ANADOLU KONUT YERLEŞİM DESENİNDE İKİLİ OLUŞUM ANKARA BATIKENT-ERGAZİ ÖRNEĞİ

Öz

Dünya üzerinde çağlar boyunca iki temel yerleşim deseninin kullanıldığı gözlemlenmektedir. “Izgara planlıyerleşimler” ve “organik dokulu yerleşimler” diye adlandırılabilecek bu iki düzen Anadolu’da kimi zaman aynıanda kimi zaman da birbirini takip ederek kullanılmışlardır. Bu makale, bu sürecin bir özetini yapmakta vegünümüz kentlerindeki uzantılarını ele almaktadır. Her iki düzenin de olumlu ve olumsuz yönleritartışılmaktadır. Ankara Batıkent ve Ergazi köyü örneklerinde kullanıcıların gerek kendi yaşadıkları konutalanlarına, gerekse diğer komşu düzene bakış açıları bir örneklem çalışmasına dayanarak araştırılmaktadır. Eldeedilen verilere bağlı olarak, daha yaşanabilir kentsel ortamların geliştirilebilmesi sürecinde, gelecek tasarımlariçin ipuçları geliştirilmeye çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Izgara plan, organik doku, yaşanabilirlik.

Kaynakça

1. Özdoğan, M., “Çanak Çömleksiz Neolitik Çağ”,
2. Arkoatlas, Sayı 1, 66-83, 2002.
3. Acar, A., “Neolitik-Kalkolitik Çağ”, Tarihten
4. Günümüze Anadolu’da Konut ve Yerleşme,
5. ed.Y. Sey, Tepe Mimarlık Kültürü Merkezi Yay.,
6. Ist., 2-37, 1999.
7. Aktüre, S., Anadolu’da Demir Çağı Kentleri,
8. Tarih Vakfı Yurt Yay., Ist., 1994.

