1985 SONRASI TÜRKİYE’DEKİ KENTSEL SİSTEMİN DÖNÜŞÜMÜ: ZİPF YASASININ AMPİRİK BİR TESTİ

Öz

Bir kentin nüfusu ile onun ulusal kent sistemindeki nüfus büyüklüğünün sıralaması arasında gerçek hayattagözlemlenen güçlü ilişki, uzun yıllar ilgi çeken bir konu olmuştur. Özellikle kent çalışmalarında bu olgu, ulusalkentsel hiyerarşilerin düzenli gelişip gelişmediğinin araştırılmasında başvurulabilen bir ilişki niteliğindedir. Buçalışmada 1985, 1990 ve 2000 yıllarına ait Türkiye’deki kent nüfusları kullanılarak, kent sistemimizdeki nüfusdağılımının gelişimi ekonometrik bir yöntemle incelenmektedir. Sonuçlar, 1985’ten sonra Türkiye’deki kentselnüfus dağılımının ve dolayısıyla da kentsel sistem yapısının giderek dengesizleştiği ve Zipf yasasından uzaklaşıldığınıgöstermektedir. Bunda, 1985 sonrası uygulanan liberal ekonomik politikaların ve dünya ekonomisiyle giderekartan eklemlemenin bir rolünün olduğu tahmin edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Zipf yasası, büyüklük-sıralama kuralı, kentsel sistem, Türkiye.

Kaynakça

1. Christaller W., Central Places in Southern Germany,
2. C. W. Baskin, Trans. Prentice-Hall, Englewood
3. Cliffs, N. J., ABD, 1966.
4. Lösch, A., The Economics of Location, Yale
5. University Press, New Haven, Conn., ABD, 1954.
6. Beckmann, M. J., Lectures on Location Theory,
7. Springer, Berlin, 1999.
8. Dicken, P. ve Lloyd, P. E., Location in Space:

9. Theoritical Perspectives in Economic Geogrpahy,
10. Third Edition, Harper Collins Publishers, New York,
11. ABD, 1990.
12. Soo, K. T., “Zipf’s Law for Cities: A Cross Country
13. Investigation”, Regional Science and Urban Economics,
14. Cilt 35, 239–263, 2005.
15. Auerbach, F., “Das Gesetz der Bevolkerungskoncentration”,
16. Petermanns Geographische Mitteilungen,
17. Cilt 59, No 1, 74-76, 1913.
18. Zipf, G. K., Human Behaviour and the Principle
19. of Least Effort, Addison-Wesley Reading, MA,
20. ABD, 1949.
21. Berry, B. J. L., “City Size and Economic Development”
22. Urbanization and National Development,
23. Jakobson, L. ve Prakash, V. (Editörler) Sage Publications,
24. Beverly Hills, ABD, 111, 55, 1971.
25. Alperovich, G. A., “The Size Distribution of Cities:
26. on the Empirical Validity of the Rank-Size Rule”,
27. Journal of Urban Economics, Cilt 16, No 2,
28. -239, 1984.
29. Ioannides, Y. M. ve Overman, H. G., “Zipf’s Law
30. for Cities: An Empirical Investigation”, Regional
31. Science and Urban Economics, Cilt 33, No 2,
32. -137, 2003.
33. Anderson, G. ve Ge, Y., The Size Distribution of
34. Chinese Cities, 2003,
35. http://www.uibe.edu.cn/upload/up_jmxy/xsyj/44.pdf
36. Nitsch, V., “Zipf Zipped”, Journal of Urban
37. Economics, Cilt. 57, 86-100, 2005.
38. Dokmeci, V. F., “Turkey: Distribution of Cities
39. and Change Over Time” Ekistics, Cilt 53, 316-
40. , 1986.
41. Krugman, P., “Confronting the mystery of urban
42. hierarchy”, Journal of the Japanese and International
43. Economies, Cilt 10, 399–418, 1996.
44. Gabaix, X., “Zipf’s Law for Cities: An Explanation”,
45. Quarterly Journal of Economics, Cilt 114,
46. –767, 1999.
47. Rozman, G., “East Asian Urbanization in the
48. Nineteenth Century”, Urbanization in History,
49. Van der Woude, A. ve Shishido, (Editörler), Oxford
50. University Press, New York, ABD, 61-73, 1990.
51. Brakman, S., Garretsen, H., van Marrewijk, C. ve
52. ven den Berg, M.,The Return of Zipf: Towards a
53. Further Understanding of the Rank-Size Distribution,
54. Journal of Regional Science, Cilt 39, No 1,
55. -213, 1999.
56. Rosen, K. T. ve Resnick, M., “The Size Distribution
57. of Cities: An Examination of the Pareto law
58. and Primacy”, Journal of Urban Economics, Cilt
59. , 165-186,1980.
60. Thomas, I., “City Size Distribution and the Size of
61. Urban Systems”, Environment and Planning A,
62. Cilt 17, 905-913, 1985.
63. O’Sullivan, A., Urban Economics, 3.Baskı, Irvin,
64. Chicago, ABD, 1996.
65. Tekeli, İlhan, Modernite Aşılırken Kent Planlaması,
66. İmge, Ankara, Türkiye, 2001.
67. Erkut, G. ve Baypınar, M. B., “EU Integration and
68. the Change of Spatial Organization in Turkey”,
69. The 43rd Congress of the European Regional
70. Science Association, Jyvaskyla, Finlandiya, 2003.
71. Berry, B. J. L. ve Horton, F. E., Geographic Perspectives
72. on Urban Systems, prentice-Hall, Inc.,
73. Englewood Cliffs, N. J.,ABD, 1970.