),30-45,2013.
  7. 7. Yılmaz M., Drought Analysis of Konya Closed Basin with the Use of TMPA Satellite-Based Precipitation Data, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 32 (2),541-549,2017.
  8. 8. Batan M., Global climate change and inevitable conclusions, PhD Thesis, Dicle University, Institute of Natural and Applied Sciences, Diyarbakır, 2014.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Eylül 2021

Gönderilme Tarihi

5 Eylül 2020

Kabul Tarihi

8 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 36 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Batan, M. (2021). Kuraklıkla mücadele eden Şanlıurfa ilinde su kullanımının planlanması: Su ayak izi analizleri. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 36(4), 2135-2150. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.790928
AMA
1.Batan M. Kuraklıkla mücadele eden Şanlıurfa ilinde su kullanımının planlanması: Su ayak izi analizleri. GUMMFD. 2021;36(4):2135-2150. doi:10.17341/gazimmfd.790928
Chicago
Batan, Murat. 2021. “Kuraklıkla mücadele eden Şanlıurfa ilinde su kullanımının planlanması: Su ayak izi analizleri”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 36 (4): 2135-50. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.790928.
EndNote
Batan M (01 Eylül 2021) Kuraklıkla mücadele eden Şanlıurfa ilinde su kullanımının planlanması: Su ayak izi analizleri. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 36 4 2135–2150.
IEEE
[1]M. Batan, “Kuraklıkla mücadele eden Şanlıurfa ilinde su kullanımının planlanması: Su ayak izi analizleri”, GUMMFD, c. 36, sy 4, ss. 2135–2150, Eyl. 2021, doi: 10.17341/gazimmfd.790928.
ISNAD
Batan, Murat. “Kuraklıkla mücadele eden Şanlıurfa ilinde su kullanımının planlanması: Su ayak izi analizleri”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 36/4 (01 Eylül 2021): 2135-2150. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.790928.
JAMA
1.Batan M. Kuraklıkla mücadele eden Şanlıurfa ilinde su kullanımının planlanması: Su ayak izi analizleri. GUMMFD. 2021;36:2135–2150.
MLA
Batan, Murat. “Kuraklıkla mücadele eden Şanlıurfa ilinde su kullanımının planlanması: Su ayak izi analizleri”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 36, sy 4, Eylül 2021, ss. 2135-50, doi:10.17341/gazimmfd.790928.
Vancouver
1.Murat Batan. Kuraklıkla mücadele eden Şanlıurfa ilinde su kullanımının planlanması: Su ayak izi analizleri. GUMMFD. 01 Eylül 2021;36(4):2135-50. doi:10.17341/gazimmfd.790928

Cited By