9. Akurgal, E., “Batı Anadolu’da Konut, Yerleşme
10. ve Kent Planlaması”, Tarihten Günümüze
11. Anadolu’da Konut ve Yerleşme, ed.Y. Sey,
12. Tarih Vakfı Yay., Ist., 122-145,t.y.
13. Erdemgil, S., Evren, A., Özeren, Ö., vd., Efes
14. Yamaç Evleri, Ist., t.y.
15. Abbasoğlu, H., “Anadolu’da Antik Çağda
16. Konut”, Tarihten Günümüze Anadolu’da
17. Konut ve Yerleşme, ed.Y. Sey, Tepe Mimarlık
18. Kültürü Merkezi Yay., Ist., 44-81, 1999.
19. Tanyeli, U., “Osmanlı Öncesi Anadolu”,
20. Tarihten Günümüze Anadolu’da Konut ve
21. Yerleşme, ed.Y. Sey, Tepe Mimarlık Kültürü
22. Merkezi Yay., Ist., 106-132, 1999.
23. Aktüre, S., 19. Yüzyıl Sonunda Anadolu Kenti
24. Mekansal Yapı Çözümlemesi, ODTÜ, Mim.
25. Fak. Yay., Ank.,1981.
26. Derviş Efendi-zade Derviş Mustafa Efendi, 1782
27. Yılı Yangınları, ed. H. Aksu, İletişim Yay., Ist.,
28. -
29. Ortaylı, İ., Istanbul’dan Sayfalar, İletişim Yay.,
30. Ist., 2001.
31. 11.Tekeli, İ., “Tanzimattan Cumhuriyet’e
32. Kentsel Dönüşüm”, Tanzimattan
33. Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi, Cilt 4,
34. İletişim Yay., Ist., 882-885, 1985.
35. Gençel, Z., “Istanbul’un Merkez Bölgesi Üzerine
36. Morfolojik Bir Çalışma”, 2000’den Kesitler I:
37. Osmanlı’da Mekanlar, Zamanlar, İnsanlar,
38. ed. A. U. Peker, ODTÜ, Mim Fak.Yay., Ank.,
39. -116, 2002.
40. Sunalp, A., “19. Yüzyıl Galata ve Pera Apartman
41. Konutlarında Orta Sofa- Hol Tipolojisinin
42. Gelişimi”, 2000’den Kesitler I: Osmanlı’da
43. Mekanlar, Zamanlar, İnsanlar, ed. A. U. Peker,
44. ODTÜ, Mim Fak.Yay., Ank., 41-49, 2002.
45. Tekeli, İ., “Cumhuriyetin Çağdaşlaşma Projesinin
46. Mekansal Boyutu Üzerine Bir Değerlendirme”,
47. V. Türk Kültürü Kongresi, Mimari ve Çevre
48. Kültürü Oturumu, 17-21 Aralık 2002, Ank.,
49. http://www.akmb.gov.tr/turkce/books/v.t.kongre/
50. mimari
51. Tankut, G., Bir Başkentin İmarı, Anahtar
52. Kitaplar, Ist., 1993.
53. Tunçer, M., “Ankara’da Tarihsel Çevrenin
54. Korunmasına Yönelik Politikalar”, Tarih İçinde
55. Ankara II, ed. Y.Yavuz, ODTÜ, Mim Fak.Yay.,
56. Ank., 75-107, 2001.
57. Tekeli, İ., İlkin, S., Bahçelievler’in Öyküsü,
58. Kent-Koop Yay., Ank., 1985.
59. Sey Y., “Cumhuriyet Döneminde Konut”, 75
60. Yılda Değişen Kent ve Mimarlık, ed.Y. Sey,
61. Tarih Vakfı Yay., Ist., 273-300, 1998.
62. Cengizkan, A., “1950’lerden Bir Konut
63. Kooperatifi - Ankara Ucuz Subay Evleri”, Tarih
64. İçinde Ankara II, ed. Y.Yavuz, ODTÜ, Mim
65. Fak.Yay., Ank.,235-238, 2001.
66. Bilgin, İ., “1945-1980 Popülist Modernleşme”,
67. Tarihten Günümüze Anadolu’da Konut ve
68. Yerleşme, ed.Y. Sey, Tepe Mimarlık Kültürü
69. Merkezi Yay., Ist., 314-335, 1999.
70. Esin, U., “Onbin Yıl Öncesinde Aşıklı: İç
71. Anadolu’da Bir Yerleşim Modeli”, Tarihten
72. Günümüze Anadolu’da Konut ve Yerleşme,
73. ed.Y. Sey, Tarih Vakfı Yay., Ist.,31-42, t.y.
74. Mitchell, S.,”Geç Roma Anadolu’sunda Klasik
75. Dönem Kent ve Yerleşmelerinin Gelişimi”,
76. Tarihten Günümüze Anadolu’da Konut ve
77. Yerleşme, ed.Y. Sey, Tarih Vakfı Yay., Ist.,193-
78. , t.y.
79. Rheidt, K., “Kent mi Köy mü?, Orta ve Geç
80. Bizans Anadolu’sunda Konut ve Yerleşme”,
81. Tarihten Günümüze Anadolu’da Konut ve
82. Yerleşme, ed.Y. Sey, Tarih Vakfı Yay., Ist.,221-
83. , t.y.
84. Cezar, M., Anadolu Öncesi Türklerde Şehir ve
85. Mimarlık, T. İş Bankası Yay., Ist., 1977.
86. Pinon, P., “Anadolu ve Balkanlar’daki Osmanlı
87. Kentlerinde Kentsel Dokular Tipolojisi Üzerine
88. Bir Deneme”, Osmanlı mimarlığının 7 Yüzyılı-
89. Uluslarüstü Bir Miras, Yem Yay., Ist., 166-
90. ,1999.
91. Tanju, B.,“Osmanlı Mimarlık Pratiğini
92. Çevreleyen Zihniyet Dünyası”, 2000’den
93. Kesitler I: Osmanlı’da Mekanlar, Zamanlar,
94. İnsanlar, ed. A. U. Peker, ODTÜ, Mim
95. Fak.Yay., Ank., 1-8, 2002.
96. http://www.unesco.org/most/easteur1.htm ,
97. 2.2005, Batıkent başlığı.